Lepiej teraz kupić czy wynająć mieszkanie: skąd dylemat?
Uff. Jest prawie dwunasta w nocy. Trochę luzu z dzieciakami bo już wreszcie w łóżkach śpią od jakiegoś czasu. Zobaczymy jak będzie wyglądała ta noc bo poprzednia od trzeciej była masakra z najmłodszą córeczką. Być może to zęby (ma już dwa na dole, z góry dwa się też ostatnio przebijają). A może po prostu bolał ją brzuszek bo nad ranem mocno szły bąki. Tak czy tak. Jedym słowem MASAKRA. Jak się człowiek wybije ze snu. To później nad ranem się tylko leży w łóżku. I tylko nadsłuchuje co robi dziecko. I w takich chwilach przychodzą na myśl na przykład takie pytania jak w dzisiejszym wpisie. Lepiej teraz kupić czy wynająć mieszkanie? Uwaga: w uzupełnieniu tego wpisu zobaczcie na dodatkowe linki w użytecznych linkach.
Lepiej teraz kupić czy wynająć mieszkanie: podziękowania
Zanim przejdę dalej. Chciałem Wam bardzo, bardzo podziękować. Za Wasz wkład w komentarzach pod poprzednimi wpisami. Jak widzicie. Dzięki temu powstaje wiele wartościowych treści/odwołań do ciekawy analiz/artykułów. Mam nadzieję, że również dzięki temu powstanie bardzo fajna treść w komentarzach pod tym wpisem. I będzie użyteczna dla Was. Ale i dla wielu nowych czytenlików, którzy przeczytają ten wpis w przyszłosci.
Lepiej teraz kupić czy wynająć mieszkanie: dylemat
Ostatnio mocno się zastanawiam. Otrzymuję też takie sygnały, że wielu z Was nurtuje takie pytanie. Lepiej teraz kupić czy wynająć mieszkanie? Rynek mieszkaniowy rozgrzany do czerwoności. Historycznie rekordowa liczba transakcji na rynku nieruchomości.
Lepiej teraz kupić czy wynająć mieszkanie: kiedy stopy procentowe w górę?
Co ciekawe spora część mieszkań kupowanych jest za gotówkę. No ale co się dziwić. Skoro na lokacie w banku można otrzymać marne pieniądze. A z wynajmu znacznie więcej. Co przy kwocie kilkuset tysięcy złotych/kilku milionów złotych. Zaczyna się robić spora różnica na stopie zwrotu w ujęciu wartościowym.
Pytanie jednak co się stanie dalej? Co będzie z inflację? Czy ona rzeczywiście pojdzie do góry mocno? A co będzie z dynamiką PKB? Ostatnio RPP znowu pozostawiła stopy procentowe bez zmian. I nawet na konferencji pojawiła się wizja spowolnienia gospodarczego w okolice 3,5 % (dynamika PKB). Czy przy takiej dynamice PKB będzie inflacja mocna rzeczywiście? A nawet jeżeli będzie to czy RPP podniesie stopy procentowe aby na lokacie w banku otrzymać wyższe oprocentowanie? Przecież mamy maraton wyborczy. Wybory samorządowe. Wybory do parlamentu europejskiego. I wybory parlamentarne.
Lepiej teraz kupić czy wynająć mieszkanie: napływ Ukraińców
Do tego mamy spory naplyw Ukraińców do Polski. Co dodatkowo generuje popyt na rynku mieszkaniowym. Ciekaw jestem swoją drogą czy Ukraińcy kupują w Polsce mieszkania? Ktoś coś wie w tym zakresie? Bo akurat sam nie natknąłem się na takie szczegółowe informacje jak to wygladą w praktyce.
Lepiej teraz kupić czy wynająć mieszkanie: historycznie niskie bezrobocie
Do tego dochodzi bardzo niskie bezrobocie. Zgodnie z cyklem dziesięcioletnim. Przy tak niskim bezrobociu rosną wynagrodzenia. Ale co też ważne. Banki nie mają oporów przed udzielaniem na dużą skalę kredytów hipotecznych. I do tego jeszcze obniżono wiek emerytalny (!) Więc nie zanosi się aby nagle bezrobocie miało mocno wzrosnąć. Dla przypomnienia co pisałem początkiem roku co stanie się w roku 2018/na temat rynku pracownika:
Wreszcie rynek pracownika! Realizacja prognozy sprzed kilku lat: bezrobocie 5% :)
2018 to jest właśnie TEN ROK, to co Wam piszę od 2013 roku, prawdziwa masakra na rynku pracy. I masakra dla pracodawców. A będzie jeszcze gorzej w kolejnych latach. Przypomne krótki cytat z najnowszego wpisu o cyklu dziesięcioletnim (macie go w linkach):
Obniżenie wieku emerytalnego: w dwa lata znika prawie milion (!) osób z rynku pracy. A w kilka lat prawie 2 mln (!)
Tak miało być jak pokazałem na powyższym wykresie ale rząd PiSu obniżył wiek emerytalny. Poniżej pokażę Wam dlaczego spowoduje to dodatkową masakrę na rynku pracy. I będziemy mieli prawdziwy rynek pracownika.
Dla przypomnienia podwyższenie wieku emerytalnego skutkowało tym, że co cztery lata podnoszono wiek emerytalny o rok. Licząc od 2013 roku. Za sobą mamy już rok 2016, czyli upłynęły cztery lata. Więc obecnie na emeryturę przechodzą osoby, które skończyły 61/66 lat.
Ale w 2017 roku mamy obniżenie wieku emerytalnego. Jaki będzie efekt? Poniżej przygotowałem wykres pokazujący strukturę demograficzną Polski dla obecnego roku, czyli dla 2017 roku. Na czerwono zaznaczyłem dwa roczniki, które w 2017 roku przejdą na emeryturę. Jest to odpowiednio mężczyźni w wieku 65 i 66 lat. Oraz kobiety w wieku 60 i 61 lat. W jednym roczniku jest w sumie około 500-600 tys. osób. Więc w 2017 roku na emeryturę przejdzie aż około 1,1 mln osób (!)
Zauważcie, że z drugiej strony, w wieku 18 lat na rynek pracy nie wchodzi nawet 400 tysięcy osób (zielona linia).
W efekcie mamy następujące saldo:
minus 1,1 mln emerytów plus 0,4 mln osoby wchodzące na rynek pracy
Co daje nam minus około 0,7 mln (!). I to jest tylko dla roku 2017.
A co będzie w roku 2018? Na emeryturę przejdzie około 550 tysięcy osób w roczniku. A na rynek pracy wejdzie rocznik którego liczebność jest jeszcze mniejsza niż w roku 2017. W efekcie mamy ubytek zasobu osób w wieku produkcyjny niecałe minus 200 tysięcy. Sumując rok 2017 i 2018 mamy prawie milion osób mniej w zasobie pracowników.
Ale to nie koniec, bo w kolejnych kilku latach będzie to samo. Rocznie będzie przechodziło na emeryturę około 200 tysięcy osób więcej niż wchodziło na rynek pracy (około 550 tysięcy w roczniku emerytalnym minus niecałe 400 tysięcy dla osób w wieku 18 lat).
W perspektywie kilku kolejnych lat mamy ubytek liczby osób w wieku produkcyjnym o kolejny milion (!) Co w sumie daje nam już 2 mln mniej osób w zasobie sile roboczej (!)
To jest oczywiste że pracodawcy mają przerąbane w 2018 roku. Jeszcze obniżono wiek emerytalny (!) A co będzie z pozostałymi czynnikami? Ciekaw jestem Waszych opinii. Jak widzicie rok 2018? Co będzie się działo? Piszcie w komentarzach co obstawiacie. Jak rozwinie się sytuacja w 2018 roku.
Lepiej teraz kupić czy wynająć mieszkanie: spółki giełdowe
Oczywiście nie muszę mówić. Że odpowiedź co dalej stanie się z rynkiem miekszaniowym jest też bardzo ważna dla analizy spólek giełdowych. Zajmujących się budową/sprzedażą mieszkań. A jest ich sporo notowanych na polskim parkiecie.
Lepiej teraz kupić czy wynająć mieszkanie: podsumowanie
No więc widzicie. Takie dylematy/pytania przychodzą mi do głowy gdy nie śpię w nocy :) Puzle do odpowiedzi napytanie czy lepiej teraz kupić czy wynająć mieszkanie mają sporo elementów. Ciekaw jestem Waszej opinii. Jak to widzicie? Kupujecie teraz mieszkanie? Czy wynajmujecie? Co obstawiacie patrząc na rynek nieruchomości?
Lepiej teraz kupić mieszkanie bo będą droższe za rok czy dwa? Czy lepiej wynająć. Bo liczycie, że za kilka lat ceny mieszkań będą niższe? I wtedy będzie warto kupić mieszkanie. A przynajmniej będzie w czym przebierać bo teraz robi się to co było kiedyś. Ludzie kupują dziurę w ziemi coraz częściej.
Lista analiz/linków do których warto dodatkowo zajrzeć w uzupełnieniu powyższej tematyki
Cały czas staramy się udoskonalać treści, które tworzymy dla Was. Dlatego uważnie słuchamy Waszych opinii/uwag, co można zrobić jeszcze lepiej. Jednym z tych ulepszeń jest wrzucanie dodatkowych linków do wpisów/artykułów na końcu wpisu. Tak aby wszystko było dla Was jeszcze lepiej przejrzyste/czytelne:
- Dlaczego w Polsce rodzi się mało dzieci? Bo dzieci to jedna wielka masakra
- Prawdziwy rynek pracownika :) Rok 2017/2018 będzie masakra! Obniżenie wieku emerytalnego -2 mln pracowników! Cykl dziesięcioletni na rynku pracy i w polskiej gospodarce
- Szokujące dane GUS: W Polsce jest ponad 100 tys. więcej mieszkań niż gospodarstw domowych !!!
- Demografia Polski i rynek mieszkaniowy: nie jest tak źle
- Inflacja w listopadzie 2017 najwyższa od 2012! Dynamika PKB od 2011! Co zrobi RPP? + Kalendarz makro grudzień 2017
- Jaki będzie 2018 rok? Co z giełdą, gospodarką, złotym, geopolityką?







146 komentarzy “Lepiej teraz kupić czy wynająć mieszkanie? Co dalej z inflacją i stopami procentowymi”
15/01/2018
Kasia SzokUkraińcy nie kupują mieszkań, bo ich najzwyczajniej na to nie stać. Zwykle Polacy kupują mieszkania a nawet domy i wynajmuja tym Ukraincom pokoje w nich, zarabiajac na tym spore pieniądze.
15/01/2018
Mateusz RumockiSzkoda że artykuł nie odpowiada na postawione pytanie :( Wszystko wskazuje na to że ceny na rynku nieruchomości są za wysokie (dopiero co skończył się MDM, długi okres niskich stóp i dostępności kredytów połączony ze wzrostem wynagrodzeń), do tego demografia przemawiająca w długim okresie za spadkiem cen nieruchomości… Ale w jak bardzo długim okresie? Sam z powodów życiowych rozglądam się za kupnem mieszkania, mimo że wydaje mi się, że jest to najgorszy moment na kupno…
15/01/2018
Michał JanowskiUkraińcy też lubią, tak jak Polacy „być na swoim”, więc jak ich stać, to kupują. W IT wynagrodzenia są dobre, więc tych, co tam pracują, to stać. Co do reszty, to nie ma znaczenia, czy Polak, czy Ukrainiec. Jak pracuje na kasie w biedronce, to po prostu nie ma jak wkładu uzbierać.
15/01/2018
Michał Stopka1) W takim scenariuszu bedzie masakra. Większość popytu mieszkaniowego wynika z tanich kredytów bo zdolność kredytowa jest wysoka przy niskich stopach procentowych. Jak inflacja poszłaby do góry. A za tym stopy procentowe zdolność kredytowa spadłaby o kilkadziesiąt procent. Co przełozyłoby sie na rynek nieruchmości.
2) No właśnie o takim dylemacie piszę. I po to jest ten wpis bo to dokładnie oddaje ten dylemat. I co najważniejsze. Ten wpis ma za zadanie rozwiązać ten dylemat. Pomóc wielu osobom. Poszerzyć choryzonty myślowe. Na przykład tak sobie myślę o tym co napisałeś. A dlaczego musisz kupić dla siebie? Widzę co najmniej dwa potencjalne rozwiązania do przemyślenia w Twojej sytuacji:
a) cos wynająć na jakiś czas. Dopiero potem ewentualnie zdecydować się na kupno mieszkania. W ten sposób powstaje „opcja” jak w inwestowaniu opcje. Wynajmowanie ma sporo zalet w krótkim/średnim terminie
b) to samo co w a) ale nie dlatego, żeby nie kupować miekszanie. Kupić mieszkanie/mieszkania za maksymalną zdolnośc kredytową. I je wynajmować. Jeżeli dobrze myślę to można sie nad tym zastanowić czy przychody z najmu nie będa wyższe niż koszty kredytu. W ten sposób można budować dochód pasywny. Mało tego. Dochody z najmu można potem znowu lewarować. Wykorzystać do kolejnego kredytu chipotecznego (czyli będzie etat + dochody z najmu jako dochód).
W tej opcji kredyt bierze się pod to aby kupić mieszkanie na kredyt w dobrej lokalizacji. I czerpać korzyści z najmu. A dla siebie można wynająć już mieszkanie ale znacznie taniej. Dzięki temu na przykład będzie się miało nie tylko jakiś dochód pasywny. Ale i niższse koszty życia. Bo zazwyczaj taniej wynajmuje się na obrzeżach miast. A tam wszystko jest tańsze. I jedzenie. I uslugi. I nawet takie koszty jak dla rodziny. Tanie przedszkola, żłobki, opiekunki itp.
3) No to by była masakra jeżeli im by umożliwili pracę. Raz że spada popyt na miekszania w Polsce (kupno czy najem). Dwa że liczba pracujących się załamuje szybko co ma przełożenie na zalamanie gospodarki i dynamiki PKB
15/01/2018
Michał StopkaNo właśnie to jest ciekawe. Ile Ukraińców ma pozwolenie na pracę na dłuższy okres czasu? I ile zarabiają? Bo to jest podstwa do oceny ich zdolności kredytowej. Jeszcze się zastanawiam. Czy każdy Ukrainiec jak ma zdolność kredytową (czy gotówkę) może po prostu kupić mieszkanie w Polsce. Czy jest ograniczenie. I jako obcokrajowiec musi mieć specalne zezwolenia.
15/01/2018
Michał StopkaNo tak. Tylko jak np. ktoś wydaje na mieszkanie 500 tysięcy złotych. To kupno 20 % taniej lub drożej. To 100 tysięcy różnicy. Co dla wielu osób oznacza bardzo duzo pieniędzy. Kupno mieszkania to jedna z najważniejszych decyzji w życiu. Szczegolnie jeżeli ktoś robi to na kredyt. Bo do tego dochodzi dodatkowy koszt idącyp nieraz w kolejne 100 tysięcy złotych. Albo i więcej. Więc robi się z tego już kilkaset tysięcy złotych. Co dla większości Polaków oznacza, że tyle mogą być do przodu lub w plecy. Całe życie więc od tej decyzji zależy finansowe. Bo pomyśl co jeszcze z emeryturą w takim razie będzie dla takich osób? Kilkaset tysięcy w jedną czy drugą stronę ma ogromne znaczenie dla takich osób.
15/01/2018
Michał StopkaNo przecież odpowiada : ) Odpowiedź jest „to zależy”. Już sam zauważyłeś. Że w długim terminie chociażby bardzo ważna jest demografia.
A w krótkim/średnim. Tak jak teraz. Co stanie się z inflacją. Stopami procentowymi. Bo od tego jest teraz bardzo dużo popytu generowane. Zarówno przez impuls kredytowy. Jak i po prostu ludzie dorabiając się w Polsce. Zamiast trzymać to na lokatach na 1 czy 2%. Pakują to generując popyt na mieszkania. Bo mogą wyciągnąć 5 czy 6% rocznie.
Ba jeżeli oni tak robią. To może nawet to się napędza. Lewarują dochody z najmu na kolejne nieruchomości. Biorą kredyt pod to co już wynajmują bo to daje zdolność kredytową. I się to tak napędza. Pytanie więc gdzie będzie moment przegięcia. I dlaczego. W tym kontekście dlatego wspomniałem o stopach procentowych i RPP. Przeczytaj jeszcze raz bo nie wziął się ten akapit przez przypadek we wpisie. Jak ja coś piszę, na co zwracam uwagę to to ma zawsze konkretny powód. Nie rzucam można powiedzieć słów „na wiatr” :)
15/01/2018
Michał StopkaTak sobie myśle, bo ten temat nieruchomości jest mega ciekawy. Piszcie w komentarzach co myślicie na temat rynku nieruchomości w Polsce. Generalnie decyzji dotyczącym mieszkania/mieszkań. Bo można na to spojrzeć na wiele sposobów. I bardzo wartościowe wnioski. skojarzenia wychodzą. Na przykład mógłby powstać cykl edukacyjny. Bo dochodzą kolejne pytania. Jeżeli kupić. To lepiej kupić mieszkanie a może dom gdzieś poza centrum? Albo jak kupić to lepiej kupić mieszkanie nowe od dewelopera czy mieszkanie używane do remontu? I tak dalej. Można mnożyc takie ciekawe zagwozdki. I z czasem rozkminiać po kolei takie dylematy na moim blogu. W kolejnych analizach skoncentrowanych na wąskim aspekcie, konkretnym zagadnieniu związanym z rynkiem nieruchomości.
15/01/2018
Michał StopkaTak jak pisałem powyżej. Decyzja o mieszkaniu/nieruchomości/domu to jedna z najważniejszych decyzji życiowych. Mozna na niej być do przedu lub do tylu kilkaset tysięcy złotych (!) Więc warto ja bardzo bardzo dobrze przemyśleć. Zrobić solidna analizę zanim podejmie się decyzję co dokładnie zrobić. I najważniejsze jak zrobić.
15/01/2018
Michał StopkaNo i oczywiście. Bo to jest blog o inwestowaniu. Dochodzi drugi mega fajny/ciekawy obszar do zgłębienia. Czy warto inwestowac w mieszkania? Budowa dochodu pasywnego. Wolności finansowej. Jakie są argumenty za i przeciw? A może inne segmenty rynku nieruchomości? Biura, handel, centra handlowe, centra logistyczne, itd.? Dużo niedawno mówiło się o REITach które Premierm Morawiecki chce wprowadzić. Może warto byłoby rozkminic rynek nieruchomości tak aby miec go w jednym paluszku? Mamy ogromną wiedze na temat inwestowania, gospodarki, makro, demografii. I tak dalej. To jest bardzo, bardzo dobra baza do naprawdę ciekawych analiz. Bo myślę, że 99,9% ludzi którzy zabierają się za. Czy to decyzję o kupnie mieksznia. Czy to o inwestowaniu w nieruchomości. Nie ma tutaj kompletnie kompetencji. A to jest mega, mega ważne aby nie poplynąć na rynku nieruchomości/znacznie zwiększyć stopy zwrotu. Bo decyzje te mogą nieraz kosztowac kogoś i kilkaset tysięcy w tę czy w drugą stronę. Że już nie wspomnę że jak ktoś inwestuje większe pieniądze. To może to być kwota rzędu i pewnie kilku milionów złotych.
15/01/2018
TomekObecnie jest tak jak tu wszyscy piszą że dla akcji lub nieruchomości na wynajem nie ma alternatywy. Ten co się boi akcji, bierze mieszkanie (jak ma kasę). Natomiast w przyszłości może się okazać że oprocentowanie z obligacji skarbowych wzrośnie pow. 4%, oraz że waluty zaczną rosnąć a do tego obligacje amerykańskie będą płaciły 4%. No i niektóre polskie fundusze obligacyjne będą rosły i ściągały pierdyliony z rynku bo wobec rentowności 6% rocznie nie będzie mocnych na rynku.
https://www.ticker.pl/2018/01/10/uwaga-inflacje-bill-gross-mowi-o-zmianie-trendu-obligacjach/
Także tendy globalne to jak już tu kiedyś pisałem: wzrost ropy, wzrost złota, końcowa faza hossy: hossa inflacyjna (być może tym razem finalna zgrzewka dokonała się na Bitcoinie).
Trendy w naszym otoczeniu: super koniunktura w strefie Euro a mimo to potężny kryzys polityczny w EU. Każdy zaczyna ciągnąć w swoją stronę: Francuzi chcą przyssania się ekskluzywnego do Niemiec i odtrącenia wschodniej Europy jako konkurencji do cyca. Hiszpanie walczą z Katalonią. Belgia się rozpada (na Walonie, Flandrie i Bruksele). Włosi w ciągu ostatnich kilkunastu lat wyręcili zawrotne -5% PKB per capita a na czele Ruchu 5 Gwiazd, który ma obecnie najwyższe notowania w sondażach, stoi młody chłopak, który zdaje się jest typowym dzieckiem kryzysu: nigdy nie miał stabilnej pracy: https://pl.wikipedia.org/wiki/Luigi_Di_Maio w dodatku Włochy są zalane hebanami, którym lewica chce rozdawać obywatelstwo i na północy ludzie zagłosują na prawicę.
Czyli jest typowe podłoże do narodzenia się ruchu quasi-faszystowskiego/rewizjonistycznego wobec EU.
Europa, jakby odwracając głowę od realnych problemów, skupia się na sytuacji w Polsce. Nic tylko kupić popcorn i obserwować jak to się zawali. Proces scalania gospodarek (fuzje i przejęcia) niemieckiej i francuskiej jest w pełni. Wydaje się że decydują elity przemysłowe. To one wyciągnęły Macrona z kapelusza i realizują wizję dwóch prędkości. Francja działa agresywnie i szybko. Nie chcą Unii Europejskiej. Chcą byc mocarstwem i tylko z Niemcami ustalać zasady gry na kontynencie. Bruksela ma być przekaźnikiem na resztę Europy a jeśli reszta Europy się nie zgodzi to Bruksela straci znaczenie. Pozycja Europy karolińskiej będzie na tyle silna żeby zlikwidować wspólny rynek i prowadzić politykę ceł, czyli ulubione narzędzie francuskie. To doprowadzi do tego że Europa wschodnia będzie balansowała między Franco-germańską Europą, Chinami i Rosją. Paradoksalnie nie oznacza to dla nas złego scenariusza. I tak niemieckie firmy będą u nas produkowały. Za cenę utraty funduszy europejskich zyskamy większą swobodę w kształtowaniu prawa. Największym przegranym nowego układu mogą być Niemcy. One bowiem nic nie zyskują w tym układzie; oraz Włochy, które być może zbankrutują i zaliczą dyktaturę faszystowską lub rozbicie na Ligę północną i południe.
Moim zdaniem wkraczamy w okres ponownego widma Peak Oil i wysokich cen ropy. Dodatkowo następuje renesans polityki merkantylistycznej. Dobra wiadomość to że pewnie nie będziemy zakładnikami polityki Energiewende. Zła to że Bruksela nie ważne co przegłosuje, to już nie ma wpływu na Nord Stream II. Przynajmniej Ukraińcy zobaczą jak ich Niemcy wyruchali.
15/01/2018
tomeckFachowcem od inwestycji może nie jestem, ale zajmuję się wyceną nieruchomości. Tak się zastanawiam czy dobrym pomysłem jest radzić ludziom aby kupowali mieszkania na wynajem zadłużając się „pod korek”. Ja wiem, że w internetach piszą, że zwrot z najmu to c.a. 4-5%. Ok, ale raczej wtedy gdy kupimy mieszkanie za gotówkę, bo wtedy kredyt nie zjada nam dochodu z najmu. Poza tym widzę, że sporo osób myśli że to taki samograj – kupić i wynajmować i kasa leci. Proponuję wcześniej zrobić naprawdę solidną analizę uwzględniając potencjalny dochód i wszystkie koszty. Bo często w praktyce okazuje się, że te 4% będzie dość ciężko osiągnąć, a wyjście z takiej inwestycji do łatwych/szybkich nie należy.
15/01/2018
Michał StopkaMożesz podać więcej szczegółów? Jakie to są wyceny nieruchmości? Jakich? Dla kogo? W jakim celu? I jak to wygląda w praktyce? Przyjmujesz dochody z najmu do wyceny? A może jakieś yeldy rynkowe?
15/01/2018
Michał StopkaPamiętasz Tomku jak mówiłem, że to się tak skończy? Francja z Niemcami się trzyma już od po pierwszej wojny światowej. Dlatego podczas drugiej nie strzelali specjalnie do Niemców. UE trzymało tylko w balansie Wielka Brytania. Ale jak wyszła to Niemcy przejmują hegemonię. Razem z Francuzami. Pytanie jak to się wszystko rozegra bo Polska jest między młotem a kowadłem. Środki z UE to pikuś. Kiedys juz pisalem, że robotyzacja i automatyzacj powoduje, że zachodnie firmy nie potrzebują już taniej sily roboczej. Jedna osoba w fabryce moze być i miliardy produkcji robić. A produkcja z Chin wraca miedzy innymi do Niemiec. Pytanie wiec czy Niemcy potrzebują Polski. Ale nawet nie tyle. Na jakich warunkach potrzebują Polski. Do tej pory to Polska byla ważna bo Niemcy demograficznie potrzebowali taniej sily roboczej z Polski. Dwa, że otworzyli granice i ileś tam POlakow/reszta krajów postkomunistycznych wyjechała do nich. Ale teraz maja Ukrainę. Ktos pisal, ze przebąkuje się o otwarciu granicy dla pracownikow z Ukrainy.
15/01/2018
tomeckWyceniam w większości proste rzeczy – mieszkania do zabezpieczenia pod kredyt. Większość z nich ląduje w bankach. Tak więc mam kontakt z ludźmi, którzy biorą kredyt hipoteczny. Nie podam, żadnych twardych danych i wyliczeń ponieważ niestety brak czasu na solidne analizy :( Swoim wpisem chciałem po prostu aby ktoś kto myśli o tym, że kupi mieszkanie na kredyt pod wynajem najpierw się solidnie zastanowił i policzył – każda sytuacja jest inna. Spotkałem już sporo osób, które np. przy pierwszym remoncie / odświeżeniu mieszkania po najemcy doszli do wniosku, że podobną kwotę zarobiliby na lokacie. Zawszy gdy ktoś mnie pyta o dochód z najmu twierdzę, że jeżeli kupuje za gotówkę to ma to sens. Jeżeli na kredyt – trzeba policzyć wszystko kilka razy.
15/01/2018
bartekNapiszesz coś więcej o wycenie? Co bierze się pod uwagę i jakie są szanse/ryzyka dla wynajmujących. Tak ogólnie, żeby złapać temat.
15/01/2018
Michał StopkaOk. Dzięki. Oczywście jak wszystko w inwestycjach. Trzeba mieć solidną wiedzę czego można się spodziewać. I przede wszystkim wiedzieć co się robi. Bo inaczej skończy się jak zawsze. Wtopą. Przecież to samo jest na giełdzie. Ludziom też się wydaje, że wystarczy coś kupić. Albo przeczytac kogokolwiek w internecie bo on powie co kupić. A potem jest płacz że ludzie potracili pieniadze.
Przy okazji. To może być bardzo ciekawy temat. Aby coś takiego policzyć. Co ile kosztuje. Co jak się robi. Jakie stopy zwrotu mogą być z inwestowania w najem mieszkań. Jakie szanse są z tym związane ale i jakie ryzyka.
15/01/2018
Michał StopkaA jeszcze jedna kwestia z ostatnich dni pokazująca co będzie grane. Ostatnio Francuzi powiedzieli, że oni mogą spokojnie poświęcić politykę rolną francuską. W imię integreacji z Niemcami. Wspólny budżet i tak dalej. Do tej pory zawsze było tak, ze to co jest dobre dla Francji to dobre dla Polski. Między innymi w obszarze rolnictwa Polska miała mocnego sojusznika we Francji. Bo nic w UE tam się nie mogło zmienić bez Francji dla której ważne zawsze było rolnictwo (więc naturalnie Polska mogła ugrać i inne rzeczy w ramach UE dzięki wsparciu Francji) A teraz będzie już inaczej skoro poświęcili swoje rolnictwo w imię integracji głębokiej starej UE/strefy euro.
15/01/2018
Michał StopkaJak tak dalej pójdzie to w Polsce podniosą się głosy o wyjściu z UE. Co nie musze mówić jak się to skończy dla polskiej gospodarki. Eksport/import Polski to wysokie kilkadziesiąt procent udziału w PKB. Jak ktoś ma spółki eksporterów/importerów w swoim portfelu to warto sobie dopisać do listy szans i ryzyk ten czynnik
15/01/2018
Michał StopkaDzięki Czarku. Czyli kilka procent popytu na mieszkania stanowili obcokrajowcy. A Ukraińcy z tego stanowili około 20%.
15/01/2018
Michał StopkaNINO ale dynamika kredytów nie jest płaska rok do roku bo nie bierze pod uwagę umocnienie zlotego? Jeżeli zrobic o to korektę to dynamika kredytów byłaby pewnie dodatnia. A druga kwestia. Czy za gotówkę nie są też takie transakcje jak np. że ktoś sprzedał stare mieszkanie a nowe kupuje wtedy za gotówkę? Albo ktoś sprzedal działkę. I kupuje nowe miekszanie ze środków za to? Bo nie chce mi się wierzyć, że aż tyle kasy ludzie w Polsce mają. Mieszkanie to koszt rzędu kilkuset tysiecy złotych. Skąd ktoś ma miec taką kase w Polsce? Na etacie to trudno odłożyc taką kasę. A przedsiębiorcy to ładują kase w biznes i tak aby go powiększać. U nich zawsze kasa jest potrzebna.
A do tego dochodza przecież jeszcze domy które też przecież można kupić. I inwestycje w działki. Ja bym się zastanowił nad metodologią. Wziął ją pod lupę. Zresztą skąd wiadomo jakie są transakcje dokładnie? czy ktoś się spowiada komuś miesiąc po miesiący czy ktoś za gotówkę kupil mieszkanie? Rozumiem banki mogą miec dane o kredytach hipotecznych. Ale ile jest transakcji za gotówkę? Skąd niby takie dane? O ile dobrze pamiętam GUS daje takie dane w ujęciu rocznym dopiero. I to sporo po zakończeniu roku kalnedarzowego.
15/01/2018
Cezary FurmańczykDokładnie!
„Deweloperzy w Polsce w 2016 roku (wg GUS) oddali do użytkowania 79 179 mieszkań, co oznacza, że ok. 7 proc. lokali kupili obywatele innych krajów.”
Źródło: http://londynek.net/wiadomosci/article?jdnews_id=44212
15/01/2018
Michał Żakhttps://rynekpierwotny.pl/wiadomosci-mieszkaniowe/sonda-jak-wedlug-panstwa-bedzie-wygladal-rok-2018-na-rynku-pierwotnym/9583/
Tutaj parę opinii od deweloperów jak będzie wyglądał 2018. Wiadomo, że ich słowa trzeba brać z przymrużeniem oka ale opinie są raczej stonowane bez hura optymizmu. Jeżeli mówią o wzrostach cen to raczej niewielkich, obwiją się wzrostu stóp i końca MdM. Generalnie szacują sprzedaż podobną do 2017 ale już bez pobicia zeszłorocznego rekordu.
15/01/2018
nikoMoim zdaniem zakup nieruchomości w Polsce ma sens tylko za gotówkę ,inna opcja to męczarnia,ja ten problem mam już z głowy ale dzięki giełdzie i pracy za granicą ,jest też opcja że jak ktoś dobrze tu zarabia i jego kariera idzie w dobrym kierunku widzi dla siebie perspektywy w PL to może brać krechę na nieruchomość czemu nie,wszędzie można wtopić na giełdzie na nieruchomościach i w życiu (nieudany związek itp) więc trzeba oszacować dobrze ryzyko i ewentualne konsekwencje.
15/01/2018
TonyZ jednej strony odnośnie demografii to masz rację, ale z drugiej strony czekać nie wiadomo ile na „krach” żeby kupić mieszkanie? też w tym nie widzę większego sensu. Bo nie wiadomo czy on w ogóle w najbliższym czasie nastąpi, a jeśli nastąpi za 10 lat, to możesz mieć już spłacone mieszkanie, może jego cena spadnie o 30%, ale tak jak byś wynajmował przez te 10 lat mieszkanie to wydałbyś pewnie znacznie więcej aniżeli te 30% wartości mieszkania.
A wracając do demografii to w małych miastach może faktycznie ona zaszkodzić, natomiast duże miasta typu Warszawa, Wrocław, Kraków etc. zawsze będą przyciągały ludzi, więc aż tak nie powinny odczuć wpływu tej demografii.
Ja w kwietniu 17′ kupiłem, jak to nazwałeś „dziurę w ziemi” w Warszawie i odbieram mieszkanie za 2 miesiące. Starałem się wziąć pod uwagę fakt, że popyt na mieszkania i cena mogą spaść (dlatego kupiłem mieszkanie małe i przy planowanej 3 linii metra) natomiast perspektywa najmu mieszkania przez najbliższe lata tym bardziej nie była dla mnie satysfakcjonująca, szczególnie że w stolicy, najem kawalerki to koszt minimum 2300… Oczywiście, można dzielić pokój lub mieszkanie z innymi lokatorami i oszczędzać, no ale wtedy co to za życie… Ja uznałem, że póki jestem kawalerem to lepiej kupić tymczasowo (perspektywa 10 letnia) małe (33m2) mieszkanie, a jak już będą plany założenia rodziny to wynająć małe mieszkanie i kupić coś większego.
Pozdrov
15/01/2018
Witold WysmulekUważam, że demografię Polski warto jest zanalizować również w porównaniu i powiązaniu z demografią innych krajów, zwłaszcza okolicznych.
A tu jest słabo. Kraje rozwinięte generalnie starzeją się, w tym nasz główny partner – Niemcy. Być może za kilka(naście?) lat popyt na polskie towary z ich strony będzie się zmniejszał, podobnie jak inwestycje kapitałowe. Powstaje pytanie, czy rdzennie polskie starzenie się społeczeństwa nie będzie jeszcze wzmacniane przez analogiczne procesy w całej Unii i poza nią? Czy w przyszłym świecie nie będą dominować negatywne pętle zwrotne – im mniej, tym bardziej mniej.
Mieszkanie z dużym kredytem jawi się w takim świecie jak kula u nogi – dług zostaje długiem, a cena mieszkania to tylko kwestia umowna. W świecie nieustannej recesji/stagnacji, z sąsiadami uwikłanymi w bardzo podobne problemy, łatwo będzie stracić pracę czy też być świadkiem redukcji zarobków (także poprzez narastający fiskalizm – im więcej starszych osób, tym większe obciążenie już drogiego systemu opieki – czyli konieczność pozyskania do tego pieniędzy). A od mieszkania odejść ciężko, gdy jego wartość jest mniejsza niż dług.
15/01/2018
Sławomir KuziakMichale, pominąłeś jedną zasadniczą kwestię, jaką jest cena budowy mieszkań.
Teraz mamy do czynienia z sytuacją taką, że brakuje budowlańców a każdy z nich ma roboty tyle, że nie przerobi tego przez najbliższy rok a kolejka stale rośnie. Wykorzystują to producenci materiałów budowlanych. I tak dla przykładu, płyty OSB poszły w górę o 50%, cement i pustaki o 10%, wełny o około 20%, stal o 30%. Stawki budowlańców o 30%. I ja sądzę że to nie jest koniec wzrostów.
2. Należy przypatrzeć się Polakom na emigracji. Na początku jeździli na wakacje, później tylko w sezonie ogórkowym, później na rok, na dwa a po 5 latach spakowali rodzinę i wyjechali na stałe,.
To samo będzie z Ukraińcami. Obecnie znam bardzo wiele przypadków, że przyjeżdżają na pół roku i mieszkają w wynajętych mieszkaniach. W jednym pokoju po trzy łóżka, w jednym domu po 20 osób. Ostatecznie ten lub następny rząd postanowi ich jednak osiedlić na stałe i wprowadzi ułatwienia prawne, aby ich tu osiedlić na stałe. A wystarczy niewiele, chociażby wprowadzenie „karty Polaka”, łatwość w uzyskiwaniu naszego obywatelstwa i praw, oraz drobne przywileje dla nich z tego tytułu, chociażby w ułatwieniu uzyskania kredytu na mieszkanie czy adaptacji małych dzieci w wieku szkolnym. Ostatecznie każdy z nich po paru latach dorobku, zamarzy o założeniu rodziny i godnym życiu, tak jak żyją Polacy… czyli nie w hotelach robotniczych tylko we własnych mieszkaniach
3 Wciąż mnie zastanawia, kiedy nadejdzie koniec obecnego cyklu, bo ten nadchodzi zazwyczaj nagle i niespodziewanie. Michale, czy zastanawiałeś się jakie symptomy świadczą o zbliżającym się załamaniu? Na jakie wskaźniki mamy zwracać uwagę? Kurs dolara, złota, ropy, inflacji, stóp procentowych, deficyt?
Jak to nam udowadniałeś, cykl trwa około 10 lat ale widać wyraźnie, że tym razem ten okres się wydłuży. Bo w końcu Bracia Lehman pierdyknęli w 2008 roku, więc zgodnie z cyklem ten rok może nas negatywnie zaskoczyć, jednak porównując sytuację na rynku, rok 2017 bardziej jest podobny do 2005 roku niż do 2007. Jednocześnie zgodnie z cyklem 10letnim w roku 2013 powinniśmy mieć szczyt koniunktury a wtedy też mieliśmy poważne problemy i raczej zapaść finansową oraz rozwojową. A może nasz cykl „przykleił się” do cyklu Niemieckiego z uwagi na zaawansowaną integrację naszych gospodarek po roku 2005?
Tak obserwuję to wszystko i odczuwam pewien dysonans.
A tak przy okazji, teraz czekam aż dolar będzie poniżej 3 złotych a najlepiej aby spadł do 2 :) Wtedy 25% zasobów właduję w waluty dolarowe i dolaropodobne.aby poczekać na krach.
15/01/2018
Michał ŻakCzy nie zauważacie pewnej analogii do lat 2006-2008 wtedy też rządził PiS. To oni pisali pisma do KNF w sprawie Frankowiczów ja ta starała się wydawać rekomendację ograniczające takie kredyty. Wtedy było tak samo ludzie kupowali po 3 mieszkania najlepiej na kredyt bo samo się spłaci. Tymczasem ceny do tej pory nie wróciły do tamtych poziomów. PiS stara się zrobić zamiast 3 mln mieszkań to mieszkania po 3 mln :).
A tak na poważnie. To zgodnie z teorią mamy właśnie najgorszy moment na zakup nieruchomości.
https://www.youtube.com/watch?v=WuHcSN5RQz8&t=3s
Jesteśmy w szczycie cyklu koniunkturalnego, w fazie wzrostu inflacji i wysokim prawdopodobieństwem podwyżki stóp procentowych. Jak widać deweloperom bardzo się opłaca budować mieszkania skoro przy cenach niższych niż 10 lat temu rozpoczynają rekordową liczbę budów. Pamiętajcie, że za rekordową sprzedaż w 2017 odpowiadała po części stymulacja fiskalna w postaci MdM. Wpompowano w rynek około 800 mln zł w tym roku deweloperzy już takiego wsparcia nie mają.
Argumenty za spadkiem cen w średnim terminie:
– Mamy szczyt cyklu koniunkturalnego – następna faza to recesja. W kryzysie ludzie mniej kupują – deweloperzy mniej budują – rośnie bezrobocie – ludzie obawiają się zobowiązań długoterminowych – maleje popyt na wynajem itd.
– Od stycznia koniec stymulacji fiskalnej MdM (deweloperzy mogli sprzedawać wszystko jak leci bo przecież państwo dopłaca)
– Wymagany wkład własny w postaci min. 10% (już MdM sprawy nie załatwi)
– Wysoka podaż mieszkań na wynajem oddanych przez deweloperów w aktualnym boomie – spadek czynszów wynajmu
– Niż demograficzny na rynku pracy roczniki lat 90 (400 000 dzieci z rocznika)
– Wyż powojenny lat 60 na emeryturach powoli zwalnia tysiące mieszkań w najlepszych lokalizacjach
– Nasycenie mieszkaniami. Jak tak dalej pójdzie to w ciągu 10 lat zostanie zbudowane w takim Wrocławiu około 100 000 mieszkań. Będzie w sumie ponad 400 000 na 630 000 mieszkańców.
– Stopy procentowe są rekordowo niskie. Raczej nie możemy się spodziewać już obniżki ale raczej dość znacznego wzrostu.
– Wyjazd Ukraińców dalej na zachód w związku z otwarciem rynku pracy przez kraje zachodu (jeżeli nastąpiła by recesja to spadek liczby budów spowoduje większy exodus pracowników)
– Ceny mieszkań w Polsce są dość drogie (powietrze jeszcze nie zeszło z poprzedniej bańki) . W długim terminie rynek dostosowuje się do równowagi – jak widać mieszkania mogą być tańsze bo rekordowa liczba budów świadczy o tym, że deweloperom bardzo się opłaca. Koszt wybudowania PUM we Wrocławiu nie przekracza 3000 zł. Koszt działki poza centrum w PUM to (300 -1500 zł). Średnia cena ofertowa 6500 zł. Także marże są spore i jest z czego schodzić. W przypadku recesji również rynek gruntów się dostosuje do nowych warunków i udział w PUM zmaleje i nadal będzie opłacało się budować.
Argumenty za wzrostem cen w krótkim terminie:
– Przegrzewanie gospodarki przez PiS i opóźnianie podwyżki stóp procentowych
– Dosyć niski udział mieszkań gotowych w ofercie deweloperów
– Wzrost realny dochodów
Co do kupna czy wynajmu.
Jak ktoś ma gotówkę to jasne najwyżej straci jakiś % kapitału w przypadku spadków. Ale komfort mieszkania na swoim też się da wycenić.
Co do kupna na 30 leni kredyt to decydowanie odradzam. Mamy historycznie niskie stopy procentowe, więc może być tylko drożej. Rata kredytu i amortyzacja jest porównywalna z wynajmem podobnego mieszkania. Wiec tu za dużo nie tracimy ale unikamy ryzyka bankructwa. Wraz z większym wkładem własnym proporcje te nieco ulegają zmianie. Ale to może być tylko złudzenie bo niedługo lokaty zaczną więcej płacić a kredyt więcej nas kosztować i przy okazji mieszkanie zakupione tanieć.
Osobiście wynajmuję małe mieszkanie bo takie aktualnie mi potrzebne mimo, że posiadam środki na mieszkanie 50% większe. Takie aktualnie mi potrzebne. Zachowuje mobilność, nie obchodzą mnie remonty (są po stronie właściciela). Nawet gdybym chciał coś kupić to na rynku nie za bardzo aktualnie jest co wybrać ciekawego. Ja stawiam na recesję w przeciągu 1-2 lat. Na rynku będzie większy wybór no i jak kredyt będzie mniej dostępny to gotówka jest w cenie.
Także ja mam taką opinię i nie rzucam się za owczym pędem bo to jest powtórka z 2008 tylko podaż dużo wyższa dlatego ceny tak nie rosną. Jednak w długim terminie to wiadomo jak ubędzie 4 mln Polaków to mieszkania będą za grosze w porównaniu do zarobków.
15/01/2018
PiotrAle takie zwroty są jak kupujesz mieszkanie za gotówkę. Gdy bierzesz na kredyt są znacznie większe. Jasne, że trzeba uwzględnić ratę, ale to się lepiej opłaca.
A tak przy okazji dodam, że aktualnie znacznie bardziej opłacalne jest wynajmowanie na pokoje studentom. Łączny czynsz jest o wiele większy niż jakby wynajmować jednej osobie/rodzinie.
15/01/2018
PiotrJa bym się bał wynająć takim ludziom. Zniszczy, nie zapłaci, wyjedzie i gdzie ich będą szukać? Nie ma żadnej siły, która ich zmusi do zapłacenia.
15/01/2018
Tomekwyjazdy lekarzy praktycznie się skończyły. Biją się o swój kawałek tortu rezydenci. Moim zdaniem dostaną. Z przypadkiem twojej znajomej to skąd wiesz że by jej nie pomogli w Polsce? Przesadzasz kolego. Ja mam bynajmniej bardzo dobre doświadczenia z polską służbą zdrowia. A wiedząc ile pieniędzy się na nią w Polsce przeznacza to trzebapowiedzieć że są to bardzo dobrze wydane pieniądze.
15/01/2018
vvvvvv ffUkrainians may buy appartments without any additional permissions and have to wait for permission to buy house around 6 months (practically to buy groud). We like to live in our own appartment and try to buy it as fast as we can… as i know banks give to you credit for appartment without problem if you have temporary residentancy card at least for 3 years (almost all good paid workers have it for 3 years…)
15/01/2018
NINO„a dynamika kredytów nie jest płaska rok do roku bo nie bierze pod uwagę umocnienie zlotego? Jeżeli zrobic o to korektę to dynamika kredytów byłaby pewnie dodatnia.”
Tak zgadza się, przecież nie mamy kryzysu kredytowego. Kredyty złotówkowe wzrosły około 30mld, a walutowe spadły o te 30mld (prawie -20%) – w lwiej części w wyniku zmiany kursu, ale też spłat (bo w przewalutowania to nie uwierzę ;)).
„Czy za gotówkę nie są też takie transakcje jak np. że ktoś sprzedał stare mieszkanie a nowe kupuje wtedy za gotówkę?”
No nawet jeśli, to nabywca tego „starego mieszkania” też skądś te pieniądze ma (może gotówka, może kredyt – bo stare miał na kredyt – trochę bezproduktywne gdybanie)
„Bo nie chce mi się wierzyć, że aż tyle kasy ludzie w Polsce mają.”
Polacy na lokatach mają 300mld, drugie tyle na RORach. Z lokat pieniądze znikają w szczycie koniunktury – no to gdzieś płyną. Banki udzielają około 190tys. kredytów rocznie na około 45mld, przy czym pomimo wyraźnego wzrostu aktywności na rynku akcja kredytowa jest na luzie.
„Ale ile jest transakcji za gotówkę?”
NBP szacuje że na rynku pierwotnym w największych miastach (rynek wartości około 26mld) udział gotówki w zakupach to 65%, taka jest estymacja- bo danych precyzyjnych nie ma. Dane są za 3Q’17.
15/01/2018
TomekWtedy to była inna sytuacja bo była mowa że oni nas zapraszają do stworzenia tego superpaństwa. Teraz moim zdaniem oni chcą się odciąć (znaczy się Francuzi).
Czego sobie życzą Francuzi to wiemy. Natomiast Niemcy zachowują się na razie jak lame duck. Bo im jest w sumie dobrze jak jest. Poza tym walczy lobby rosyjskie (SPD) z lobby atlantyckim. To że obecnie znów będzie wielka koalicja (GroKo) to nie znaczy że lobby prorosyjskie wygrywa. SPD ma raptem 20% w sondażach. Poza tym jest duże prawdopodobieństwo że to rząd przejściowy na 2 lata do wyłonienia nowego lidera w łonie CDU.
W każdym razie faktycznie świat się zmienił, głównie poprzez wzrost potęgi Chin i wielkie kraje europejskie muszą zareagować żeby uniknąć niekorzystnej marginalizacji. Z ich perspektywy wydaje się logiczna współpraca w wybranych dziedzinach w węższym gronie i budowanie czempionów gospodarczych zdolnych do rywalizacji na arenie globalnej, a nie rywalizowanie między sobą w Europie i brnięcie w kompromisy w gronie 27 krajów. Z kolei oczekiwania coraz większej grupy krajów idą w kierunku ograniczenia roli Brukseli. Te dwa procesy mogą postępować niezależnie od siebie, bo Francja i Niemcy nie potrzebują Brukseli do współpracy.
15/01/2018
Tomekso great that Ukrainian read this blog as well. Please tell us then how you see the future of UA community in Poland. How many more are likely to come? How many of those who are already here, plan to stay? Which cities are beloved among Ukrainians and why? People from which regions of UA are coming? Are there also Russians, Belarussians?
16/01/2018
nikoBo w Polsce olewają pacjentów i niektórych metod leczenia nie stosują ona miała nawet menu do wyboru w szpitalu w Niemczech,a ja mam bardzo złe doświadczenia z polską służbą zdrowia i nie tylko ja w rodzinie dziwne a może juz wiem zapomniałem że koperta to podstawa choć i słyszałem o takim lekarzu co wziął a wiedział że nie uda się wyleczyć.
16/01/2018
vvvvvv ffI am person 35 old from Ukrainian middle class (so people around me are like this +- 5 years), the most people i know (middle class) will stay here and will get Polish passport. Regarding how many will still come, my opinion is that almost all here who wanted. Ukrainian likes big cities (more work) – Krakow, Warsaw, Wroclaw, Gdansk … People from all regions are here.. i can’t say that they are from some specific region. Yes, there are people from Belarus (i know several) and Russia (i know several) https://www.mpips.gov.pl/analizy-i-raporty/cudzoziemcy-pracujacy-w-polsce-statystyki/
16/01/2018
A.Ja bym po prostu zrobił model w excelu z najważniejszymi czynnikami na suwakach i zoptymalizował to finansowo. Tzn policzył ile opłaca się czekać na „krach” w zależności od tego jak wielki ten spadek cen by był. ;)
Osobiście, życiowo wypadnie mi ta decyzja na końcówkę roku 2019 więc może nie będę musiał robić tej analizy bo oczekuję właśnie już pierwszych spadków cen w trakcie 2019. A jak nie spadną to sobie zbuduję model i popatrzę na wyniki ;)
16/01/2018
Michał JanowskiZastanawiam się, dlaczego akurat wielka płyta według Ciebie tak padnie. Jeśli chodzi o duże miasta, to jest zwykle w lepszej lokalizacji od nowych budów na obrzeżach (które zwykle są bez dobrego dojazdu). Do tego okna do sąsiada są trochę dalej niż 10 metrów ;). Jakość tych bloków jest często lepsza niż mieszkań z 2007/2008, gdzie budowało się byle jak i byle z czego, bo i tak się sprzeda.
Faktem jest, że sporo osób woli dziurę w ziemi, niż wielką płytę, czego sam nie bardzo rozumiem (ale czego się spodziewać po „blokersie” ;) ). Też sądzę, że wzrośnie popyt na mieszkania 50-75 mkw jak i „segment lokali dla wymagających”. Nawet dla 3 osobowej rodziny 40-45 mkw to klitka w której ciężko wytrzymać (oczywiście jak ktoś ma możliwości finansowe, żeby myśleć o czymś większym).
16/01/2018
MartinDodam coś z doświadczenia:
1. Zakup pierwszego mieszkania na własne potrzeby – moim zdaniem nie ma złego okresu na wejście w taką inwestycję – płacąc za wynajem, realnie tracimy ok 5% rocznej wartości mieszkania – wartości która mogłaby stać się naszym kapitałem (bo taka jest rentowność wynajmu) + wzrost ceny mieszkania ze względu na zmiany prawa i ogólnie wyższe koszty pracy. Powiedzmy że jest krach na rynku, i mieszkania tracą 20% wartości rynkowej, realnie jest to koszt 4 lat wynajmu – co nie jest tragedią. Z drugiej strony możemy czekać kilka lat na krach i tracić potencjalny kapitał, i w ostatecznym rachunku zaoszczędzimy może kilka procent.
2a. Mieszkanie na wynajem za gotówkę – rentowność w skali roku ok 5% a można wycisnąć nawet 8% – czyli w ok 15 lat można spłacić mieszkanie które później generuje pasywny przychód. Jeśli ktoś patrzy na taką inwestycję w widełkach ok 25 lat to jest to raczej dobra inwestycja i w miarę niskie ryzyko (w porównaniu np. do akcji). Druga sprawa, wielu inwestorów kupuje mieszkania z możliwością przyśpieszonej amortyzacji (do 10% wartości nieruchomościowi) w celu zabezpieczenia strat bardziej ryzykownych inwestycji np. akcji.
2b. Mieszkanie na wynajem na kredyt – ja patrzę na to jak na dźwignie finansową, zamiast kupić jedno mieszkanie za gotówkę na wynajem, może lepiej 2 albo nawet 3 na kredyt. Na chwilę obecną stopa zwrotu pozwala spłacić kredyt z dochodu z wynajmu (ale nie zawsze tak będzie). Odsetki od kredytu można odliczyć. Co jest ważne, najemca płacąc za wynajem, buduje nasz kapitał bo spłaca nam kredyt. I nawet jeśli w pewnych okresach, dołożymy do tego bo rata kredytu będzie wyższa niż przychody z najmu, to w dłuższym okresie czasu wyjdzie że posiłkując się czyimś kapitałem (najemca) staliśmy się właścicielem nieruchomości która generuje nam kasę z wynajmu.
Moim zdaniem, nieruchomości są relatywnie bezpieczną formą inwestycji, i kalkulując taką inwestycję na +25 lat, to ciężko na tym stracić.
16/01/2018
nikoTeż nie sądzę że wielka płyta padnie osobiscie trochę znam ten temat i jest tak jak napisałeś :-)
16/01/2018
TomekSome expert from an employment agency told recently that supply of migrant workers could be as big as 5,5 mil. In coming years polish economy will be generating over 100 000 work places yearly (i dont know the real number but suppose it will be higher than 100k).
What do you think Poland should do to accomodate Ukrainians so they’re happy and we’re happy?
17/01/2018
Sławomir Kuziak1 A to zależy jak liczysz koszt mieszkania. Jeśli dla ciebie cena mieszkania = suma rat kredytów do spłaty, to ja jestem bardziej niż pewien, że realna cena mieszkania wynosi nie 400tys tylko 700tys. 700/25lat/12mcy =2300pln co miesiąc z wynajmu. Obawiam się że po pierwsze nie znajdziesz takiego, kto tyle zapłaci, po drugie nie zawsze będziesz miał pełne obłożenie, po trzecie dochodzą koszty remontów, podatków oraz wszelkie inne dodatkowe.
A po 30 latach to mieszkanie nie będzie już pięknym nowiutkim mieszkaniem tylko starą ruderą, wartą nie 700 tys ani nawet 400tys tylko najwyżej 150.tys
2. Nie bardzo wiem jak to obliczasz…
17/01/2018
vvvvvv ffI already happy :) and i think all ukrainians who are here should be, because for last several years Poland made a lot steps in order to make itself very attractive for labor force from Ukraine, Russia, Belorus:
1) simplified permit for work (oswiaczenia), it took 1 day to get such temporary permit for 6 months and after 3 months you are able to get work permit (zazwolenia na prace) without any problem for such employee within 1 month (without market research if you paid ZUS for such person), from this year it will take aprox 7 days to take such simplified permit, but that is correct change because a lot fraud was done around such permits
2) reduced time for permanent residence from 10 years to 5 years (i think 5-6 years ago) and reduced time for citizenship from 15 to 8 years
3) Polish government made all kind laws to attract back to Poland polish people (by roots) from former USSR with special simplified rules if they confirm that they have polish roots (karta polaka): they are getting permanent residency right away if they back to Poland (totally fair i think) + they are getting some money if they back to Poland and stay here (not very good from my point of view because some people just may take money and leave)
the only one exception: now it takes like 6-7 months to get any kind residence card (temporary, permanent), because urzady are overloaded by this work and that is the only one thing which should be fixed I think, because in some conditions you can not work for 3-4 months while you didn’t get residence card.
17/01/2018
Tomekhttp://www.rp.pl/Zycie-Opola-i-Ziemi-Opolskiej/310309855-Konczy-sie-czas-tanich-i-malo-wymagajacych-pracownikow-z-Ukrainy.html
I think we are already behind the big wave and this 5 million number is rather total pool of possible migrants but no more than 1/3 will ever move. From now on immigration will be slowing down to the level of emmigration. That will have positive impact on the growth of wages but shortage of labour will be a bottleneck in the future. I hope the Government will invest in affordable housing and promote families. I think the fertility ratio of 2 should be written in the programme.
From numbers on foreign appartment buyers I would say Ukrainians will never make more than 3% of extra demand directly. But large numbers of them translate to extra demand from affluent citizens that invest in properties. Also, blocks of flats in biggest cities will almost certainly attract new tenants, after older people pass out. We will not see empty blocks as is/was the case in the former Eastern Germany.
17/01/2018
Tomektak będzie. To jest właśnie rodzący się segment. Po to są robione REITy. To jest rozwiązanie korzystne dla wszystkich. Obniża koszty, zwiększa zyski (również poprzez oszczędność czasu dla wielu ludzi) i generuje dodatkowe miejsca pracy. Przyszłość na rynku o niepewnej demografii i raczej stagnacji w cenach nieruchomosci mają właśnie „kombinaty”. Najlepiej byłoby, aby osoba dziedzicząca mieszkanie mogła łatwo sprzedać je takiemu REITowi i się więcej nie martwić, tylko pobierać dywidendę. Jak również osoba zainteresowana inwestycją w segment mieszkaniowy kupiła sobie REITa a nie bawiła się w kupowanie nieruchomości na wynajem. Takie rozwiązanie sprawiłoby również że mieszkania zyskałyby wiarygodną wycenę: opartą o zysk z najmu obliczony przez ekspertów ze spółdzielni. To by sprawiło że ludziom nie opłacałoby się utrzymywać mieszkań nie przynoszących dochodu i zlikwidowałoby nawis podażowy. Również rozwiązał by się problem biednych samotnych emerytów: mogliby REITowi sprzedać swoje mieszkanie, pieniądze ulokować w banku i wypłacać z nich sobie rentę dożywotnią.
17/01/2018
Michał StopkaCześć Piotrek. Możesz rozwinąć temat? Jakie stopy zwrotu wychodzą przy kredycie? Robisz coś takiego? Ciekaw jestem czy ktoś z czytelników lewaruje kapitał własny kredytami pod wynajem mieszkań. I jak w praktyce to wychodzi. Taki know how dodałby wartości do Naszcyh rozwazań gospodarczo/giełdowo/nieruchmościowych
17/01/2018
Michał StopkaPewnie jak zawsze wiele zależy od ludzi. A czy Polacy nie zniszczą? Pewnie nawet jest grupa Polaków ktorzy czują się pewnie bo są w Polsce/znają realia prawne. A Ukraińcy to się mogą bać bo to zawsze obce państwo i nie chcesz podpaść jeżeli wiążesz z tym państwem plany na przyszłość. To może być tak jak z Polakami w Wielkiej Brytanii. czy Polacy mieli tam interes aby demolować mieszkania czy domy? Jeżeli dla Polaków GB to lepsze życie to własnie wprost przeciwnie. Robisz wszystko aby nie podpaść bo inaczej będziesz musial wracać do kraju rodzinnego. I co w tym kraju rodzinnym takie osoby mają za wybór na życie?
17/01/2018
Michał Stopka@ vvvvvv ff Thank You for commenting! Very helpful information/disqussion!
17/01/2018
Michał StopkaMi to się marzy aby Polska była jednym z głownych rozgrywających w Europie. Ale nie wymachująca szabelką. Tylko do tego to by trzeba bylo mieć wyedukowane społeczeńśtwo i nową klasę polityczną. A nie jakichś oszołomów/niekompetentnych pajaców którzy wyrośli na poprzednim systemie z komuny. I tak zostali politykami na zasadzie jaki masz zawód/co potrafisz? Odpowiedź „jestem politykiem”. I gdyby CI politycy mieli coś normalnego zrobić w życiu. Pracowac na etacie czy prowadzić własną firmę. To 99% z nich nie poradziłoby sobie/nikt nie chciałby ich zatrudnić. Bo jedyne co potrafią to pajacować jako politycy
17/01/2018
Michał StopkaNo właśnie nie :) Logika wskazuje, że interpretacja za gotowkę procentowych transakcji może być wprost zależna od kredytów. Zobacz. Jeżeli ktoś bierze kredyt. Kupuje mieszkanie. I ten ktoś ma gotówkę. I kupuje mieszkanie. To co widzimy w statystykach? Jedna transakcja za kredyt. Ale druga już za gotówkę. Czyli 50% za gotówkę. Jeżeli ta druga osoba kupiła za gotówkę. I trzecia otrzymała tą kasę. I znowu to samo zorbiła. Kupiła inne mieszkanie za gotówkę. To już jeden kredyt mieszkaniowy generuje dwie transakcje za gotówkę (!).
Czyli statystyki zą takie: 1 kredyt 2 gotówka. Czyli 2/3 za gotówkę… To pokazuje jak ważny może być kredyt hipoteczny w generowaniu stasystyk na rynku nieruchomości. I jak interpretacja statystyk może być myląca bo jak wyschnie kredyt. To skończą się transakcje za gotówkę. Bo pieniądz krąży w gospodarce. A jego początek. Pierwszy element łańucha to jest udzielenie jednego głupiego kredytu przez bank.
17/01/2018
vvvvvv ffTomek, totally agree with your opinion.
17/01/2018
vvvvvv ffMichal, that to You, for your work! You have very awesome blog (read it all the time) and i just wanted to help You in question i know (Ukrainians in Poland, their rights and limitations).
Regarding Germany: it is hard to say, they are already opened for highly skilled workers (like IT), but still a lot IT workers are here (some of them will definitely leave, some of them will stay), regarding „simple” workers: You even can not imagine how many advertisement „Work in Poland” we have in Ukraine, it is everywhere … and agencies provide to you full support, you just need to say „I want to work” and after that in several weeks you will be in Poland… if the same case will be Germany then to be honest it will be hard to compete with their salaries… ( „simple” workers are going to get money, not comfort ;) ).
17/01/2018
NINOMichał, tak jak napisałem statystyka dotyczy ” na rynku pierwotnym w największych miastach” – czyli transakcje na linii klient-developer. Gotówkę zbiera developer, który zasadniczo przenosi ją ze sfery finansowej do realnej (wypłaca dywidendy, wynagrodzenia, ponosi koszty budowy, choć oczywiście również inwestuje w „banki ziemi”). Można by powiedzieć , że nie ma tu aż tak silnego efektu fali z tego kredytu.
Obecnie mamy raczej do czynienia z efektem wypychania oszczędności na rynek (na siłę z powodu represji ujemnych realnych stóp), niż typowego boom’u – co potwierdzają jeszcze stabilne ceny.
Oczywiście ja się zgadzam, że kredyt to „motor napędowy” PKB i wszyscy pamiętają co się działo w 2006/07, gdy ludzie z ulicy dostawali 100x zarobków, tylko że teraz nie ma takiej sytuacji. Nawet RPP używa argumentu, że jedną z przyczyn utrzymywania niskich stóp jest słaba akcja kredytowa.
17/01/2018
SkartSorry ale tak samo może Ci zrobić Polak, Kuzyn wynajął znajomym mieszkanie po remoncie. Wyrzucili drzwi z pokoi na śmietnik, wycieli rowki w desce podłogowej żeby pociągnąć kabel z internetu. Zostawili nie zapłacone opłaty i zwiali.
17/01/2018
SkartJa się zastanawiam nad kupieniem kawalerki sąsiada i z 50 metrów zrobić 80, oczywiście dla siebie, nie pod inwestycje. Znajomy juz 3 lata temu dokupił identyczne mieszkanie z klatki obok i z 50 metrów zrobił 100.
17/01/2018
Skartbardzo dobre podejście :) dokładnie takie sugerowałem na swoim blogu :)
17/01/2018
Michał StopkaThank You! nice have such agaging readers :)
Ok, so, when talking about Germany, future situation depends on future salaries in Poland. And the gap between Germany and Poland. What is good becouse the gap is narrowing every year.
And what about new comers to Poland? Is there a big rotation? All the time new Ukrainian people are coming? And lot of gowing back? Or rather not. Who wanted come for work came already. And is in living in Poland. And no more (no milions) of new people are to come?
18/01/2018
Michał StopkaTo musisz sprawdzić plan budynku. Czy to nie jest przypadkiem ściana nośna bo nie pozwolą Ci zrobić drzwi. Ale jeżeli nie to może być ciekawy pomysł. W każdej chwili można zrobić z tego oddzielne dwa mieszkania w razie czego. Od strony kosztowej minus, że dwa liczniki trzeba płacić. Dwa. Że pytanie jaki rozkład z tego można zrobić. Bo czy będą np. dwie kuchnie? Czy coś innego z jednego pomieszczenia można zrobić?
18/01/2018
Michał Stopka@ From numbers on foreign appartment buyers I would say Ukrainians will never make more than 3% of extra demand directly.
No nie wiem czy 3% bo gdyby milion Ukraińców miało kupić mieszkanie to byłby spory popyt. Rocznie nie buduje się nawet 100 tys. mieszkań więc na kilkanaście lat popytu starczy gdyby tylko Ukraińcy kupowali. Nawet jeżeli dorzucimy z domami to w sumie nowych miekszań i domów jest około 200 tysięcy. Też spory popyt byłby. Dlatego kwestia Ukraińców kupujących bądź nie mieszkania jest bardzo ważna z tego punktu widzenia
18/01/2018
Michał StopkaNie ma znaczenia czy rynek pierwotny. Przecież jak ktoś zamienia mieszkanie to oczywiste, że musi sprzedać stare które ktoś odkupuje od niego za kredyt. A potem tę gotówkę wnosi właśnie do dewelopera. A jest zapewne wiele transakcji u deweloperów gdzie właśnie stare mieszkania ludzie zamieniają na nowe. Bo to też ma wiele plusów i dlatego to robią. W starych nie ma wind, tarasów, balkonów, generalnie stare często są niedopasowane do potrzeb powiększającej się rodziny.
Natomiast co do gotówki znikającej z kont bankowych to nie bardzo jest w tym logika jako wytłumaczenie. Bo przecież to zapis księgowy. Przeksięgowanie z konta Kowalskiego zapisu rachunku na konto dewelopera. Który potem i tak te środki, jak piszesz, dysrtybuuje. Między innymi na wynagrodzenia. Nie powinno w systemie bankowym znikać w wartościach bezwzględnych nic w środkach zdeponowanych. U jednego znika ale u drugiego automatycznie jest dopisywane na koncie jako środki nowe.
18/01/2018
Michał StopkaWarszawa aż dwa tysiące lokali to cudzoziemcy. Sporo.
18/01/2018
Michał StopkaCiekawe jak temat REITów bo temat ucichł. To zresztą ciekawy czynnik. Z jednej strony REITy mogłyby wygenerować dodatkowy popyt na mieszkania. Ale z drugiej osłabić też bo wiele osób zamiast samemu zajmować się kupnem i obsługą wynajmu przerzuciłoby się na REITy.
18/01/2018
Michał StopkaDo tego doszłaby też pewnie negatywna selekcja najmujących. Osoby oszuści bałyby się w starciu z REITami ich oszukiwać. REITy mając kasę i rzesze prawników dałyby się we znaki nieuczciwym najmujacym. Dlatego Kowalski tym bardizej byłby na straconej pozycji
18/01/2018
Michał Stopka@ ale tak jak byś wynajmował przez te 10 lat mieszkanie to wydałbyś pewnie znacznie więcej aniżeli te 30% wartości mieszkania.
To zależy. Ile płacisz raty. I ile z tego jest odsetek a ile spłacasz kapitał w racie związany z kredytem mieszkaniowym. Jeżeli np. odsetki płacone od kredytu byłyby równe kosztowi najmu. To nie ma znaczenia czy wynajmujesz czy kupujesz mieszkanie. Bo i tak w takiej sytuacji nie spłacasz nawet 1 zł z zaciągniętego kapitału na mieszkanie. Dopiero jeżeli koszty odsetek są niższe od kosztu najmu to zaczynasz spłacać mieszkanie. I
I w tym znacznieu wiele zależy między innymi od oprocentowania kredytu. Jeżeli np. koszty odsetek poszłyby z obecnych około 4,5% na np. 6 czy 7%. W takiej sytuacji juz zdecydowanie zyskujesz na wynajmie. Bo po prostu będzie tańszy niż zaciągnięcie kredytu. I płacenie od tego odsetek. Więc to wcale nie jest takie proste. Bo odpowiedź brzmi to zależy. Zależy jakie będą stopy procentowe w przyszłości.
18/01/2018
Michał StopkaA do tego jeszcze kwestia robotyzacji. Czy w ogóle sztuczna inteligencja. Gdzie mówi się, że bardzo wiele osób straci pracę. I w takiej sytuacji kredyt mieszkaniowy to może być masakra dla takiej osoby. Sporo czynników trzeba wziąć pod uwagę. Chociaż i tak na końcu wiele zależy od indywidualnej sytuacji danej osoby. Jakie ma oszczędności, jaki zawód, ile zarabia.
18/01/2018
Michał Stopka@ Michale, pominąłeś jedną zasadniczą kwestię, jaką jest cena budowy mieszkań.
Teraz mamy do czynienia z sytuacją taką, że brakuje budowlańców a każdy z nich ma roboty tyle, że nie przerobi tego przez najbliższy rok a kolejka stale rośnie. Wykorzystują to producenci materiałów budowlanych. I tak dla przykładu, płyty OSB poszły w górę o 50%, cement i pustaki o 10%, wełny o około 20%, stal o 30%. Stawki budowlańców o 30%. I ja sądzę że to nie jest koniec wzrostów.
Czyli to samo co było w 2006/2007 roku :) A demografia teraz jest już o 10 lat jeszcze bardziej masakryczna. Pytanie tylko o tych Ukraińcow. Ilu ich jeszcze przyjdzie. I ilu może wyjechać jeżeli Niemcy otworzą dla nich granice.
Natomiast co do cyklu dziesięcioletniego. Piszesz, że w 2013 powinniśmy mieć szczyt koniunktury? Wprost przciwnie miał być dołek. I był.
A wracając do przebiegu samego cyklu dziesięcioletniego. Warto pamiętać, że każdy cykl przebiega trochę inaczej. Chociażby w ostatnim cyklu mamy Ukraińców. Którzy łagodzą napięcia inflacyjne. Gdyby nie oni. Już dawno wynagrodzenia poszybowałyby w górę. Co spowodowałoby wzrost inflacji bo firmy musiałby podnieść ceny produtkó. Aby mieć środki na wyższe wynagrodzenia. I dlatego obecny cykl dziesięcioletni wygląda jak wygląda. Zobaczymy co będzie w roku 3018. Mamy jeszcze cały rok aby zobaczyć jak dokładnie rozwija się obecny cykl dziesięcioletni. I co z tego wynika na przyszłość.
18/01/2018
Tomekto by wprowadziło do gospodarki oszczędności: czasu oraz pieniędzy. Takie REITy mogłyby teoretycznie mieć finansowanie częściowo z EBOiR i dzięki temu działać na koszcie pieniądza niższym o 2pc od rynkowego.
ale Rząd ma jeszcze inne mechanizmy do stymulowania budownictwa. Po prostu moze zwolnić z podatku inwestorów budujących mieszkania na wynajem w danym segmencie cenowym. W ten sposób zwiększyć rentownośc inwestycji i wywołać falę inwestycji.
Moim zdaniem tak jak Szydło oparła swoją popularność na 500plus, tak Morawiecki chce być budowniczym mieszkań. Na pewno jeszcze się tu dużo wydarzy.
18/01/2018
Michał StopkaBardzo fajny cykl edukacyjny.
A wracając do tematu nieruchomości. To czy ja wiem czy mamy jakiś optymizm? Eurofię? Bardzo wiele osób kupuje mieszkania? W 2007 roku ceny rosły już od jakiegoś czasu. W skali roku były to wzrosty rzędu kiludziesięciu procent. Natomaist patrząc na ceny w ostatnim roku. Praktycznie są nadal płaskie. Nie ma tutaj specjalnych ruchów.
A patrząc w ujęciu ostatnich dziesięciu lat. Inwestycja w mieszkania to była jedna z najgorszych inwestycji. Ceny nieraz są niżej niż dziesięć lat temu. A inflacja wygenrowana była kilkadziesiąt procent. Więc realnie miekszania to była spora wtopa w tym okresie. Tak wygląda optymizm. Euforia. Tak jak było dziesięć lat temu. I to z powyższego wykresu się zgadza. To jak się to potem kończy. Jakie są konsekwencje.
Natomiast teraz to ja nie wiem czy jest euforia na rynku. Tak jak pisałem. Ceny są płaskie raczej. I to moim zdaniem daje do myślenia. Skoro od kilku lat spada bezrobocie, gospodarka się rozwija. A ceny są płaskie. To co z tego wynika?
Odpowiedzi mogą być dwie
1) Wzrosty cen dopiero nastąpią
2) Demograficznie jest już tak fatalnie, starzejące się społeczeństwo, miliony Polaków wyjechały. A nawet Ukraińcy nie są w stanie zasypać tej dziury. I dopiero najgorsze przed nami bo demograficzna bomba robi tik tak tik tak.
Ciekawa rozkminka :)
18/01/2018
Michał StopkaNo to się zdziwisz jak np. kiedyś stopy procentowe wzrosną w Polsce na kilkanaście procent. Nie wiem czy tak będzie czy nie. Ale jest taki możłiwy scenariusz. Mamy złotego co powoduje że jak złoty osłabi się o kilkadziesiąt procent to natychmiast u Nas rośnie inflacja (import inflacji). To jedne czynnik ryzyka.
Drugi wprowadzenie podatku katastralnego. Kiedyś go w Polsce wprowadzą. I wtedy będzie płacz, że jak to. Nie zarabiam na nieruchomości ale muszę płacić podatek. To też na pewno wpływnie na rynek nieruchomości.
A co do tego postrzegania, że giełda jest ryzykowna. A nieruchomości nie. To ja tego nie rozumiem. Wystarczy zobaczyć na długoterminowe stopy zwrotu. Albo na stopy zwrotu dla różnych okresów czasu. W różnych państwach. Praktycznie giełda wygrywa z każdą kategorią lokat. Też nieruchomościami. Albo co najwyżej jest taka sama. A gdzie tu porównywać płynność giełdy i np. spieniężenie mieszkania jak potrzeba gotówki? Albo gdzie dywersyfikacja? Jak np. przy danej lokalizacji walną jakieś coś, że cena mieszkania się przepołowi? Trzeba by mieć dużó mieszkań. W różnych miastach. W różnych państwach. Aby uzyskać jakąś sensowną dywersyfikację. Która dają akcje. Jedno kliknięcie myszką. I możemy być akconariuszami dowolnej firmy, branży, czy panstwa na świecie (giełdy).
To tak tytułem uświadomienia jak wygląda realny świat. Jak coś sie posypie w Polsce z finanssami publicznymi. A różnie może być. Akcje gdzieś tam sobie kupione w każdj chwili można sprzedać. Zamienić na gotówkę, walutę, złoto. Jak ktoś sobie wymyśli. Mieszkanie na rogu ulicy X i Y. Jak dowalą jakieś podatki od nieruchomości. Trzeba będzie sprzedać znacznie niżej. I to jeszcze czekać ileś miesięcy zanim ktoś się zdecyduje go kupić. Gdy taki bum zrobią rządzący
18/01/2018
bartekW tym linku znajdziesz odpowiedź w jaki sposób przebiega tworzenie pieniądza:
https://www.monetary.org/wp-content/uploads/2016/03/money-creation-in-the-modern-economy.pdf
Zgodnie z zasadami rachunkowości aktywa=pasywa U jednego pojawia się zobowiązanie a u drugiego aktywa. Więc żadna kasa nie znika.
18/01/2018
bartekTutaj masz Michał wykres cen mieszkań:
http://warsztatanalityka.pl/wp-content/uploads/2018/01/ceny-mieszkań.png
18/01/2018
Adam KTak się zastanawiam czy dzisiejsza sytuacja na rynku nieruchomości nie przypomina tej z 1999 roku w Hiszpanii. Jakby tak było to czeka nas trzykrotny wzrost cen mieszkań ;) Jak ktoś ma czas to może sprawdzić ile może być w tym prawdy https://en.wikipedia.org/wiki/Spanish_property_bubble
18/01/2018
vvvvvv ff> Is there a big rotation?
it is hard to say for me, i am working in IT and not to many new faces around for last year … but to be honest even now overall count of russian speaking people here (Krakow) are totally impressive (i hear russian/ukrainian all the time on streets, shops, specially on playgrounds … ).
My cousin have small factory in Zytomerz and he says that it is very hard to find good workers already, even for good (for Ukraine) salary and conditions…
I checked our articles and they says that 60% will back to Ukraine (they plan and says about that) and 93% of workers are not skilled workers. 34% of all Ukrainian emigrants are in Poland and 25% are in Russia (IMHO Poland may attract these people if will make some additional campaign in western regions of Ukraine)
also our stats says that amount of emigrants are decreasing (more stay in Ukraine than leave again)
18/01/2018
NINO@Michał
Jak rozumem wymieniamy tylko opinie, więc nie pojmuję takiego zacietrzewienia:
„Przecież jak ktoś zamienia mieszkanie to oczywiste, że musi sprzedać stare które ktoś odkupuje od niego za kredyt. A potem tę gotówkę wnosi właśnie do dewelopera. A jest zapewne wiele transakcji u deweloperów gdzie właśnie stare mieszkania ludzie zamieniają na nowe.”
Tu nic nie jest ani takie „oczywiste”, ani „musi”, ani „zapewne”, a tzw. „stare mieszkania” mogą być lepiej usytuowane, większe i z lepszą infrastrukturą (przedszkola, szkoły) niż tzw. „nowe budownictwo”.
@ Michał, bartek
„Natomiast co do gotówki znikającej z kont bankowych to nie bardzo jest w tym logika”
Prosty przykład. Trzy lata temu developer zaciąga kredyt na proces inwestycyjny (wtedy „kasa” się pojawia). Przenosimy się w czasie do dziś. Developer sprzedaje mieszkanie klientowi, który płaci 65% gotówką i resztę kredytem (znowu nowa „kasa” się pojawia z części kredytu). Developer bierze gotówkę i zwraca bankowi za kredyt z przed trzech lat – ergo „kasa znika”. Prosty mechanizm kreacji kredytu i jego spłaty.
„Nie powinno w systemie bankowym znikać w wartościach bezwzględnych nic w środkach zdeponowanych.”
Jak napisałem „Z lokat pieniądze znikają w szczycie koniunktury – no to gdzieś płyną”, to miałem na myśli „lokaty” gospodarstw domowych bo to one są klientem. Przecież chyba nie ma sporu co do faktu, że akcja kredytowa banków nie jest wybujała, a mimo to rynek mieszkaniowy jest w stanie ożywienia.
W taki sam sposób jak tworzenie pieniądza wygląda jego likwidacja. Równanie aktywa=pasywa nadal jest aktualne, ale spada ogólne saldo. W Polsce nie spada, ale jest płaskie (słaby wzrost), oczywiście w grę wchodzą różnice kursowe kredytów walutowych.
18/01/2018
Michał ŻakChyba kolega przespał ostatnie 10 lat. My już mieliśmy bańkę 2006-2007 gdzie ceny właśnie wzrosły trzykrotnie. Po bumie w 2008 ceny mieszkań spadły nominalnie 20-30% a od 2013 roku mieliśmy nieznaczny wzrost luz stabilizacje. Dopiero w tym roku średnie ceny lekko ruszyły do góry. Ale to ma związek po części z wyprzedażą tańszych mieszkań dostępnych MdM. Jeżeli mamy porównywać do ceny do wykresu bańki przedstawionego w linku :
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4b/Stages_of_a_bubble.png
To jesteśmy raczej blisko końca fazy return to „normal”. Ceny lekko wzrosły ale nie osiągną szczytów z 2008.
Kończy nam się cykl koniunkturalny i za rogiem czai się spowolnienie i jakiś kryzys. Jak widać w długim okresie ceny wracają do średniej. Powiedzmy dla takiego Wrocławia w 2004 ceny transakcyjne na rynku pierwotnym były około 3000 m2. Skumulowana wartość inflacji od 2004 to około 40%. Więc na dzień dzisiejszy uwzględniając inflacje w miarę realna średnia cena cena m2 we Wrocławiu to 4200 zł/m2. Oczywiście powietrze z bańki jeszcze nie zeszło i do takich cen nam jeszcze daleko, ale wolny rynek w długim terminie dąży do równowagi i likwiduje wszystkie nierówności. Widać to po tym między innymi, że ceny jakby niższe niż 10 lat temu a deweloperzy budują rekordową liczbę mieszkań, co z czasem doprowadzi do nasycenia rynku nowymi mieszkaniami, spadku czynszów najemnych, rentowności wynajmu i cen mieszkań. Oczywiście jakiś porządny kryzys uzdrowi sytuację znacznie szybciej.
18/01/2018
PiotrekDzięki za ten komentarz. Wielokrotnie można usłyszeć argument „za 30 lat będę miał 10 mieszkań”. Wystarczy pojeździć po Warszawie żeby uświadomić sobie, że już mieszkania 10letnie wyglądają staro. A co dopiero 30letnie?
18/01/2018
Michał JanowskiKuchnię zawsze można „zaorać”. W zeszłym roku przeniosłem kuchnię do salonu i z „byłej kuchni” zrobiła się sypialnia :). Jak mieszkanie jest bez gazu, to jest jeszcze prościej, a było parę lat, że gazu nie mogło być w budynku.
18/01/2018
Adam Khttps://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ed/Vivienda_n_jun2009.png/300px-Vivienda_n_jun2009.png
Ostatnią bańkę w Polsce bym porównał do lat 83-89 w Hiszpanii. Potem też mieliśmy realny spadek wartości mieszkań, aż do tego odbicia w 98. I taka sytuacja może być właśnie teraz w Polsce. W tym okresie też bezrobocie było niskie, podobne zadłużenie, rosnące pensje, kilkanaście lat po wejściu do UE, wysoka skłonność do posiadania własnego mieszkania, słaby rynek wynajmu, takie samo PKB na mieszkańca, bardzo dużo się budowało. Podobieństw jest dużo, może któreś z nich jest podstawą do utworzenia nowej bańki. Glapiński z RPP mówi „Potencjalna nierównowaga może się pojawić w budownictwie, gdyż popyt na mieszkania rośnie”, kupowane są dziury w ziemi. Na razie głównie za gotówkę, ale jak cena zacznie mocno rosnąć to się ludzie mogą połasić na łatwy zysk i zaczną brać kredyty spekulacyjne.
18/01/2018
Michał JanowskiO to to :). Dodatkowo pomijając przyszłe podatki najemca może sprawiać kłopoty, a niestety prawo chroni go bardziej niż właściciela. Sam chcę mieć ze dwa mieszkania na wynajem na „starość”, ale raczej nie jako główny składnik majątku. Jak narazie selekcja spółek nie wychodzi mi najlepiej (duuużo nauki przede mną), więc powoli skłaniam się w inwestowanie polecane przez Buffeta: regularnie ETF/TFI.
18/01/2018
ZibiMałe sprostowanie
„jaka inflaja jest teraz w Rosji czy Turcji”
Aktualnie inflacja w RU wynosi ok. 2,5%, czyli tragedii nie ma. Ostatni skok był spowodowany strukturalnymi problemami gospodarki, tj. mocnego uzależnienia od cen i światowego popytu na surowce energetyczne. W PL takie nierównowagi na szczęście nie występują.
TR to osobna sprawa – ich problemem jest niska kultura polityki pieniężnej. Ostatnie niskie odczyty inflacji miały miejsce na przełomie lat 60/70. PL w tym obszarze czerpie z najlepszych niemieckich wzorców.
Każdy scenariusz inflacyjny jest potencjalnie możliwy, ale Twoje porównanie PL do RU i TR jest trochę na wyrost.
18/01/2018
bartekDokładnie, w Polsce prawo dla właścicieli mieszkań jest strasznie niekorzystne. Najlepiej wynajmować studentom.
Chociaż istnieje coś takiego jak umowa najmu okazjonalnego, ale to chyba martwe narzędzie na rynku w Polsce.
18/01/2018
ZibiNowa bańka na dużą skalę już u nas nie wybuchnie. Popyt spekulacyjny pojawia się, gdy długofalowy popyt organiczny jest wyższy od podaży. U nas za wysoki popyt odpowiadają inwestorzy, którzy (przynajmniej mam taką nadzieję) wszystko dobrze kalkulują i stojąc przed wyborem nie kupić wcale lub kupić za drogo wybiorą pierwszy wariant.
Z kolei popyt organiczny hamowany jest wymogiem 10% wkładu własnego. Jeśli ceny nagle skoczą np. o 20%, to nabywca z wawy będzie potrzebował nie 50 tylko 60 tys zł wkładu. Zgromadzenie dodatkowych 10 tys oszczędności dla osoby zarabiającej średnią krajową to nie jest takie hop siup, tylko kwestia kilku miesięcy odkładania. Czyli każdy wzrost cen z automatu obniża organiczny popyt efektywny.
18/01/2018
Michał ŻakAd 1. Bzdura. Tak jak Michał napisał dla kogoś dla kogo jest to bardzo ważna decyzja w życiu i 100 000 w jedną lub drugą stronę + odsetki ma ogromne znaczenie.
Nieprawdą jest,że wynajmując mieszkanie tracimy rocznie rzekome 5% wartości mieszkania.
a) biorąc 30 letni kredyt oprocentowany 4%. W 1 roku stracimy dokładnie 4% na rzecz banku jako odsetki. Kolejnych latach trochę mniej ale przez pierwsze 10 lat spłacimy raptem 22% kapitału przy najniższych stopach procentowych jeżeli takie się utrzymają (w co bardzo wątpię). Wynajmując spłacisz 0 kapitału ale nie ponosisz też kosztów remontów (amortyzacja – przyjmuje się rocznie 1% wartości). Wynika z tego tylko tyle, że po 10 latach oszczędzając 22% wartości mieszkania względem wynajmu i wydając na amortyzację swojego mieszkania 10% jesteś do przodu jedyne 12%.
Oczywiście wyliczenia są czysto teoretyczne bo jest masa zmiennych ale ty zakładasz stratę 50% wartości mieszkania przez 10 lat a to kompletna bzdura dla kogoś kto i tak musiałby wziąć kredyt.
b) Nawet mając gotówkę na mieszkanie zapominasz o koszcie utraconych zysków. To nie jest tak,że nagle jesteś do przodu 5%. Twoje pieniądze których się pozbyłeś mogły pracować w inny sposób dając zysk (Giełda np. 10%, lokata 2% itd). Czyli zysk realny w przypadku lokaty na 2% a kupnem mieszkania z rentownością 5% to 3%. Trzeba pamiętać że jest to taka sama zmienna jak każda inna i za jakiś czas np. lokata będzie płacić 5% to realny zysk z posiadania mieszkania z rentownością 5% będzie wynosić 0%, przy czym różnica w płynności ogromna.
Ad 2a. Fajne założenia szkoda tylko,że przy rekordowo niskich stopach procentowych i nie uwzględniające fatalnej demografii.
Ad 2b . Takich z taką dźwignią finansową były masy w 2007 r. Do tej pory po 10 latach wartość kredytu przekracza im znacznie wartość mieszkania.
Zastanawiające jest dla mnie to, że większość (masy) wpadają na taki pomysł nie wtedy kiedy jest tanio (2003, 2013) ale wtedy kiedy jest drogo (2007, 2017) :) a wydaje się tanio (tani CHF, niskie stopy). Ale wtedy masy nie były by masami.
18/01/2018
Michał ŻakDokładnie Michał. Ludzie myślą, że już zawsze będziemy mieli stopy 1,5% a tymczasem niedaleko szukać na takiej Ukrainie stopy procentowe w ciągu roku poszybowały z 6% do 30%
https://pl.tradingeconomics.com/ukraine/interest-rate
A ceny mieszkań -40% w ciągu roku.
https://www.globalpropertyguide.com/Europe/Ukraine/Price-History
19/01/2018
TomekPrzeciętny przedsiębiorca w branży spedycji międzynarodowej który ma kilka tirów, ma kilka mieszkań. To z obserwacji znajomych-znajomych. Bardzo rentowna branża(przynajmniej do niedawna, nie wiem jak teraz). Następnie szara strefa, następnie zyski z giełdy, następnie sprzedaż ziemi. Z etatu faktycznie nie widzę możliwości żeby ludzie mieli na zakupy gotówkowe :D Najlepiej to pokazuje przykład naszej nowej pani minister od finansów.
19/01/2018
Tomektak można by pisać jakby Polska to była IIRP z granicą z ZSRR. Jednak czasy się zmieniły.
19/01/2018
TomekDziękuję za przypomnienie. Robi wrażenie. Mam jedynie nadzieję, że w sytuacji gdy ceny będą naprawdę atrakcyjne a pracy nadal będzie w miastach sporo, zwiększy się atrakcyjność imigracyjna Polski i przyjadą sensowni ludzie (oby nie przyjechali ci sami którzy zasiedlają Europę zachodnią).
Swoją drogą na mapce pięknie widać jak na tle Bałkanów rozwinie się demograficznie Kosovo. I z czym to należy utożsamiać.
Przewiduję że przy tym trendzie partie prawicowe będą rządziły w całej Europie.
19/01/2018
Tomekas to the 'uchodzcy’ word-game: it is only propaganda game with European Commission. They say all people that came to western Europe were uchodzcy, we tell some 200k Ukrainians who we host are uchodzcy. I think our Gov. is closer to the truth in its lies :D
New initiative of polish Gov. :
https://www.polskieradio.pl/42/273/Artykul/1716947,Imigranci-Zapraszamy-Czeka-nas-wielka-zmiana-w-polskiej-polityce-migracyjnej
I think the programme will transform in a couple of years, after UAs would not be easy to attract any more. It is the beginning of the real immigration system that will transform polish society into multi-ethnic (not multi-kulti) one. After UAs, we will see Indians, Vietnamese and so on…
This will certainly make Poland more competitive.
19/01/2018
Tomekhttps://www.polskieradio.pl/42/273/Artykul/1716947,Imigranci-Zapraszamy-Czeka-nas-wielka-zmiana-w-polskiej-polityce-migracyjnej
To jest początek aktywnego zarządzania imigracją i ściągania osadników. Po Ukraińcach przyjdzie czas na Hindusów, Wietnamczyków i innych Azjatów (może Północnych Koreańczyków po otwarciu sie reżimu).
To otwiera ciekawy scenariusz: ceny nieruchów z powodu mniejszej liczby kredytów mogą być pod presją, jednak na rynku najmu będzie się działo a zatem można będzie osiągać dobrą rentowność z inwestycji w mieszkanie na wynajem
19/01/2018
SkartTo jest ściana nośna, piętro niżej są drzwi :). jak sasiad dorabiał „drzwi” to w planach była sciana nośna a rzeczywiście była kominowa. Musiał wziać architekta i plan „budowy” wykonać, ale dało się zrobić
19/01/2018
Michał StopkaOk. I see. I wonder how many Ukrainain people can work legally Poland for few years. Becouse if somebody comes for Poland for a few months only. And has to go back. It is rather temporary employment. What we need in Poland is long time workers. If I understand correctly the statistics You gave in Your link https://www.mpips.gov.pl/analizy-i-raporty/cudzoziemcy-pracujacy-w-polsce-statystyki/ . Only about 100 thounsands Ukrainian people work in Poland long time? Or I am not correct? I mean how many people can work for a few years not leaving Poland (in thousands). And how many must go back after a few monts. Becouse that is a two different groups of people. Alsa looking from point of view of getting/buying new flats/apartments in Poland.
19/01/2018
Michał StopkaAnd second thought. What is Your opinion about political situation in Ukrain? What about the reform? Is it going as set? And what about the situation at est of Ukraine? What can be the impact for the whole Ukraine?
19/01/2018
Michał StopkaNo to pozamiatane :)
19/01/2018
Michał StopkaOczywiście, że to wymiana opinii :) Po prostu chciałem uświadomić czytelnikom, że w gospodarce wszystko ma logikę. Jakiś czas temu z kimś rozmawiałem. I argument był taki, że spada kasa (depozyty) bo ludzie kupują za gotówkę miekszania. To był argument co się dzieje/dlaczego kasa spada w bankach. I wtedy właśńie zwróciłem uwage, że to nie do końca jest poprawny tok rozumowania/analizy rzecywistości ekonomicznej. Bo gdy ktoś kupuje mieksznie. To u niego znika zapis księgowy. Ale u kogoś innego się pojawia ten zapis (dwa zapisy po stronie aktywów). Więc saldo nie powinno spadać. I tutaj słusznie zwracasz uwagę, że jedynym sposobiem aby spadało saldo gotówkowe. Jest jednoczesny spadek aktywów i pasywów.
19/01/2018
Michał StopkaPrzede wszystkim REITy ucywilizowałyby ten rynek. Bo tera to jest wolna amerykanka. Nie wiadomo jak zachowa się zarówno ten co najmuje jak i ten co czerpie korzyści. Że komuś wynajmuje. Gdyby to było na dużą skalę robione przez REITy. Rynek najmu byłby bardziej płynny. I bezpieczniejszy też od strony regulacji prawnych. Bo wtedy miałby kto dbać aby były jakieś sensowne regulacje prawne (REITy). I dzięi temu mobilnośc pracowników byłaby też większa w ramach Polski.
Tylko z drugiej strony od razu teraz pomyślałem. Kto pakowałby kasę w takie REITy przy obecnym prawie? Przecież taki wynajmujacy może zrobić wszystko co chce i go z mieszkania REIT nie ruszy. REITy oparte na obecnym prawodastwie to może być masakra/wtopa dla osob ktore wplaciłyby pieniadze do tych REITów. Bo przecież chodzi o stopę zwrotu z tego biznesu. A prawo jest jakie jest.
19/01/2018
Michał StopkaDzięi Bartek. Ładnie widać jaka była bańka w Warszawie. Wykres jest od 2006 roku. Ale w okolicach 2004 roku to ceny były chyba z trzy tysiące w Warszawie.
19/01/2018
Michał StopkaPewnie trochę tak. Tylko chciałem zwrócić uwagę. Że jak ktoś bierze kredyt mieszkaniowy na trzydzieści lat. To wiele czynników ryzyka się może pojawić w tym czasie. Warto zwrócić uwagę. Że ostatnie ileś lat żyjemy w najbardziej stabilnych warunkach jak na warunki Polski patrząc na historię tej części Europy. Jak weźmiesz pod uwagę co wydarzyło się w ciągu zaledwie 100 ostatnich lat. To daje pogląd że potencjalnie można się spodziewać wszystkiego. A to tylko Nasza część Europy. Jak zobaczysz co dzieje się na świecie. Jak upadaja całe rządy, państwa, wojny. To scenariusz jakichś wydarzeń które mogą wpłynąć na koszt kredytu hipotecznego w ciągu trzydziestu lat nie jest jakąś abstrakcją. I warto to uwzględnić w swoich analizach/rozwiązananich które zastosujemy. Bo przecież nie mówię, aby sie nie kredytować. Ale robić to z głową. Na przykład kto każe kupić na siebie ileś mieszkań? Przecież można to robic pod różną formą prawną. I zmniejszyć ryzyko brane na siebie. Lub je całkiem wyeliminować.
19/01/2018
Michał StopkaCzy się zmieniły to pokaże przyszłośc. Dobrze że na Ukrainie się skończyło jak skończyło bo Merkel była u władzy u Niemców i dała kopa Putinowi. Gdyby w Niemczech wtedy była jakaś partia u władzy, która miałaby Ukrainę w dupie. Lub patrzyła tylko na interes Niemców nie patrząc na UE. Żylibyśmy teraz pewnie w innych warunkach. A na pewno Ukraińcy. Pytaniem otwartym pozostaje co stanie się z Ukrainą w kolejnych latach. I co w tym zakresie będzie robił Putin. Szczególnie gdy widać jaki trendy zaczynają dominować w UE. Jeżeli UE się rozpadnie albo strefa EURo. Nie wiemy co się z tego potem rozwinie w Naszej części Europy (kraje postkomuna).
19/01/2018
Michał StopkaPolska to nie Hiszpania :) Po pierwsze to kraj gdzie spekulowano na rynku nieruchomości bo wiele transakcji było pod inwestycje dla turystów. Dwa. Oni mają lepszą demografie niż Polska.
19/01/2018
Michał StopkaAle masakra demograficzna poza zachodnią częścią Europy. Szczególnie fatalnie wyglada to nie tylko w Polsce. Ale i w reszcie krajów obok Nas. Tam głównie eksportujemy/będziemy eksporotwali to co tworzymy. A jak u nich będzie dużo gorzej z demografią. To nie tylko wewnętrznie na demografii dostaniemy ale i na zewnątrz. Niezły wykres obrazująy powiedzenie „jeden obraz wart tysiąc słów”
20/01/2018
Tomekto jest niesamowite. Europa wschodnia po prostu pustoszeje. Niemcy i Francja są zalane arabstwem. Mówi się że przyjechało od 2013 1,5mln i że to tak naprawde niewiele bo całe Niemcy maja 82mln ludzi. Ale ale: przyjechali w 70% faceci w wieku poborowym 18-35. I teraz oni stanowią 15% grupy odniesienia. Mieszkają głównie w miastach. I tam stanowią nawet 1/3 całej grupy porównawczej. To jest niesamowita skala. Następna rzecz: mimo rzekomego końca kryzysu uchodźczego przyjeżdża 200tys nowych rocznie. Czyli miasto wielkości Torunia rocznie samych arabów i afrykańców. W 70% mężczyzn.
Ja nie wiem jak sobie to ułożą za Odrą ale moim zdaniem to nie jest rozwiązanie. To ja już wolę delegalizację antykoncepcji chemicznej i surowy zakaz aborcji wraz z karami więzienia dla skrobaczy. Oraz powrót do dyskryminacji kobiet na rynku pracy.
Najwyraźniej nie da się pogodzić maksymalizacji produktywności społeczeństwa i maksymalizacji konsumpcji z zapewnieniem zrównoważonej demografii. Nie da się bo społeczeństwo jest jak organizm. Albo można całe siły organizmu zużyć na pracę, albo na wzrost organiczny.
Bardzo możliwe że w dziejach społeczeństw wymyślono kiedyś bardzo dobry model, ale przez zbrodnie wojenne ten model jest uznany za spalony obecnie. Mowię o narodowym socjalizmie. Być może należałoby odświerzyć niektóre idee faszystowskie, zobaczyć co tam było, z czego można by czerpać. Zresztą na tym bazował PRL.
Cytat z pracy o systemie społecznym w Niemczech Hitlera:
„…organizacja Wiara i Piękno lansowała
określony, dziewiętnastowieczny typ dziewczyny, oferując żeńskiej części
młodzieży przede wszystkim kursy opieki zdrowotnej i gospodarstwa domowego
(o nacisku położonym na znajomość mody trudno mówić bez poczucia udziału
w propagandzie, skoro wygląd dziewcząt i kobiet i tak był ustalony i narzucony
przez partię). Również szkoły, włączając się do realizacji sloganu Kinder,
Kirche, Küche, przekazywały głównie wiedzę o gospodarstwie domowym,
uniwersytety zmniejszyły zaś znacznie liczbę miejsc przewidzianych dla
dziewcząt. Narodowy socjalizm, kierując się dogmatem nierówności płci,
skazywał kobiety na zamknięcie w kręgu spraw domowych i rolę „samicy rozpłodowej
i przedmiotu uciech mężczyzny-bohatera” (F. Ryszka). Führer mówił: „Światem
kobiety jest mężczyzna, rodzina, dzieci i dom.” W rzeczywistości jednak
Rzesza potrzebowała żeńskiej siły roboczej, stanowiącej około czterdziestu
procent wszystkich pracujących przed wojną i sześćdziesiąt w czasie jej
trwania, i podejmowała indoktrynację kobiet (Liga Kobiet), oficjalnie chronionych
przed brudem polityki. Krytykując dwoistość tradycyjnych norm obyczajowych
reżim zastąpił je jawną amoralnością, a rolę seksualną kobiety w rodzinie
i społeczeństwie – rolą biologiczną. Wprowadzono zakaz przerywania ciąży
i kult macierzyństwa, ujęty, jak wszystko w III Rzeszy w kategoriach militarnych
(„Urodzenie każdego dziecka jest bitwą” – A. Hitler), który doprowadził
kobiety do pełnego dumy przekonania, że rodzą dzieci państwu i führerowi.”
To samo de facto funkcjonuje w społecznościach muzułmańskich i to jest wyjaśnieniem fenomenu ich dzietności. Emancypacja kobiet sprawia że stają się one dla mężczyzny konkurencją, a nie zdobyczą. Same, zamiast się mężczyźnie podobać i dbać o jego względy, w ogóle o przychylność i o opiekę w niebezpiecznym, brutalnym męskim świecie, po prostu rzucają nam wyzwanie. Seks nie jest atrybutem władzy i zdobywcy. Jest po prostu sportem jak wyjście na siłownie.
Efekt jest taki że jest masa singli i nietrwałych związków. Bo problemem jest mniej to że jest mało rodzin wielodzietnych. Problemem jest to że jest w ogóle mało rodzin. Bo kluczowe 10 lat życia upływa w zupełnie innym świecie wartości niż dawniej:
https://lifestyle.newseria.pl/newsy/7_mln_singli_w_polsce,p145357130
i bzdurą jest mówienie że zwiększenie PKB o 100 nagle by problem rozwiązało. Gówno prawda.
Ludzie po prostu chodzą do roboty, na siłownię, do kina, wykupują sobie wycieczki do Tajlandii i na narty do Tyrolu i są happy. i tak mija im ta złota dekada a potem panny już się czują za staro. Już im się nawet nie chce bolca szukać bo wolą sobie serial włączyć.
Albo robiły kariere i jak mają 35 to sobie szukają ojca swoich dzieci. Często musza najpierw wydać 30tys i poczekac 2-3 lata az im się komórki jajowe zaktywizują.
Takie są fakty. Nie wiem jak można to zmienić. Podejrzewam że dyskryminujący system podatkowy mógłby się sprawdzić do pewnego stopnia. Dyskryminujący dla kobiet. Bo facet ma mieć hajs. Bo to kobita ma szukać opieki. Bo tak działa natura. Każdy rok powyżej 27 r.ż. jeśli nie ma dzieciaka to +10% podatek dochodowy do 75%. Niech jej się po prostu nie opłaca siedzieć w tej robocie. Niech sobie w excelu policzy że nawet jak przed 30 zostanie key account menagerem ale singileką, to jej się nie opłaca. Bo już będzie miała próg podatkowy 75% od pensji pow. 5000 miesięcznie. To albo niech się nie wysila albo niech sobie zrobi dzieciaki. Z kolei facetów trzeba by obarczyć bykowym ale później. Powiedzmy od 33 r.ż.
Oczywiście geje i lesby wtedy wpadają w najwyższe progi i choćby sobie flaki wypruli, ie dorobią się. Naturalna selekcja. Niech darmozjady ewolucyjne nie zajmują miejsca zdrowym. Społeczna eugenika.
20/01/2018
bartekPoprzez stosowanie represji na jakąkolwiek z płci do niczego nie dojdziemy. To społeczeństwo musi dojrzeć i widzieć cel w rodzeniu dzieci.
Jakiekolwiek narzucanie prawa może skutkować na krótki termin prowadząc do katastrofy. Popatrz ile kobiety walczyło o swoje prawa. Były uciskane przez tyle lat. I przypuszczam, że obecna forma w jaki sposób się zachowują jest efektem tych ucisków. I nie jest to zdrowa forma.
A wina jak zawszę leży po środków po stronie i mężczyzn i kobiet. Forsowanie rozwiązań siłowych to najgorsza rzecz jaką moglibyśmy teraz zrobić.
20/01/2018
Michał StopkaTomku
1) A kto powiedział, że populacja ma non stop rosnąć i to w nieskończoność? Nie może tak być chocciażby ponieważ w pewnym momencie człowiek byłby na człowieku
2) To co się dzieje z demografią obecnie jest tylko obecnie problemem bo przechodzimy z fazy namnażania się człowieka w fazę stabilizacji. Kiedyś z kolei była niska populacja. Jak nastąpił postęp technologiczny to było za dużo dzieci na wsi. I tam była ogromna bida. I to był z kolei problem że było za dużo populacji w relacji do historii. I dlatego powstały miasta jakie obecnie znanym
3) W USA na przykład z demografią wszystko jest OK. Mają dobrą piramidę demograficzną więc to nie wynik obecnego świata jak on funkcjonuje bo w USA nie ma takiego wpływu
Po prostu przechodzimy jako rozwój ludzkości przez kolene etapy rozwoju. Coś się kończy aby coś nowego mogło się rozpocząć.
Natomiast co do kobiet. To właśnie myślę, że duży problem wynika z szowinistycznego myślenia. Dawniej wystarczyło kiedyś wyrwać laskę, narobić jej dzieciaków. Facet mógł gnoić, bić żonę, mógł pić, mógł ją zdradzać i tak dalej. A kobieta nie miała wyjścia. Bo co miała zrobić. Szczególnie z gromadą dzieciaków.
Problemem obecnego świata jest włąśnie taki typ facetów, ktorzy sobą nic nie reprezentuja. Wielu z nich potrafi jedynie wrócić z roboty. I browara otworzyć gapiąc się w TV. Najlepiej jakiś głupi kanał sporotowy. A kobieta ma im służyć. Ma być właśnie taką kurą domową. A on Panem i władcą. I dlatego wiele kobiet nie może znaleźć partnera życiowego. Bo świat się zmienił. Ale faceci nie dorośli do nowego świata który mamy obecnie. Bo kobiety potrzebują partnerów życiowych obecnie. A wielu facetów ma to w dupie. Albo po prostu są ofirami losu. I nic w życiu nie osiągają. Bo laski. Bo dyskoteki. I tak dalej.
To jest to co napisałeś. Kobieta do wieku 30-35 lat zrobi karierę. Dobrze się ustawi. A facet który sobie bimba. Do wieku 30-35 lat nic nie osiąga zawodowo. I potem jest płacz. Bo żadna laska go nie chce. No nie chce. Bo kto chciałby być z takim kolesiem? I jeszcze mieć z nim dzieci? Taka kobieta nie dość, że musi chodzić do pracy. To jeszcze często musi się zajmować tymi dzieciakami.
Mało tego. Ćzęsto kończy sie tak, że facet sobie znajdzie młodszą, ładniejszą. I zostawia potem żonę z tymi dzieciakami. I nawet nie płaci alimentów. W Polsce o ile dobrze pamiętam 80% facetów nie płaci alimentów.
20/01/2018
Tomekja nie mówię że ma non stop rosnąć. Ale przy fertility ratio 1,3 to będzie non stop spadać a to doprowadzi do ściągania prędzej czy później przypadkowych migrantów z innych kultur z którymi nie mamy nic wspólnego i mieć nie chcemy. teraz mamy chwile oddechu dzięki Ukraińcom. ale to tylko kupienie czasu.
W tej dyskusji trzeba skupic się na rzeczywistych przyczynach obecnego trendu bo tylko znając przyczyny można zaradzić.
Inaczej wpada się na fałszywe rozwiązania typu: zróbmy 2x większy PKB. Należy społeczeństwu mówić jakie są konsekwencje obecnego trendu w długiej perspektywie oraz jakie są prawdziwe przyczyny. Dobrze wyedukowane społeczeństwo samo powinno poprzeć właściwe rozwiązania.
Nie ma czegoś takiego jak wolność całkowita. To jest utopia. Aby móc normalnie funkcjonować trzeba sobie narzucić ograniczenia. Tak samo aby społeczeństwo jako całość mogło funkcjonować musi narzucić sobie ograniczenia.
Obecnie mimo wyznawanego liberalizmu wcale nie jesteśmy też wolni, tylko poruszamy się w wyznaczonych przez ideologie liberalną ramach. System podatkowy jest potężnym narzędziem do prowadzenia polityki przez suwerenne państwo.
Trzeba małymi krokami zbudować nowe ramy w których się porusza społeczeństwo. Obecny system po postu bankrutuje. Czyli należy wpowadzić bykowe i to takie konkretne. Najwyższe dla najlepiej zarabiających, progresywne.
20/01/2018
SkartJeśli duże mieszkania będą w cenie to może być pomysł na jakaś inwestycje, kupić dwa małe obok siebie połączyć i sprzedać drożej. Ryzyko jest zawsze.
20/01/2018
vvvvvv ff>it is only propaganda game with European Commission
I understand, you understand ;) but all taxi drivers shocked when I am saying that officially there are only 300 people from Ukraine are uhodcy ;) most people don’t care about real situation, they just hear words and react…
> we tell some 200k Ukrainians who we host are uchodzcy
you see, even you think it is truth, BUT in that case why less than only 300 among them are officially got that status. „uchodzcy” is very very strong status in EU. Standard person when hear word „uchodzcy” in his imagination see someone who are getting social payments from his taxes and react on these people on the same way, now, i see person who are getting more rights than me in Poland (i am paying all kind taxes etc but still have very very strong limitation in compare to status uhodca).
> After UAs, we will see Indians, Vietnamese and so on
agree
> This will certainly make Poland more competitive.
agree
20/01/2018
vvvvvv ff„zezwoleńa na pracę” is for 3 years max, in other words if 100K per year then max 100K * 3 years (but i think less because some of them are for 1 or 3 years…)
> And how many must go back after a few monts
1262845 Oświadczen (temporary work for 6 months) in 2016 (more in 2017) , but i think at least 20-30% are faked
for first 6 months of 2017:
1.1. w tym – liczba oświadczeń dla osób, które już posiadają wizę lub zezwolenie na zamieszkanie = 430982 (we may count them as partially permanent workers because this means that these people are interested in staying here)
Oświadczenia was not controlled properly by Polish gov that is why no one know exact numbers of Ukrainian temporary workers …
this year stats should be more correct because from this year employer will pay high fine in case of some fraud with Oświadczeniamy
in other words almost the same what Ukrainian stats says (60-70% will back ): 1M – 1.5M workers (polish stats), 300K permanent (our calculations) and (600K – 1.1K) will back (100-200K) will stay as wifehusband of permanently working person (some categories of them don’t need zezwoleńa na pracę to work)
20/01/2018
vvvvvv ff> What is Your opinion about political situation in Ukrain?
as always: people don’t believe to our government, corruption and endless politic games
> What about the reform?
endless politic games :) my opinion Ukrainian economy will have 3-4% GDP growth max
>And what about the situation at est of Ukraine?
we are too close to Russia and their gov will do everything possible to not make Ukraine successful country, conflict may take ages …
20/01/2018
Michał StopkaTomku przecież wiadomo jakie są przyczyny 1,3 dzietności. Wiele razy na ten temat pisałem. Przeszliśmy z komuny. Gdzie była bieda i wysokie współczynniki dzietności. W kspitslizm. Gdzie na początku się słabo zarabia bo PKB na osobę jest niskie. Jak podwoimy PKB będzie to co np w Wielkirj Brytanii. Zarobki dla każdego takie aby wskaźnik dzietności poszedł do góry. Demografia jedt słaba tam gdzie jest postkomuna. Niemcy wschodnie to tez postkomuna.
20/01/2018
Michał StopkaNa zachodzie ten proces dokonał się już dawno. I łagodniej bo maja kapitalizm już długo. Zobacz jakie dzietności były u nich w latach 70/80. Postkomuna i zachód.
Nie ma co tworzyć teorii spiskowych. To co się wydarzyło ma swoje logiczne wytłumaczenie.
Dwa pewnie tez państwo socjalne robi swoje. Skoro państwo się opiekuje obywatelem in sam nie musi się troszczyć o swoją dole. Co oznaczało większa rodzine kiedyś. Na przykład na wsi rodzi się więcej dzieci bo yo bezpłatna siła robocza. Zanim tacy ludzie uciekną ze wsi na studia do miast. A potem zostaną bo nie maja zamiaru zapierdalac za friko u swoich rodziców. A potem przejąć rolnictwo z którego często nie można wyżyć.
20/01/2018
Michał StopkaRaczej to działa w druga stronę. Im więcej metrów tym wyzsza krota do wysupłanie. I niższa cena metra. A do tego dochodzi efekt skali. Budowa 100 m jest tańsza niż 30 metrów.
20/01/2018
Skart@disqusmichalstopka:disqus nigdy nie wiemy na 100% jakie będą odsetki przez najbliższe 10 lat. Ale mieszkanie jest zawsze warte tyle co mieszkanie.
To zmienia się wartość pieniądza. Jeśli nie kupujesz mieszkania żeby zarobić tylko żeby żyć to zawsze lepiej swoje niż wynajęte, chyba że ktoś Ci wynajmuje charytatywnie, są takie przypadki.
Pułapka polega na tym ze kupując 40 % większe mieszkanie okres kredytowania rośnie o 100%, przy jednakowej racie i nie mają tu znaczenia stopy procentowe.
20/01/2018
Skarttak znam osoby które na Mokotwie spłaciły mieszkania zakupione w 2003-2004 roku. spłacenie kredytu zajęło im 8-10 lat.
Dzisiaj takie ceny są nie osiągalne w małych miastach.
21/01/2018
Tomekgadasz głupoty. W Niemczech wschodnich fertility ratio 1,6 a w zchodnich 1,3. Na fali kryzysu migracyjnego Drezno i Jena zaczely sie reklamowac w prasie niemieckiej podkreslajac swoje zalety: przyjazny stosunek do niemieckch rodzin.
Niemcy jako całośc TFE 1,4. Jakoś przykład Japonii i Niemiec nie przemawia za twoją teorią ze zwiększenie PKB poprawi demografię Polski.
To nie dziwi bo jesteś ekonomistą i wszytko interpretujesz na podstawie PKB. a wyraznie widać na mapce załączonej powyzej że Kosovo się rozwija a pozostałe Bałkany się kurczą…
Należy zacząć nazywać wprost przyczyny tak niskich wskaźników w PL.
21/01/2018
Michał StopkaNie patrz na Japonię ale na przykład na Wirlka Brytanie, Francje czy USA. Oczywiście jak jest bieda to dzietność jest wysoka (zobacz kraje trzeciego świata). A jak PKB jest wysokie yo dzietność spada z wysokich wskaźników na niższe. Ale nie tak niskie jak w Polsce czy krajach regionu. Wiele analiz na ten temat robiłem.
21/01/2018
Michał StopkaTutaj masz analizę dzietnosci dla EUropy i USA:
Rok 2013: najlepsze za nami, katastrofa przed nami: tsunami demograficzne zbiera żniwo a to dopiero początek..
http://www.michalstopka.pl/rok-2013-najlepsze-za-nami-katastrofa-przed-nami-tsunami-demograficzne-zbiera-w-polsce-zniwo-a-to-dopiero-poczatek/
Tutaj wykres jak dzietność była wysoka jak komuna była w Polsce i krajach regionu. Praktycznie kopia wskaźnika dzietności:
http://www.michalstopka.pl/wp-content/uploads/2014/02/dzietno%C5%9B%C4%87-komunizm.png
A tutaj jak jak Polska na tle krajów Europy Zachodniej:
http://www.michalstopka.pl/rok-2013-najlepsze-za-nami-katastrofa-przed-nami-tsunami-demograficzne-zbiera-w-polsce-zniwo-a-to-dopiero-poczatek/
A tutaj jak kraje zachodu wyglądają:
http://www.michalstopka.pl/wp-content/uploads/2014/02/dzietno%C5%9B%C4%87-USA.png
21/01/2018
Michał StopkaZ tym, że nie wiadom jak dokładnie jest z tym wskaxnikiem w Polsce. Bo jeżeli uwzgłędnić że sporo osób wyjechalo. I nie rozdzą przez to w Polsce. To gdyby nie to. Wskaźnik dzietności byłby wyższy:
Zaskakująca prawdziwa przyczyna tsunami demograficznego w Polsce czyli dlaczego jedyne rozwiązanie to PKB!!!
http://www.michalstopka.pl/zaskakujaca-prawdziwa-przyczyna-tsunami-demograficznego-w-polsce-czyli-dlaczego-jedyne-rozwiazanie-to-dynamiczny-wzrost-gospodarczy/
Więc tak naprawdę nie wiemy czy robienie wielkiego halo że jest niski wskaźnik urodzeń w Polsce ma w ogóle sens. Tak rodzi się mniej dzieci w warotściach bezwzględnych niż 30/40 lat temu ale wtedy byl znacznie wyższy wskaźnik dzietności. A po upadku komuny wiele osob w z Polski po prostu wyjechalo więc nie rodzi dzieci w Polsce.
21/01/2018
Michał StopkaA tak w kontekście dzietności Tomku napisz ile masz dzieciaków? Trójka? Czwóka? PIątka?
21/01/2018
Michał StopkaThank You for clarification. So for the moment. We can assume that 1) no more than 500 thousands Ukrainains stay for longer in Poland. Perhaps less. The rest who come to Poland. Thay do not want live i Poland.
2) IF for any reason. The rest of Ukrainian people (the milion plus) do not come to Poland in future becouse they found work in Ukraine. That means. That suddenly. Mlion plus people do not need any apartment i Poland. Interresting finding.
21/01/2018
Michał StopkaOk. I understand. The only way the situation changed is the change in political situation in Russia.
21/01/2018
Tomeknikt nie tworzy teorii spiskowych. Rozmawiamy o przyczynach takiego a nie innego stanu rzeczy i konsekwencjach społecznych.
Na pewno przyczyną nie jest za niski PKB. Konsekwencją z kolei jest wymarcie danej społeczności.
UK i Francja to są kraje imigracyjne. We Francji z powodu PC (popr. polit) nie są dostępne statystyki rozróżniające na pochodzenie etniczne. Jednak i tam ostatnio zaczęło TFR spadać. Podejrzewam że biali tam się rozmnażają tak samo chętnie jak w Niemczech za to coraz więcej banlieus powstaje.
Nie znam danych dla USA dla społeczności białych. USA są krajem imigracyjnym…
Facet może spokojnie założyć rodzinę po 35 r.ż.
Kobiety powinny do 35 r.ż. być już rozmnożone a nie zabierać się za to. To znaczy że pierwsze dziecko powinny robić do 32 r.ż.
System podatkowy powinien być zgodny z biologią. Nie ma czegoś takiego jak równość płci. Jakby była równość to każdy by miał i fiuta i cipkę i raz by robił za faceta a raz za kobite wedle upodobań. Nie ma czegoś takiego jak trzecia płeć jakby tego chcieli lewacy.
Obecna organizacja społeczna prowadzi do śmierci całej społeczności. Zachód ma pomysł że będzie maksymalizował konsumpcję i produktywność jednostki a będący konsekwencją brak urodzeń będzie kompensował migracją. Jak to się skończy to dopiero zobaczymy.
Polska zresztą już idzie ścieżką zachodu. Polityka imigracyjna stanie się najważniejszym zagadnieniem w najbliższych latach. Obecnie nie budzi kontrowersji bo przyjeżdżają Ukraińcy ale za parę lat ruszy fala ciapatych. Polityka prourodzeniowa jest po prostu spóźniona bo roczniki płodne będą coraz mniejsze. Kwestia jednak żeby jak najszybciej zmienić trend, żeby potrzeba było ściągnąć jak najmniej ciapatych. Każdy rok zwłoki ze zmianą modelu społecznego oznacza konieczność ściągnięcia w przyszłości 200tys ciapatych więcej. Obecnie można śmiało szacować że do 2050 będzie 1,5 mln ciapatych/hebanów. Polska jest obecnie w miejscu w jakim Niemcy były mniej więcej na pocz. lat 90. Wtedy napłynęli tzw późni przesiedleńcy z terenów ZSRR. Na zachód ruszyła też fala wschodnich Niemców i to uśpiło ich czujność. Obecna polityka migracyjna Niemiec jest efektem zaniechań i poprawności politycznej. Mamy szansę na bazie obserwacji wyrobić sobie własne podejście i zaimplementować rozwiązania.
21/01/2018
Michał StopkaOczywiście, że poziom PKB/zarobki ma znaczenie w Polsce. Widać to po urodzeniach za ostatnie dwa lata. Bardzo duży spadek bezrobocia. Wzrost wynagrodzeń. Podsypane 500 plus. I widać że drgnęło na urodzeniach. W tym rooku będzie około 400 tysiecy urodzeń.
Polska to kraj katolicki. Są tradycje dużych rodzin. I Polacy tego chcą. Brak dobrej sytuacji gospodarczej/dobrych wynagrodzeń to jeden z powodów dlaczego rodzi się mało dzieci. U mojej żony w pracy koledzy zarabiają 20 plus brutto miesiecznie. Mają oni rodziny wielodzietne. Praktycznie każdy z nich. Cztery, pięć czy nawet sześcioro dzieciaków. Żony siedzą w domu albo mają wlasne działalności gospodarcze dla przyjemności. Ale nie bo muszą ale bo tak chcą. Przy takich zarobkach mają po dwie nianie. Przedszkola. Duze mieszkania. Wakacje mogą wyjechać za granicę dwa razy w roku w luksusie. Bo ich stać. Zobacz na Morawieckiego. Czwórka dzieciaków. Dobrze zarabiał. To robil dzieci. I tacy są Polacy. Rodzinni. Tylko myślą głową a nie fi…/ci… Stać ich to mają duże rodziny. Nie stać to się nie rozmnażają bo nie chcą aby ich dzieci powielały ich życie w biedzie.
22/01/2018
nikoMichał nie zawsze zarobki decydują o ilości dzieci ,są biedne rodziny a dzieci mają od 3 wzwyż.Są rodziny dobrze sytuowane z 1 dzieckiem bo np. jest nadwrażliwe i tak daje w kość rodzicom że mają dość, to jest za proste by wiązać problem dzietności tylko z zarobkami troszkę zbyt materialnie podchodzisz do tego problemu :-)
22/01/2018
Michał StopkaTo weź zobacz jakie wspólczynniki dzietności mają Polki w Wielkiej Brytanii :) Jesteśmy drugim narodem, chyba bo Hindusach, z najwyższymi współczynnikami dzietności w Wielkiej Brytanii. To już kiedyś parę razy w jakimś wpisie pisałem. Na przykład w USA jest tak, że pierwsze pokolenie migrantów ma wysoką dzietność. A kolejne już niską.
I to jest to samo z Polską obecnie. Na razie cały czas obecne pokolenie miałoby wyższą dzietność. Gdyby były wyższe wynagrodzenia. Pewnie kolejne pokolenie już dzietność byłaby już niższa ale obecne jeszcze dzietność byłaby wysoka relatywnie. Tylko jesteśmy na dorobku jako Polacy. Brakuje kasy na większe mieszkanie/dom. Studia dzieci, itd. WIęc sporo osób ogranicza się z posiadaniem jednego dziecka więcej.
22/01/2018
Michał StopkaOczywiście ileś tam rodzin nie ma więcej dzieci bo nie. Tak ktoś postanowił. Ale jest wiele rodzin gdzie kasa jest ważnym czynnikiem. To dlatego jak spada bezrobocie, rośnie PKB rodzi się wiećej dzieci. Jak rośńie bezrobocie i słaba jest dynamika PKB to rodzi się mniej dzieci. Już kiedyś o tym pisałem. A tutaj była aktualizacja:
wpis: http://www.michalstopka.pl/urodzenia-i-zgony-w-polsce-20162017/
Wykres: http://www.michalstopka.pl/wp-content/uploads/2017/04/wp%C5%82yw-bezrobocia-na-urodzenia-w-Polsce.png
To dlatego w tym roku będzie 400 tysięcy urodzeń. Spadek bezrobocia, dobra sytuacja gospodarcza. Trochę pomogło też 500 plus.
22/01/2018
Michał StopkaO ile dobrze pamietam wskaźnik dzietności Polek w Wielkiej Brytanii jest około trzech
22/01/2018
nikoZgadza się Polki w GB dają radę :-) tylko tam państwo lepiej dba o obywateli ,niektórzy dostają tzw.powera jak wyjadą z Polski silna motywacja do osiągnięcia lepszego życia (wyzwania).Ja jestem jak najbardziej za wzrostem wynagrodzeń i polityką pro rodzinną ale społeczeństwo robi się wygodne np.w Niemczech młodzi słabo sobie radzą z tym rozmnażaniem a na warunki nie mogą narzekać ,więc to jest trochę dziwne why?
22/01/2018
Michał StopkaTak jak pisałem. Polacy to katolicy. Inna mentalność. Tak sami jak Japończycy. Tez inna mentalność. Polacy są rodzinni. Polacy pracują nie dla siebie ale dla rodziny. Polacy chcą mieć dzieci. Przynajmniej tak jest w obecnym pokoleniu.
Oczywiście wynagrodzenia to nie wszystko ale to bardzo ważna rzecz. Wazne są tez przedszkola żłobki. Możliwość łączenia pracy z dziećmi. Tutaj jest o dzietności Polej w Wielkiej Brytanii https://businessinsider.com.pl/wiadomosci/wielka-brytania-polki-rodza-najwiecej-dzieci/gwgcheg
22/01/2018
Michał StopkaPod powyższym linkiem jedt tez o aborcji. O której pisano wyżej. Dzietność jedt wysoka pomimo bardzo liberalnego prawa aborcyjnego. Dwa zenoomicnpanstwa jedt relatywnie niwielka 20 funtów tyhodniowonoirtwsxe dziecko. 13 kolejne. Czuli jakieś 350 i 250 zł miesięcznie. Ale za to są zwolnienia podatkowe duże dla takich rodzin.
22/01/2018
nikoZ kolei Dariusz Blocher, prezes firmy Budimex uważa, że bez wątpienia mamy do czynienia z nową sytuacją na rynku pracy:
Brakuje pracowników praktycznie wszystkich specjalności, czemu towarzyszy – co oczywiste – wzrost płac. Jeśli połączymy to ze wzrostem cen materiałów, surowców i kosztów transportu, to efektem będzie dalszy wzrost cen na rynku zamówień publicznych, ale też komercyjnych. Wielu inwestorów będzie musiało zweryfikować swoje założone budżety, bo nie znajdą się wykonawcy, którzy będą mogli zaoferować wykonanie robót za taką cenę.
https://businessinsider.com.pl/firmy/sprzedaz/dlugi-firm-budowlanych-w-polsce-w-2017-roku/xcyelq5
23/01/2018
Tomek-Pierwsza w kolejności musi być zakazana aborcja a lekarze za to ścigani. To stworzy nowe ramy świadomości i samo to poprawi nieco TFR.
-być może pigułki „po” dostępne tylko w specjalnych przypadkach, a nie na życzenie.
-Następnie zajęcia w szkole dla dziewczyn specjalne od wczesnych lat, przygotowujące do życia w rodzinie. żeby marzeniem każdej panny było jak najszybciej założyć rodzinę. Bo problem jest z tymi zasuszonymi śliwkami, które późno się organizują, bo wcześniej były ważniejsze rzeczy.
-Zmiany w prawie, rozszerzające obowiązek alimentacyjny na rodziny w przypadku niewystarczających dochodów albo problemów mieszkaniowych.
-program mieszkaniowy promujący rozrodczość i ściąganie Polaków z zagranicy
-500 plus zmniejszające się liniowo w zależności od uzyskanego bonusu podatkowego. To by wprowadziło element wyrównujący i zwiększyło rolę zachęt podatkowych dla lepiej zarabiających.
przypadek par w których facet zarabia 20 koła a żona nie pracuje to jest przecież potwierdzenie moich tez o tym że system powinien wzmacniać naturę, a nie być ustawiony pod wyrównywanie płci (ideologia gender). Jakby tyle kobiet nie robiło karier, to na ich miejscach by siedzieli faceci którzy by mieli po 4 dzieci a te kobity często mają po jednym a czasem wcale.
System podatkowy powinien zmuszać nie tylko kobitę bez dzieci ale i jej pracodawce do płacenia więcej. Wtedy pracodawcom by zależało na tym żeby mieć pracowników z dziećmi. W ciągu kilku lat świadomośc społeczna by się przekształciła i ludzie by zaczęli zupełnie inaczej działać (przebudowa świadomości).
Prawdopodobnie nawet stosując te metody nie da się utrzymać TFR >2 ale luka byłaby znacznie mniejsza i łatwa do zasypania migracją.
Jeśli zaproponowane powyżej metody nie zostaną zaakceptowane przez Junckera i Timmermannsa, należy pójść w ślady UK. W przeciwnym razie skazujemy się na wymarcie. Nie obchodzi mnie że kobity będą wrzeszczały. One są przeciwko temu żeby mężczyźni rządzili ich macicami a ja jestem przeciwko temu żeby one zaszywając sobie macice skazywały nas na wymarcie. Mają rodzić i zwolnić miejsca dobrze płatnej pracy.
PIeniądze które uciekają na wycieczki zagraniczne zostałyby w kraju i finansowały politykę prorodzinną. Mój program ma więc również bodziec wspomagający krajową konsumpcję.
Afryka w 1995 miała populację równą populacji Europy. Obecnie mieszka tam już 800 mln ludzi więcej niż w Europie. W ciągu 2 pokoleń będzie to o 2 mld więcej. Jesli dokonamy korekty systemu społecznego to będzie ich trzeba zaimportować mniej. Jeśli nie dokonamy to pracodawcy będą ich oraz Bangli ciągnąć dziesiątkami (setkami?) tysięcy rocznie. Europa to zbyt atrakcyjne miejsce do mieszkania żeby została pusta. Kwestia kto tu będzie mieszkał.
23/01/2018
SkartJasne ale ktoś pisał powyżej że teraz po najbliższym kryzysie będzie popyt na duże mieszkania, natomiast na małe będzie duża podaż. stąd niby ceny się odwrócą. :P
23/01/2018
Skart@bartek własnie znajomi taką umowę podpisują w Zabrzu, więc są ludzie którzy to stosują.
Jeszcze jest jedna możliwość, wynajmu krótkoterminowego, kolega po 3 latach od zakupu mieszkania w zakopanym na stałych klientów i obłożenie na 12 miesięcy do przodu. Także można zrobić biznes.
Wynajmem studentom to też nie taki pewny biznes, chyba ze podpisujesz umowę z rodzicami.
23/01/2018
SkartMichał to nie Merkel dała kopa Putinowi, tylko w drugą stronę.
Niemcy potrzebują rynków zbytu, oraz siły roboczej, nie musi być tania ale demografie mają gorszą niż u nas.
Ja to widzę tak, że Polska już została wycyckana przez Niemcy 10 lat zrobiło swoje, I Merkel potrzebowała ASAP chociaż ludzi do pracy, miała plany otworzyć się na Ukraińców a tu Putin zrobił wojnę, przez co Merkel zadecydowała się na źródło siły roboczej z Afryki.
CO dzisiaj mają to wiemy, w dłuższej perspektywie to posunięcie bardzo osłabi Niemcy. Jak silne były by Niemcy gdyby zamiast arabów miały by pracowitych Ukraińców ?
23/01/2018
Skart@disqusmichalstopka:disqus Nie masz racji podwojenie potrojenie PKB nic nie da, nie zwiększy się dzietność. Masz myślenie PISu o dzietności, oni twierdzą że 500+ załatwi sprawe, a Ty że zwiększenie PKB.
Michał Wójcik, taki poseł co zgnął w niewyjaśnionych okolicznościa, w debacie o 500+ podawał dane i przyczynach niskiej dzietności. 5% rodzin to 3D+, 20% to 0D, 30% to single. Czyli 50% społeczeństwa które mogło by mieć dzieci nie ma ich wcale. I to jest jedyny problem dzietności. Żadne rozdawanie kasy nie pomoże.
Mój były Prezes pare baniek na koncie – singiel
Kierownik ponad 10 k netto miesięcznie – singiel
Manager projektu ponad 10 k netto – singiel
Czy podwojenie Ich zarobków coś pomoże ? Jestem pewien że nie. Ci ludzie robią super kariery bo nie mają dzieci, w czasie kiedy ja bawię się z córką oni idą na siłownie, idą na szkolenie albo pracują po godzinach. W czasie kiedy na sprzątam w mieszkaniu Oni idą spać.
Oni zarabiają raz tyle co ja przez co płacą wysokie składki, przez co będą mieli wysokie emerytury, a kto będzie płacił na Ich emerytury ? Za to że budujemy przyszłość tego Kraju nie mamy nic, jesteśmy jeszcze karani podatkami. Chyba ze ktoś należy do Patologii, nigdzie nie pracuje, bierze zasiłki, ale czy jego dziecko będzie tyle samo warte na rynku pracy, co dziecko wyedukowane ? Statystycznie nie.
Zgadzam się z ideą Tomka że powinien być podatek bykowy w Polsce, i to powinno iść na emerytury i dopłaty dla tych co dzieci mają i pracują
23/01/2018
Skart@disqus_z5ntX5orGg:disqus bliżej mi do Twojej teorii nt podwyższenia dzietności niż do Michała, ALE, przeanalizujmy co kiedy w jakim wieku.
19 lat matura
25 lat koniec studiów
27 lat koniec drugiej umowy na czas określony
29 lat koniec drugiej umowy na czas określony
31 lat koniec drugiej umowy na czas określony
Kiedy ona ma zajść w ciąże pójść na macierzyński i mieć pewność ze wróci do pracy po 2 latach przerwy skoro po drugiej umowie dostaje 3 miesiące zlecenie, albo umowę w innej spółce ??
Nie zgodzę się z @disqusmichalstopka:disqus że PKB rozwiąże problem bo 50 % mogących mieć dzieci nie ma żadnego i te 5% mających więcej niż 2 dzieci musiało by mieć po 10 dzieci więcej żeby było na jednego nie mającego. Jakoś trzeba zachęcić nie posiadających dzieci do posiadania chociaż jednego.
Michał co to jest 20 tyś brutto, jeszcze w Warszawie ??
To wcale nie jest dużo. A gdyby taki delikwent zamiast dostawać 500+ nie płacił wcale podatku bo ma 4 dzieci,?? Aż się chce pracować.
Takich przywilejów dla posiadających dzieci powinno być więcej, dzisiaj nie ma żadnych, bo umówmy się 500+ to wspieranie patologii i najuboższych.
24/01/2018
Szowinista@disqus_z5ntX5orGg:disqus Zapomniałeś jeszcze o kilku punktach:
1. Obowiązek pracy dla mężczyzn po 60 h/tydz. od 15 urodzin do usranej śmierci – żeby wyrównać ubytek kobiecej siły roboczej
2. Przymusowa eutanazja mężczyzn zarabiających mniej niż 2/3 średniej krajowej
3. Przymusowa eutanazja mężczyzn bezpłodnych i/lub nieposiadających w wieku 30 lat min. jednego dziecka
4. Zakaz opuszczania granic przez osoby bezdzietne
5. Zakaz posiadania złota, nieruchomości, akcji, obligacji i walut obcych przez pełnoletnich mężczyzn
6. Prawdo do odbywania studiów wyższych połączone z obowiązkową służbą w społecznych, męskich domach rozpusty – gdzie kobiety zbyt brzydkie by znaleźć partnera mogą zdobyć darmowe nasienie i dawcę alimentów
No… tyle chyba wystarczy. O TAKIEJ Polsce marzymy, o O TAKĄ Polskę walczymy,
Amen
24/01/2018
Tomekchodzi o wytworzenie sytuacji żeby kobieta samotna czuła się przegraną na każdym froncie. Również finansowym. I żeby jej się opłacało wziąć teoretycznie mniej zdolnego/pracowitego faceta, a nie wiecznie szukać kogoś o jej statusie zawodowym/społecznym.
Michał pokazał model rodziny w której to mężczyzna bardzo dobrze zarabia i utrzymuje rodzinę. Ja też takie rodziny znam. Co prawda ci faceci nie pracują u kogoś a są przedsiębiorcami, ale żony nie pracują (jedna próbowała prowadzić jakieś biznesiki ale nigdy nic z tego nie wyszło więc dała sobie siana).
To jest normalne. Natomiast znam inne przykłady: lekarka; zarobki ok 10k na reke; nie ma nawet na horyzoncie faceta (problem oziębłości, wymagań i tak dalej) za to ma kota i konia. Kolejna: specjalistka w korpo. pensja 10k. Brak czasu, brak faceta. (przecież nie będę się spotykała z tym debilem. On jest jakimś elektrykiem. Zarabia połowę tego co ja!). Kolejne to laski którym się wydaje że są artystkami. One to nie wiem czy w ogóle nie są lesbami. Najchętniej się spotykają z pedałami.
Kiedyś kobieta nie mogła po prostu funkcjonować w układzie innnym niż rodzina. Jeśli nie miała własnej to pracowała w innej jako opiekunka, pomoc domowa, albo szła do klasztoru albo była prostytutką. Nie było opcji żeby normalnie żyła jako singielka. Obecnie takich panien jest mnóstwo. Faceci mają z kolei za słabą pozycję. Nie wspomaga ani nie chroni nas prawo. Do tego mamy migrację z małych ośrodków i wsi do wielkich miast. Na wsi jest nadwyżka facetów i oni są przegrani. W miastach jest nadwyżka kobiet (115-120kobiet na 100 mężczyzn). Z samej matematyki powoduje to że >10% kobiet nie ma szans na założenie rodziny w wieku rozrodczym! a do tego dochodzą inne problemy społeczne o których wspomniałem i mamy to co mamy czyli epokę singli.
Obecny wzrost urodzeń do 400tys wiąże się cześciowo z przesunięciem w czasie rodzenia. Najliczniejszy rocznik ma obecnie 35 lat. Różne bodźce (500plus, znakomita sytuacja na rynku pracy) wyciskają z tych macic jeszcze dzieci ale to już nie jest wielka skala i będzie coraz mniejsza. Również napływ Ukrainek robi swoje. Powinniśmy mieć przy takiej koniunkturze 600 tys.
Potrzeba polityki mieszkaniowej takiej żeby kobieta miała duży bodziec do związania się z facetem nawet tak zwanym gołodupcem. Dla przeciętnej kobiety dojście do samodzielności mieszkaniowej ma być łatwiejsze poprzez rodzinę z gołodupcem niż przez robienie kariery. Dla faceta ma być oczywiste że małżeństwo = samodzielne mieszkanie i nie musi zarabiać ponadprzeciętnie (dla swojego regionu).
Moim zdaniem spokojnie da się odpowiednimi zmianami w prawie wysterować na TFR=1,8. to by oznaczało konieczność zaimportowania jedynie 60tys osób rocznie (przy TFR 1,4 trzeba 180tys, po uwzględnieniu emigracji to już >200tys). 60tys czarnych czy ciapatych to jeszcze jest do wchłonięcia. 200 tys rocznie sobie w Polsce nie wyobrażam.
Emigracja Ukraińców będzie coraz mniejsza. Poza tym oni zasilają sektory niskopłacowe i prawdopodobnie wypchnęli część tutejszych za granicę. To znaczy że efekt netto jest mniejszy. Należy ich traktować w kategorii odroczenia wyroku.
Sprawdziłem TFR dla białasów w USA. Jest taki sam jak dla hebanów i wynosi 1,83. Latino mają 2,1.
Jeszcze jedna myśl przyszła mi do głowy: zamknięcie Warszawy i Krakowa dla nowych inwestycji z branży outsourcingowej. Niech idą do inych miast. Niech się rozwiną te sektory w Szczecinie, Bydgoszczy, Olsztynie, Radomiu i Kielcach. I kontrola meldunków. Limity ścisłe meldunków. Niech się zmniejszy napływ ludzi do Warszawy.
Czyli przekierowanie zarówno inwestycji jak i ludzi.
Ciekaw jestem waszych pomysłów. Bo rozumiem że wyśmiewać się z moich łatwo…
25/01/2018
Zibi@disqus_z5ntX5orGg:disqus „Ciekaw jestem waszych pomysłów”
1. „mamy migrację z małych ośrodków i wsi do wielkich miast. Na wsi jest
nadwyżka facetów i oni są przegrani. W miastach jest nadwyżka kobiet
(115-120kobiet na 100 mężczyzn)”
Wystarczy doprowadzić do konsolidacji rolnictwa (do tej pory psl, pis i inni popu-socjaliści wręcz przeciwdziałali takim zmianom)
2. „znam inne przykłady: lekarka; zarobki ok 10k na reke; nie ma nawet na
horyzoncie faceta (problem oziębłości, wymagań i tak dalej) za to ma
kota i konia.
Zlikwidujmy bariery w dostępie do zawodów medycznych i poprawmy model podziału pracy – wstępne badania i proste procedury diagnostyczno-medyczne zamiast lekarza może przeprowadzać pielęgniarz po krótkim szkoleniu. Rozładujemy w ten sposób kolejki, zmniejszymy obłożenie lekarzy, pensje najlepszych pójdą mocno w górę… Pani lekarz nie będzie musiała pracować na 2 etatach, zarobi nie 10 a 20k netto, będzie miała czas dla znajomych, na hobby i życie kulturalne i łatwiej założy rodzinę.
3. „Kolejna: specjalistka w korpo. pensja 10k. Brak czasu,
brak faceta”
Tylko pewnie zanim zaczęła tyle zarabiać wychowywała się w biednej wiosce na skraju Polski, do miasta przyjechała bez grosza w kieszeni, potem przez lata tułała się po stażach na umowach zleceniach i mieszkała w kawalerce wynajętej na spółkę z trzema koleżankami. Nauczyła się gryźć trawę by przeżyć i teraz odreagowuje nadmierną konsumpcją.
Tylko czy to jej wina, czy problem pokoleniowy wyżu z lat 80′?
Wzrost gospodarczy, wzrost zarobków i stopniowe doganianie zachodu same rozwiążą problem kolejnych generacji. Tamta, niestety, częściowo jest już stracona.
4. Rozwój sieci przedszkoli i żłobków. Preferencje podatkowe dla małych placówek w biurowcach i na dużych osiedlach.
Niech każdy potencjalny rodzic ma pewność, że dziecko nie tylko bez problemu dostanie się do najbliższej placówki, ale niech ta placówka będzie tuż pod nosem.
5. Dodatkowe preferencje dla placówek działających w niestandardowym wymiarze czasu (popołudniowe, wieczorne, nocne, weekendowe, przyjmujące dzieci na dowolny wymiar czasu od 15 min do 12h na dobę).
Niech rodzice mają pewność opieki nad dzieckiem niezależnie od wymiaru czasu pracy narzuconego przez pracodawcę.
6. Podatek katastralny zależny od wielkości gospodarstwa domowego. Zmusi emerytów i osoby słabo zarabiające do zwolnienia lokali zbyt dużych / w zbyt drogich lokalizacjach jak na ich potrzeby. Na czym zyskają osoby wnoszące realny wkład w rozwój gospodarczy i społeczny.
7. Program 500+ wypłacany od pierwszego dziecka, ale w ramach ulgi podatkowej, co zmniejszy patologię i szarą strefę. Dodatkowym bezpiecznikiem (by kasa nie szła do tych, którzy jej nie potrzebują) może być mechanizm podobny do już działającej degresywnej kwoty wolnej.
26/01/2018
Tomekz pewnością miejsca w przedszkolach i żłobkach i to za darmo to podstawa.
ad. 3 ona jest z miasta, nigdzie nie musiała jechać. Po prostu jej się nie chce. Jest za wygodna, nie weźmie kogoś poniżej jej poziomu i tylko liczy kasę. Takich lasek jest mnóstwo. Ja oceniam na 1/4 wśród specjalistek. Takim trzeba by dowalić podatek od zaszytej macicy. Niech dostaje za tę swoją tyrę 3k na rękę. po co jej więcej. Reszta niech idzie na darmowe przedszkola i żłobki. Laska umie liczyć. Bardzo szybko by sobie wzięła jednak tego elektryka. albo swojego dawnego sąsiada który w niej się podkochiwał, ale jest jedynie kierowcą autobusu więc ona na niego nawet nie spojrzy. Bo tacy kolesie nagle by dla niej byli warci nie 3 klocki tylko 3 + jej 4. a następne takie korby to by sobie 3 razy policzyły czy im się opłaca zapierdzielać jako singielki. I priorytetem byłaby nie kariera tylko chłop. Szczególnie jak by to otwierało drogę do mieszkania…
wiem wiem to już PRL bis. Najwyraźniej niektóre elementy należałoby wrócić. Łącznie z kontrolą migracji (obowiązek meldunkowy). Bardzo przydatne narzędzie do kierowania rozwojem kraju.
30/01/2018
Kot Śrutekczytam niektore Pana wypowiedzi i dochodze do wniosku ze jesli by choc jeden polityk mial takie pomysly jak Pan to ja wyjezdzam momentalnie. na stale. Pan chce wprowadzic calkowita kontrole spoleczenstwa. Pobudki sluszne ale pomysly juz nie. Mam 30 lat, jestem singlem, wole sie rozwijac zawodowo niz bawic sie w zwiazki i zdaje sobie sprawe ze najprawdopodobniej bede starym kawalerem, pogodzilem sie z tym. ale jesli zostanie wprowadzone np bykowe to bedzie to ostatni podatek zaplacony przeze mnie w tym kraju. poza tym z Pana slow splywa duzo ignorancji lub niewiedzy poniewaz przedszkola i zlobki nie sa za darmo – utrzymujemy je z podatkow. im wiecej panstwo „Da” tym wiecej bedzie musialo „zabrac” czyli zarobki netto beda „mniejsze”.
23/04/2018
MiraRadogostMoim zdaniem lepiej kupic, nawet spłacać kredyt. Wyjdzie na to samo co wynajem, a mieszkanie jest Twoje.
26/02/2019
MiraRadogostCeny mieszkań z roku na rok idą ekspresowo w górę i póki kogoś stać na kupno to lepiej kupować, im więcej tym lepiej, na nieruchomościach nigdy nie stracimy a warto mieć ich kilka.
24/06/2019
MiraRadogostRównież mi się wydaje, że obecnie niektórzy kupują nieruchomość po to by wynająć Ukraińcom. Wyremontują po taniości, meble stare i używane i jakoś sobie zarobią.
27/09/2019
MiraRadogostDwa, trzy mieszkania na wynajem zapewnia Ci dobrą emeryturę. Ja takiego planu się trzymam, póki co wynajmuje jedno a w drugim mieszkam ale na pewno kupię jescze jedno mieszkanie.