Właśnie uaktualniłem zakładkę: Giełda i PKB (1996/2010)

W październiku giełda lekko wzrosła, ale co najważniejsze, przez to, że rok temu były bardzo mocne spadki, roczna procentowa zmiana WIGu osiągnęła przedział +40/+60%, co oczywiście dobrze świadczy o PKB  w kolejnych miesiącach (jak i zatrudnieniu/bezrobociu).

Patrząc na historyczne roczne zmiany procentowe giełdy można zauważyć ciekawą rzecz. Historycznie dynamika procentowa giełdy osiągała maksimum na poziomie około +70/+80%. Już niedługo taka zmiana będzie również obecnie, przy założeniu, że nie będzie bardzo mocnych  i szybkich spadków.

A to oznaczałoby, że albo tym razem historia się nie powtórzy i jeżeli giełda wzrosłaby dalej, to roczna zmiana przekroczy +100%. Może to jednak też oznaczać, że… niedługo czeka nas maksimum na dynamice PKB r/r.

Taką tezę możnaby postawić między innymi na podstawie tego artykłu: Dlaczego analiza fundamentalna to klucz do sukcesu cz.2 na przykładzie kwartalnych dynamik kursu euro i PKB Polski. Maksimum dynamiki kursu EURo było  II kwartale 2009, więc maksimum PKB powinno być na przełomie 2009/2010 (np. w I kwartale 2010). 

Rozumowanie to zastosowałem już raz z bardzo dobrym skutkiem, o czym pisałem w cytowanym powyżej artykule, gdzie pisałem dlaczego dołek na PKB był właśnie w I kwartele 2009.

Z danych makro produkcja przemysłowa wyszła trochę powyżej oczekiwań a sprzedaż detaliczna oraz produkcja budowlana trochę poniżej. Ale i tak były to całkiem przyzwoite dane jak na obecny kryzys i pewnie będą jeszcze lepsze w kolejnych miesiącach.

Właśnie wróciłem z urlopu i mogą poświęcić trochę czasu na mojego bloga:-)

Ponownie uaktualniłem plik w zakładce Giełda i PKB (1996/2010) danymi za wrzesień 2009.

We wrześniu wydarzyła się wreszcie ciekawa rzecz - roczna zmiana WIGu, po raz pierwszy od stycznia 2008 roku, była dodatnia, co oczywiście wskazuje na przyzwoite PKB w ciągu najbliższych paru miesięcy:-)

Jeżeli zależności będą podobne jak w historii, dodatnia roczna zmiana WIGu wskazuje, że w kolejnych miesiącach kwartalne PKB  powininno być powyżej 3% r/r. Może będzie to już IV kwartał 2009 (pisałem o tym tutaj: A skoro dołek na PKB był w I kwartale 2009:-) to jakie PKB w III i IV q oraz w 2009?) a jeżeli nawet nie to pewnie będzie to I kwartał 2010.

Od strony danych makro za sierpień, ponownie wyszły ciekawe dane: Dane makro (1992/obecnie). Szczególnie dobra była sprzedaż detaliczna i produkcja budowlano- montażowa. Potwierdza to tezę, że PKB w III kwartale wyniesie pewnie coś koło +2% r/r:-):

• produkcja przemysłowa -0,2% r/r (niestety zapewne ponownie widać efekt umocnienia złotówki: Giełda i PKB sierpień 2009)
• Sprzedaż detaliczna +5,2% r/r
• produkcja budowlana +11% r/r

Własnie uzupełniłem plik z danymi dla WIGu za sierpień 2009 w zakładce: Giełda i PKB (1996/2010). Oprócz danych dla indeksu wrzuciłem też teoretyczne polskie PKB za III i IV kwartał 2009 (odpowiednio +2% r/r i + 3% r/r), o którym pisałem tutaj: A skoro dołek na PKB był w I kwartale 2009:-) to jakie PKB w III i IV q oraz w 2009?

W sierpniu giełda ponownie ładnie wzrosła o + 8% w ciągu miesiąca, ale co najważniejsze, roczna zmiana WIGu jest już prawie dodatnia (na koniec sierpnia zaledwie -6%), co, sygnalizuje, że w kolejnych kwartałach PKB powinno być powyżej +3% r/r:-).
Pewnie będzie to I kwartał 2010 r.

Od strony danych makro: Dane makro (1992/obecnie) wydarzyły się dwie bardzo interesujące rzeczy, czyli wyszły dane znacznie powyżej oczekiwań. Oczywiście giełda “dyskontowała” te dane już od paru miesięcy :-) :

1. Sprzedaż detaliczna wyszła + 5,6% r/r (oczekiwania +0,9%)
2. Produkcja budowalno-montażowa wyszła +10,7% (oczekiwania +1%)

Natomiast produkcja przemysłowa wyszła poniżej oczekiwań -4,6% r/r przy oczekiwaniach -3,2%.

Co ciekawe słabszy od oczekiwań odczyt produkcji ostatnio zdarzył się w kwietniu 2009 r. (maj i czerwiec były powyżej). Zastanawiałem się, dlaczego tak się stało i doszedłem do wniosku, że… zarówno w kwietniu jak i w lipcu 2009 kurs euro mocno spadł, w granicach -7% w ciągu miesiąca (nie było takiego efektu w pozostałych miesiącach).
To tylko potwierdzałoby wnioski z tego artykułu: Dlaczego analiza fundamentalna to klucz do sukcesu cz.2 na przykładzie kwartalnych dynamik kursu euro i PKB Polski. Znaczna część polskiej produkcji jest powiązana z kursem EUR i USD, nie chodzi nawet o eksporterów, ale wiele produktów produkowanych i sprzedawanych w Polsce jest wprost zależna od kursu złotówki, jak np. ceny nawozów (na ceny wpływa możliwość importu).

Dla przykładu jeżeli założyć, że 30% polskiej produkcji zależna jest od kursu złotówki, to umocnienie się o -10% złotówki, czyli spadek kursu euro o około 40 groszy, powoduje gorszą produkcję aż o -3%, bo: 30% * (-10%) = – 3%!

No i jednak miałem rację co do PKB za II kwartał:-), pisałem o tym początkiem czerwca 2009 w tym artykule: Zależności łączące GPW, PKB, produkcję przemysłową oraz sprzedaż detaliczną, czyli dlaczego dołek na PKB Polski był prawdopodobnie w I kwartale 2009 r. oraz tutaj: Giełda i PKB lipiec 2009 oraz PKB za II kwartał 2009 Jednak “logiczne myślenie” i oparcie się praktycznie na jednej zmiennej (dynamika produkcji przemysłowej) wystarczyło, aby przewidzieć, że dołek na PKB Polski był w I kwartale 2009 :-) Właśnie dzisiaj GUS podał dane, PKB wyniosło +1,1% r/r, czyli więcej niż za pierwszy kwartał 2009, kiedy było +0,8% r/r ( średnia oczekiwań ekonomistów dla  PKB z II q była +0,5% r/r, a jeszcze kilka tygodni temu było to “zero plus”).

A co najlepsze, do przewidzenia dołka na PKB nie trzeba było używać skomplikowanych modeli ekonometrycznych i sztabu ludzi, wystarczyło zauważyć prostą zależność: dynamika produkcji przemysłowej porusza się w takich samych trendach jak PKB (plik z wykresem od 1998 r znajduje się w cytowanym artykule), a skoro dołek na dynamice produkcji przemysłowej był w I kwartale 2009 to i również mieliśmy dołek na PKB:-)
Zresztą giełda ponownie okazała się “najszybszym i najlepszym analitykiem”:-) bo mocno rosła już od marca 2009: Giełda i PKB (1996/2010)

Na podstwie powyższej zależności i mając PKB za II kwartał, można postawić diagnozę na temat PKB Polski w III i IV kwartale 2009 a przez to można też powiedzieć co wydarzy się z PKB w całym 2009 roku:

Przy założeniu:

• że w III kwartale dynamika produkcji przemysłowej wyniesie -2 % r/r a sprzedaży detalicznej +3% r/r, PKB za III kwartał wyniesie około + 2% r/r
• że w IV kwartale dynamika produkcji przemysłowej wyniesie +3 % r/r a sprzedaży detalicznej +5 % r/r, PKB za IV kwartał wyniesie około + 3 % r/r
• Powyższe założenia co do dynamik nie są jakoś bardzo optymistyczne po danych za lipiec a po drugie końcówka 2008 była już słaba, więc będzie występował efekt “niskiej bazy”
• A w takim układzie PKB w 2009 roku wyniosłoby około +1,7% r/r, bo (0,8+1,1+2+3)/4 = 1,7%,
• Podobną diagnozę można też wyciągnąć na podstawie rocznych zmian indeksów giełdowych: Giełda i PKB (1996/2010), bo już niedługo roczna procentowa zmiana WIGu będzie dodatnia, a to historycznie wskazywało na PKB Polski powyżej 3 % r/r w kolejnych kwartałach:-)

Oczywiście w takim układzie nie sprawdzą się pesymistyczne prognozy recesji w Polsce, zamiast recesji -1,7 % będzie wzrost +1,7% a może nawet lepiej, bo poszczególne dane o produkcji i sprzedaży mogą być lepsze:-)

A co najlepsze, taką diagnozę można było postawić już w czerwcu, o czym pisałem w cytowanym artykule:-)

Ponadto, skoro dołek na PKB był w I kwartale 2009, moja diagnoza, że bezrobocie nie powinno już specjalnie wzrosnąć ma również szanse na realizację, bo jest to jeden z 15 powodów, dlaczego uważam, że bezrobocie już nie wzrośnie. Pisałem o tym tutaj: Jak niskie bezrobocie w Polsce w 2009/2010?. Może się nawet okazać, że na koniec 2009 roku jak i 2010 bezrobocie nie wyniesie nawet tych wspomnianych 12%:-)

Oczywiście bezrobocie trochę jeszcze wzrośnie do końca roku, bo od października zawsze wzrasta sezonowo. Według moich obliczeń, z obecnych poziomów (za lipiec było to 10,8%), “coroczny średni sezonowy wzrost” na koniec grudnia powinien w sumie dać bezrobocie w wysokości 11,4%. Tak więc widać, że jest jeszcze trochę zapasu na bezrobocie “cykliczne” do wspomnianych 12%:-)

Ponownie uaktualniłem dane dla WIGu w zakładce Giełda i PKB , tym razem za lipiec. Lipiec był bardzo dobry dla polskiej giełdy.
Po pierwsze WIG mocno wzrósł o prawie +16% a po drugie tak silne wzrosty spowodowały, że roczny spadek giełdy zmienił się pozytywnie z -26% na -17%:-).
Oczywiście ponownie jest to bardzo dobry prognostyk dla PKB  w kolejnych kwartałach:-)

Patrząc na prawie “pionową” kreskę na indeksie od dołka w lutym 2009 (wzrost +64%), bardzo przypomina ona sytuację, jaka miała miejsce w 1998/1999 r. Wtedy, jak widać na wykresie pierwszym w cytowanej zakładce, na PKB było szybkie odbicie i formacja “V”, PKB z minimum +1,6% r/r w I kwartale 1999 przyspieszyło do aż +6,2% r/r w IV kwartale 1999 (zajęło to zaledwie 3 kwartały!, giełda wzrosła od dołka na jesieni 1998 do szczytu, przed mocniejszą korektą na jesieni 1999 o +66%). 
W odróżnieniu od roku 2001/2002, kiedy to PKB było słabe przez kilka kolejnych kwartałów: w minimum w IV kwartale 2001  z +0,2%  r/r PKB przyspieszyło do zaledwie +2,3% r/r w I kwartale 2003 (zajęło to aż 5 kwartałów). O  słabym PKB w latach 2001/2002 ostrzegały właśnie ”słabe” wzrosty na giełdzie, bo od dołka na jesieni 2001 do szczytu na wiosnę 2002 giełda wzrosła “zaledwie” +42%.

Teorię, dlaczego w poprzednim spowolnieniu PKB było słabe przez kilka kwartałów  opisałem tutaj: Dlaczego analiza fundamentalna to klucz do sukcesu cz.2 na przykładzie kwartalnych dynamik kursu euro i PKB Polski (i dlaczego tym razem formacja “V” ma szansę na realizację)

Ciekawa sprawa wydarzyła się, jeżeli chodzi o dane makro za czerwiec… Były one drugi miesiąc z rzędu powyżej oczekiwań, szczególnie produkcja. Produkcja przemysłowa wyszła -4,3% (oczekiwania -6,3%) a sprzedaż detaliczna wyszła +0,9% (oczekiwania +0,2%).

Ciekawie wyglądają też dane o produkcji i sprzedaży za cały II kwartał a przez to dane o PKB… Dane były i tak trochę lepsze niż optymistycznie założyłem w tym artykule (nie było jeszcze danych za maj i czerwiec): Zależności łączące GPW, PKB, produkcję przemysłową oraz sprzedaż detaliczną, czyli dlaczego dołek na PKB Polski był prawdopodobnie w I kwartale 2009 r. 

Produkcja przemysłowa spadła r/r o -7,3% (założyłem -7,6%) a sprzedaż detaliczna wzrosła r/r o +1% (dla bezpieczeństwa dla wyliczeń dla PKB za II kwartał, założyłem w artykule spadek sprzedaży podobny jak w I kwartale, czyli o -0,4%).

W konsekwencji zmiana rocznej produkcji wzrosła q/q o + 3,3% (bo -7,3% za drugi kwartał +10,6% za pierwszy kwartał) a sprzedaży detalicznej o +1,4% (bo +1%+0,4%), co zgodnie z historycznymi zależnościami sugerowałoby dołek na PKB już w I kwartale 2009.
Ciekawe jakie dane poda GUS końcem sierpnia, tym bardziej, że np. Ernest Pytlarczyk z DIBRE pisał, że PKB za drugi kwartał może być właśnie większe niż w I kwartale 2009 (w granicach 1%-1,5%), o czym pisałem w komentarzu nr. 3 pod tym artykułem: Jak wykorzystać wiedzę o tendencjach w gospodarce na podstawie zmian indeksów giełdowych?

Zresztą nawet jeżeli dołek na PKB nie był w I kwartale, to już na pewno w drugim, bo w III kwartale produkcja przemysłowa powinna spaść jakieś -2% rok do roku, co dałoby zmianę do I kwartału aż o +8,6% (bo -2%+10,6%). A różnica w wysokości +8,6% powinna dać PKB w III kwartale 2009 wyższe o jakieś +2% niż w I kwartale (czyli aż +2,8%, bo 2%+0,8%). Oczywiście usługi trochę odejmą od PKB, ale musiałoby być ogromne załamanie na usługach, aby PKB za III kwartał było niższe niż te 0,8% za I kwartał.

W tym kontekście dziwią mnie prognozy ekonomistów spadku PKB o -0,2% za III kwartał (oczekiwania z ankiety opublikowanej przez Parkiet początkiem lipca).

Właśnie uaktualniłem dane dla WIGu za czerwiec: Gielda i PKB. W czerwcu WIG wzrósł prawie +4%.
Ponadto rok temu w czerwcu 2008 były mocne spadki, więc również roczny spadek WIGu mocno się zmniejszył z -37% do -26%, co oczywiście jest pozytywnym prognostykiem dla PKB w kolejnych kwartałach:-)

Od strony danych makro za maj, były one powyżej oczekiwań i zgodne z nakreślonym trendem w artykule: Zależności łączące GPW, PKB, produkcję przemysłową oraz sprzedaż detaliczną, czyli dlaczego dołek na PKB Polski był prawdopodobnie w I kwartale 2009 r. Dla produkcji przemysłowej było to -5,2% (oczekiwania -6,7%) a dla sprzedaży detalicznej +1,1% (oczekiwania +0,8%). Co również wspiera tezę o lepszym PKB w kolejnych kwartałach.

Jakiś czas temu utworzyłem zakładkę “Giełda i PKB“, gdzie pokazałem, że historyczne tendencje na polskiej Giełdzie Papierów Wartościowych wskazywały co będzie działo się z polską gospodarką i PKB w przyszłości.

Idea “dyskontowania” procesów zachodzących w gospodarce przez indeksy giełdowe nie jest niczym nowym, bo w USA zależność taką zaobserwowano już bardzo dawno temu. Na przykład kiedyś napisałem ten artykuł: Ciekawa książka “Wspomnienia gracza giełdowego” Edwina Lefevre. Ostatnio kolega, który właśnie przeczytał tą książkę ( po raz pierwszy została wydana w 1923 r. czyli prawie 100 lat temu!) wspomniał, że zapamiętał z niej fragment, gdzie główny bohater książki wspomina, że “gracze” inwestujący na giełdzie dobrze wiedzą, że giełda wyprzedza procesy zachodzące w gospodarce o jakieś sześć miesięcy…

Oczywiście nie chodzi o jakiś “dziwny, niezrozumiały proces” ale po prostu o bardzo mocne powiązanie PKB z zyskami spółek oraz zależności pomiędzy PKB a danymi makro, o czym piszę poniżej.

Poniżej:

• Pokazuję kilka wykresów w excel, na jednym z nich nałożyłem wykres PKB, produkcji przemysłowej oraz sprzedaży detalicznej a na tej podstawie można dojść do ciekawych wniosków…
• opisuję zależności łączące poszczególne dane fundamentalne łącznie z korelacjami pomiędzy PKB oraz produkcją i sprzedażą
• zastanawiam się jakie wnioski obecnie można wyciągnąć na podstawie historyczny zależności i obecnych danych fundamentalnych, czyli odpowiadam na pytanie dlaczego dołek na PKB był prawdopodobnie właśnie w I kwartale 2009, a jeżeli tak rzeczywiście by było to prognozy recesji w Polsce w 2009 roku można “włożyć między bajki”-:)

Read the rest…

Jakiś czas temu utworzyłem zakładkę Giełda i PKB, gdzie postanowiłem śledzić poczynania naszej giełdy i obserwować, czy nadal zachodzą historyczne zależności, na podstawie których można było wnioskować, co wydarzy się z polską gospodarką i PKB w przyszłości.

Właśnie uaktualniłem powyższą zakładkę danymi za maj.
W maju nic specjalnego się nie wydarzyło na giełdzie. W tym roku na wykresie był trend boczny (wykres 1), a na procentowej zmianie rocznej (wykres 2) nadal jest spadek -37% rok do roku, bo w maju 2008 również było płasko.

Maj należałoby jendak… uznać za wyjątkowy ciekawy. Dlaczego? Bo po tak mocnych wzrostach w marcu i kwietniu 2009 (+50% od dołka w lutym) w maju nie nastąpiła spadkowa korekta jaka miała miejsce po początkowych wzrostach w 1998 oraz 2001… Co moim zdaniem jest oznaką dużej siły rynku i prawdopodobnie świadczy o tym, że dołek na PKB  rok do roku jest teraz w II kwartale 2009 albo, co również możliwe był już w I kwartale 2009 (PKB r/r +0,8%). A II kwartał 2009 będzie porównywalny z I kwartałem 2009 a może nawet lepszy…! Teza taka potwierdzi się, jeżeli rzeczywiście prognozy spadku produkcji przemysłowej za maj zrealizują się (-6,7%) a w czerwcu będzie jeszcze trochę lepiej…

Wskazywałaby na to analiza dynamiki produkcji przemysłowej, ale o tym napiszę za jakiś czas, po egzaminie CFA. Dzisiaj w skrócie: jeżeli przyjąć, że w I kwartale 2009 dynamika produkcji była -10,6 % r/r (średnia dla danych miesięcznych) a dla II kwartału będzie to np. -6,6%, to z moich analizy wychodzi, że różnica w wysokości każdych +/- 4% daje statystycznie wyższe/niższe PKB o około 1% niż to opublikowane w poprzednim kwartale (korelacja 84%), czyli np. dla II kwartału byłoby to 1,8% (0,8+1).

Nawet jeżeli pozostałe składowe PKB zachowają się gorzej, to przy tak dużym udziale produkcji w PKB Polski, PKB nie powinno być gorsze niż w I kwartale a nawet może trochę lepsze.

Właśnie utworzyłem zakładkę “Giełda i PKB“. Plik, który tam wrzuciłem będę uaktualniał raz w miesiącu, aby na bieżąco śledzić poczynania naszej giełdy:-) Innymi słowy będę obserwował, czy nadal zachodzą historyczne zależności, na podstawie których można było wnioskować co wydarzy się w polskiej gospodarce w przyszłości.
A ostatnio, od dwóch miesięcy na giełdzie dzieją się bardzo ciekawe rzeczy bo giełda (WIG) wzrosła od dołka już ponad 40%, co jezeli założyć, że historyczne zależności będą miały miejsce i tym razem, może sugerować koniec spowolnienia/recesji w Polsce w II kwartale 2009, a jeżeli za jakiś czas roczna zmiana WIGu “wyjdzie na zero” wskazywałoby to, że PKB r/r na przełomie 2009/2010 wyniesie 2 lub 3%:-)

Treść tej zakładki poniżej, natomiast plik znajduje się tutaj: Giełda i PKB (na dole) :

” Jakiś czas temu napisałem dwa artykuły, gdzie starałem się przeanalizować co jest konsekwencją stosowania analizy fundamentalnej: Giełda dyskontuje wydarzenia w realnej gospodarce? oraz dlaczego tak się dzieje: Dlaczego giełda dyskontuje wydarzenia w realnej gospodarce?. Z kolei tutaj pisałem jak można wykorzystać powyższe zależności: Jak wykorzystać wiedzę o tendencjach w gospodarce na podstawie zmian indeksów giełdowych?

Wnioski płynące z tych artukułów są bardzo ciekawe:

1. Historyczne szczyty Warszawski Indeks Giełdowy ustanawiał około kwartał po tym jak kwartalne PKB Polski (liczone rok do roku) również ustanawiało szczyt (następnie rozpoczynało się spowolnienie co było sygnalizowane spadkami giełdy).
   Było tak w I q 1997, I q 2000, II q 2004 oraz II q 2007 (wykres 1. poniżej).
2. Co ciekawe, z kolei dołki na WIG były ustanawiane około jednego kwartału przed dołkiem na PKB r/r.
   Było tak w IV q 1997 r. (kryzys rosyjski) oraz w III q 2001 (wykres 1. poniżej) (następnie PKB wzrastało coraz szybciej, o czym świadczyły wzrosty na giełdzie).
   Może z podobną sytuacją mamy do czynienia teraz (kwiecień 2009). Dlaczego miałoby tak być, czyli o podstawowych czynnikach fundamentalnych, pisałem w kolejnych komentarzach na blogu Pana Wojtka Białka pod tym artykułem: Read the rest…

Jakiś czas temu w artykule Giełda dyskontuje wydarzenia w realnej gospodarce? pisałem, że ruchy indeksów giełdowych wyprzedzają wydarzenia w realnej gospodarce. Z kolei w artykule Dlaczego giełda dyskontuje wydarzenia w realnej gospodarce? próbowałem wyjaśnić dlaczego tak się dzieje.

Dzisiaj chciałem napisać parę słów na temat tego jak można wykorzystać wiedzę na temat tego, co będzie działo się z gospodarką i PKB w przyszłości.

Mam nadzieję, że moje przemyślenia naprowadzą na ciekawe wnioski pracowników, właścicieli biznesów oraz inwestorów.

Poniżej piszę o:

• Bezrobociu, czyli zarobkach oraz dostępności pracowników
• Cenach produktów i usług
• Nowych biznesach i inwestycjach czyli o CAPEXie
• Co firmy robią w okresie spowolnienia/recesji?

Read the rest…