Rentowności polskich obligacji krzyczą hossa?!
Od paru miesięcy jesteśmy świadkami mocnych spadków rentowności polskich obligacji. W tym artykule postanowiłem zastanowić się co podpowiada nam historia dla zachowania się rynku obligacji w relacji do przyszłego zachowania się giełdy.
Kontynuacja artykułu czyli komentarz do powyższego wykresu w najnowszym artykule w Equity Magazine na 22 i 23 stronie. Serdecznie zapraszam do zapoznania się z nim. Wystarczy zapisać się na newsletter aby go pobrać.
Ponadto, jako uzupełnienie powyższego artykułu, poniżej aktualizacja trzech wykresów z mojego wpisu z wakacji: Przed nami hossa czy bessa? Co podpowiada nam „margines bezpieczeństwa” w drugiej odsłonie?
Dla przypomnienia co pisałem na temat rentowności polskich obligacji:
Ponadto nasze dzisiejsze rozważania postanowiłem uzupełnić zbadaniem zależności pomiędzy rynkiem akcji oraz rentowności polskich obligacji(a przez to lokat).
Na temat krótkoterminowych zależności pomiędzy tymi rynkami pisałem już ostatnio miesiąc temu tutaj: Co dalej z giełdą? Nadchodzi wielki kryzys? PMI wskazuje na załamanie gospodarki? Kondycja polskiej giełdy i innych giełd światowych lipiec 2014. Dla przypomnienia co ostatnio pisałem:
Ostatnio jednak po tym jak pojawiły się bardzo słabe dane o inflacji (i słabsze dane makro) nastąpiła zmiana sentymentu, między innymi do sektora bankowego (który ma bardzo duży udział na naszej giełdzie) i banki zachowywały się znacznie gorzej jako sektor. Jest to spowodowane nie tylko obawami o pogorszenie sytuacji gospodarczej ale przede wszystkim pogorszeniem marży odsetkowej w związku z możliwymi obniżkami stóp procentowych:
Na to wszystko warto jeszcze nałożyć wpływ niskiej inflacji który spowodował spadek rentowności i hossę na rynku obligacji:
A jak w krótkim okresie na giełdę wpływa spadek rentowności polskich obligacji?
Mieliśmy okazję to zaobserwować rok temu, kiedy to na wiosnę mieliśmy spore spadki na giełdzie. Pisałem o tym w kwietniu 2013 roku tutaj: Zachowanie obligacji a giełda czyli dlaczego to tylko korekta hossy
Poniżej, na podstawie rentowności obligacji z powyższego wykresu, stworzyłem indeks obligacji (prawa skala), który następnie nałożyłem na wykres giełdy. Jak widać poniżej rok temu hossa na obligacjach (zielony indeks obligacji rośnie) w początkowym okresie był połączony ze słabą sytuacją na giełdzie (jak ostatnio). Dopiero jak pojawiły się oczekiwania co do wzrostu inflacji (wakacje 2013) na giełdzie ponownie pojawiła się hossa.
Powyższa zależność nie jest niczym dziwnym, jeżeli zobaczymy ile można było ostatnio jak i rok temu zarobić na obligacjach: indeks obligacji mocno wzrósł w relatywnie krótkim czasie.
Na podstawie powyższych spostrzeżeń zastanawiałem się jak można połączyć rynek akcji oraz rynek obligacji tak aby mieć jeden wspólny wskaźnik. Wskaźnik, który będzie można porównać w dłuższym okresie czasu. Obecna niedogodność jest bowiem taka, że dla rynku akcji używamy wskaźnika cena/zysk a dla rynku obligacji wskaźnika rentowności.
Oba rynki możemy sprowadzić do wspólnego mianownika na dwa sposoby:
1. Jeżeli dla rynku akcji mamy wskaźnik cen/zysk czyli ile złotych płacimy za jedną złotówkę zysku, podobne ćwiczenie możemy zrobić dla rynku obligacji. Wtedy otrzymamy taki wykres:
Powyższy wykres powstaje przez podzielenie jedynki przez rentowność obligacji np. 1/10%(uwaga: te trzy wykresy znajdują się również w pliku excel który można pobrać i na bieżąco aktualizuję: Dane makro w excel).
Jak widać na powyższym wykresie od dwóch lat obligacje są relatywnie droższe niż akcje (albo akcje tańsze niż obligacje)
2. Możemy też jednak przedstawić bieżący mnożnik cena/zysk dla giełdy jako rentowność inwestowania w akcje. Dzięki takiemu zabiegowi otrzymujemy poniższy wykres:
Powyższy wykres otrzymujemy przez podzielenie jedynki przez wskaźnik cena/zysk (1/(c/z))
Jak widać powyżej, na przykład obecnie rentowność giełdy wynosi około 7% a rentowności obligacji około 3% (zielona linia). Z kolei w dołku bessy 2009 oraz 2011 i 2012 rentowność giełdy wynosiła kilkanaście procent.
Ponadto warto zauważyć, że historycznie zdarzał się okresy kiedy to bardziej rentowne była giełda lub obligacje.
Idąc dalej: jeżeli od rentowności obligacji odejmiemy rentowność akcji otrzymamy wykres o ile obligacje są bardziej rentowne niż akcje. Jeżeli taki wskaźnik nałożymy na indeks WIG otrzymamy poniższy wykres i zależność:
Okazuje się, że historycznie rynek akcji zachowywał się
- Słabo, jeżeli rentowność giełdy była mało atrakcyjna względem rentowności obligacji (czerwone linie). Tak na przykład było rok temu na jesieni 2013 roku co zaznaczyłem czerwoną strzałką. Innymi słowy rentowność obligacji była wyższa niż rentowność giełdy (lub zbliżona).
- Dobrze, jeżeli rentowność akcji była znacznie wyższa niż rentowność obligacji (zielone linie). Z taką sytuacją mamy do czynienia również ostatnio co zaznaczyłem zieloną strzałką.
Jak obecnie wyglądają powyższe wykresy i rentowności polskich obligacji? (można je również zobaczyć w pliku excel z danymi makro i wykresami, który otrzymuje się po zapisaniu się na newsletter bo je tam właśnie umieściłem)
Było:
Jest:
Było:
Jest:
Było:
Jest:
Jak widzimy powyżej, pomimo mocnych wzrostów na giełdzie, obecna różnica w rentowności polskich obligacji dziesięcioletnich jest jeszcze większa na korzyść giełdy niż było to w wakacje 2014 roku.
Analityk akcji/ współodpowiedzialny za wyniki inwestycyjne części portfela akcyjnego w ING OFE:
13 komentarzy “Rentowności polskich obligacji krzyczą hossa?!”
13/10/2014
MichałWszystko fajnie tylko że DAX leci na południe, podobnie złoty… Wiec może jednak nie ma szans na nic więcej? Obym się mylił, ale osobiście piątek zamknąłem wszystkie pozycje :D
13/10/2014
Michał StopkaOby rentowności i tym razem miały rację :-)
Tak, Dax nie wygląda ostatnio najlepiej ale u nas jeszcze jest z czego obniżać stopy procentowe, przynajmniej w tym cyklu monetarnym.
A dlaczego złoty na południe? Raczej nie bo EUR/PLN stoi w miejscu. To tylko USD umacnia się względem innych walut: http://stooq.pl/q/?s=eurusd
13/10/2014
NINOGospodarzu, przecież sytuacja na obligacjach to bania czystej wody i powinno się to już mówić studentom na dzień dobry. „Pan Rynek” przechylił buteleczkę płynności do dna, tylko nikt mu nie powiedział o efekcie „day after”. Wynika to oczywiście z konstrukcji rynku na którym tzw. „inwestorzy prywatni” czyli głównie banki są „przymuszone” do nabywania obligacji bez względu (a nawet pomimo) ryzyka. Ja rozumiem że wg ogólnej teorii/zależności którą się podpierasz kasa powinna przepływać teraz od „drogich” obligacji do „tanich” akcji. Są jednak pewne ale: (1) akcje ciągle nie są tanie, gdy patrzymy na wyniki spółek; (2) gospodarka zmierza raczej do spowolnienia niż wzrostu, przy czym dla Polski wzrost o 2% to już problem bo dziura w ZUS sie powiększa (3) Banki w Polsce nie mogą inwestować na giełdzie (choć padł już pomysł aby mogły), indywidualni też nie garną się do akcji, OFE ma coraz niższe zaangażowanie w polskie akcje (128mld na koniec lutego i 119mld na koniec sierpnia) (4) Trzeba popatrzeć też szerzej np na USA, tj 10YUS są notowane w okolicach 2,3% a polskie 10YPL w okolicach 2,8% i różnica maleje!. Biorąc pod uwagę że tam gospodarka jednak jest w trendzie wznoszącym a u nas już nie to kasa raczej odpłynie do nich. (5) Polska będzie musiała w 2015 zaciągnąć 150mld długu (100mld to refinansowanie i 50mld nowego). Oczywiście obecna sytuacja to raj dla min. finansów – no ale pytanie brzmi jak długo? (6) USA już nie drukują i niedługo (do roku) ruszą ze stopami, EBC nie ma mandatu na skup obligacji rządowych – dlatego od 6 lat tego nie robi (to jedyny powód). Tak więc, o czym krzyczą te rentowności?
13/10/2014
RafałJestem na gotówce. Sygnały sprzedaży na SP 500, DAX, itd Koniec dodruku w US, stagnacja w UE. Gospodarka PL z coraz gorszymi wynikami. Wyceny na GPW nie są za specjalnie niskie.
Inwestowanie to nie matematyka. Zobaczymy. Jbc gotówka czeka :)
13/10/2014
Michał Stopka@ NINO
Jak zawsze jest sporo ryzyk. Ale jak to się mówi „nie ma zysku bez ryzyka”
Co do „bańki na obligacjach” w Polsce, podobnie mówiono o bańce na innych rynkach rozwiniętych w ciągu ostatnich paru lat. I co? I nic. Rentnowności w wielu przypadkach są niżej niż były kiedyś.
Warto pamiętać, że jesteśmy w okresie delewarowania i deflacji. Nominalnie wysokie rentowności historycznie brały się inflacji. Jak do inflacji rynki dodawały realną stopę zwrotu to mieliśmy wysokie rentowności. Teraz nie ma inflacji i nie zanosi się aby była więc niby dlaczego rentowności miałyby być bardzo wysokie?
Pdobnie jak zresztą mówiono o giełdzie, szczególnie w USA. I co? Mamy za sobą jedną z największych hoss na giełdzie w historii.
Warto pamiętać, że nie ważne kto ma rację, ważne kto zarabia. Może i to się kiedyś wszystko wywróci, może i teraz. Tylko problem w tym, że nikt nie wie kiedy (i czy) się to wywróci. A czas pływnie. I już parę ładnych lat można było fajnie na tym story „bankructwa” zarobić. Grając przeciwko niemu.
@ Rafał
Wyceny nie są specjalnie niski? P/E dla WIGu i Mis80 trochę powyżej 13. To nie jest jakoś bardzo dużo.
13/10/2014
DTDzien dobry
Odnosnie Polski to oczywiscie racja. Mam na mysli zaleznosci „krotko-srednioterminowe”. Ale z drugiej strony znowu jest ryzyko w zwiazku z sytuacja na swiecie (DM). Konkretnie w USA -aktualne zaleznosci czasowe (z proporcjami odstepow w czasie) pomiedzy szczytami (i wtornymi odbiciami, a na obligacjach i akcjach poprawianiem szczytow) na rynkach: nieruchomosci, towarow, obligacji i akcji sa identyczne z sytuacja z lat 20-ch ubieglego wieku, co pozwalaloby porownac rok 2014 z 1929, a nawet uznac za bardzo prawdopodobny wrzesniowy szczyt na DJIA za szczyt wieloletniej hossy. Nie znaczy to ze tym razem skonczy sie podobnie. Tym razem moze byc inaczej, jednak w takiej sytuacji w roku 1929 nastapil krach i na akcjach i na obligacjach i na towarach i na nieruchomosciach, wszystko jednoczesnie. To na razie taka ciekawostka.
Pozdrawiam
13/10/2014
Michał Stopka@ NINO
Co do ZUSu dlaczego sytuacja się pogarsza? Podniesiono wiek emerytalny, od jakiegoś czasu liczba świadczeniobiorców już nie rośnie (a nawet deliktanie spada) a w ciągu ostatniego roku przybyło trochę mniejsc pracy więc raczej z tej strony nie ma ryzyka.
Jeżeli bezrobocie nadal będzie spadało, nawet nie musi w takim tempie: Bezrobocie najniższe od czterach lat czyli od 2010 r.! Ale co najlepsze dane miesiąc do miesiąca są rewelacyjne w 2014 roku! to bedzie jeszcze lepiej.
A rentwności obligacji w Polsce i USA różnią się bo u nich jest inflacja a w Polsce deflacja. Nie jest to nic dziwnego więc w takim razie
13/10/2014
DTp.s. poprawka. Nie krach, ale w 1929 szczyt akcyjny, po ktorym kolejne kilka lat to byly glebokie spadki na wymienionych rynkach. Najszybszy spadek na akcjach, nieruchomosciach i towarach, a na obligacjach z lekkim opoznieniem (okolo poltora roku).
13/10/2014
Michał Stopka@ DT
A gdzie można zobaczyć takie dane? jakieś wykresy porównawcze?
13/10/2014
DTDzien dobry
Sa i wykresy porownawcze(w Pdf), ale juz w necie niedostepne. Jutro moglbym nieco „recznie” opisac, a wykresy chyba mozna posciagac z innych zrodel (sprawdze jutro, czy nie klopot znalezc). …Z drugiej strony w listopadzie zaczyna sie „rok preelekcyjny” w USA a taki rok nigdy w historii nie byl spadkowy na gieldzie USA (choc czasem byla to tylko korekta po spadkach). To tylko analogie do przeszlosci, ktore nie musza sie powtorzyc.
13/10/2014
NINO@Gospodarz
Odnośnie ZUS wyraziłem się nieprecyzyjnie i przepraszam.
Chciałem napisać „dziura w finansowaniu ZUS”. Miałem tu na myśli kwestię, że tzw. wydolność FUS wynosi ok.70% tzn. że 30% musi zostać wpłacone przez budżet. Oznacza to, że w sytuacji gdy gospodarka rośnie poniżej 2% (zasadniczo 3% jeśli odnosimy się do deficytu całego FUS) to budżet staje się strukturalnie niezrównoważony, gdyż brakuje na zasypanie dziury, a nie ma już „drugiego OFE” z którego można być coś znacjonalizować. Tak więc chodziło mi nie o sytuację w samym ZUS a o drugą stronę równania, czyli jego finansowanie.
Jeśli chodzi o samą sytuację z ZUS – to zgadzam się że ostatnio miała tam miejsce „odwilż” w związku z podniesieniem wieku emerytalnego, ale to historia i jak szacuje sam ZUS w latach 2014 -2018 liczna emerytów zwiększy się o 500tyś i trend ten utrzyma się także po 2018 (a mówimy tu o efekcje powojennego wyżu).
Odnośnie bezrobocia – tak zgadzam się trend cieszy, ale jeżeli mówimy o gospodarce i budowaniu bogactwa to powinniśmy patrzeć na liczbę osób pracujących. Obserwowany spadek bezrobocia nie jest zasługą chłonności i siły gospodarki, natomiast bogactwo to iloczyn wydajności i liczby osób pracujących. Co z tego że mamy takie samo PKB jak Szwajcaria czy Norwegia jak mamy 4 razy tyle ludzi?
Cieszę się że zwróciłeś uwagę na niuans inflacja/deflacja na rynkach US/EU, gdyż to prowadzi nas wprost do pojęcia realnych stóp, a te do perspektyw wzrostu PKB. Pozostaje otwartym pytaniem w jakim realnym tempie jest w stanie rozwijać się Polska w środowisku zero plus inflacji i czy będzie to więcej niż w USA? Ciekawe wnioski mogą się również nasunąć po zapoznaniu się z raportem BCG na temat konkurencyjności produkcyjnej na świecie z sierpnia tego roku (porównuje stan w 2004 i 2014). Dla wielu osób szokiem może być fakt że Polska jest tak droga że można ją porównać do USA i Korei Południowej, pomimo tego że płace u nas trudno odnieść do czegokolwiek.
https://www.bcgperspectives.com/content/interactive/lean_manufacturing_globalization_bcg_global_manufacturing_cost_competitiveness_index/
To trochę tłumaczy dlaczego firmy w USA mają rekordowe zyski a u nas przeciętne i dlaczego giełdy się tak rozjechały (oczywiście to tylko element układanki), bo oprócz tego że w US sobie drukowali to całkiem skutecznie szło im odzyskiwanie konkurencyjności. W EU w tym czasie nie zrobiono nic – dosłownie.
15/10/2014
Michał StopkaNo niestety UE pod wieloma względami jest daleko w tyle w porówaniu z USA.
04/11/2014
FilipOby był wzrost bo zaraz wszyscy wyjadą do Niemiec lub Norwegii. Do Anglii już średnio warto.