Słabe PMI Polska
Dzisiaj otrzymaliśmy słabe PMI Polska, wyniosło zaledwie 51,1. Było to znacznie niżej niż poprzedni odczyt, który wyniósł ponad 54 pkt.. Podobnie słabe dane zobaczyliśmy z USA: ISM wyniósł też 51,1.
Jedynie w Europie PMI wyszedł całkiem OK, chociaż jego poziomy też nie są jakoś bardzo zachwycające: 52,3. W efekcie nasz wykres PMI ostatnio wygląda słabo:
Już wiele razy pisałem na mojej stronie, że PMI to tylko badanie ankietowe i dotyczy tylko produkcji przemysłowej, która stanowi zaledwie około 20% PKB (reszta to usługi głównie, czyli rynek pracy jest kluczowy).
Zapewne ostatni odczyt jest pod dużym wpływem ostatnich wydarzeń w Grecji. Ale niestety pewnie nie tylko. Duża zasługa w takim a nie innym PMI i to czego mogą się obawiać przedsiębiorcy to rok wyborczy i co z tego może wyniknąć w przyszłości.
Wystarczy tylko wspomnieć chociażby ustawę frankową, która nagle, w jedną noc, przyjęła całkiem inną formę od tej o której jeszcze dzień wcześniej mówili politycy: Frankowicze górą: na bankach pogrom…
Słabe PMI Polska: komunikat
Poniżej wrzuciłem print screen tego, co dokładnie możemy wyczytać dzisiaj w komunikacie o PMI Polska.
Cały komunikat, oraz źródło powyższego tekstu: tutaj
Dzisiejszy PMI to kolejny kamyczek po niepokojących tendencjach na rynku pracy: Bezrobocie w Polsce najniższe od 2008 roku: 10,1% ale coś jest nie tak: bez reform nic się nie zmieni oraz słabej dynamice PKB, o której pisałem ostatnio tutaj.
Dwa tygodnie temu pisałem, że ciekaw jestem szczegółowej struktury dynamiki PKB jaką poda GUS. I właśnie w piątek ją poznaliśmy.
Poniżej rozbicie poszczególnych składowych wzrostu dynamiki PKB, czyli ile punktu procentowego dorzucił do wzrostu PKB poszczególny czynnik. Dla przypomnienia, dynamika PKB w drugim kwartale 2015 roku wyniosła w sumie 3,3%:
Słabe PMI Polska: co podpowiada wykres powyżej
Konsumpcja prywatna cały czas jest na stabilnym poziomie (cały czas spadające bezrobocie).
Zapasy nie rosną więc jest na razie OK pod tym względem.
Eksport netto tym razem był na zero.
To co trochę niepokojące to pogorszenie się sytuacji jeżeli chodzi o inwestycje. Na wykresie widać, że ostatnio sytuacja pogarsza się pod tym względem. Zresztą widać to też po dynamice produkcji budowlano montażowej:
Niestety, szczególnie po inwestycjach widać, że przedsiębiorcy (i gospodarka) nie lubi niepewności. Co też widać po dzisiejszym wskaźniku PMI.
Jeżeli ktoś mówi, że polityka nie ma znaczenia dla gospodarki, to niestety po 2015 roku widać, że zdecydowanie ma.
Warto tutaj zwrócić uwagę, że polityka miała zdecydowanie mniejsze znaczenie jeszcze kilka, kilkanaście lat temu, przed upadkiem Lehman Brothers w 2009 roku i wielkim kryzysem finansowym.
Wtedy cały świat bardzo mocno i dynamicznie rozwijał się, gospodarki były bardzo mocno rozpędzone (w dużej mierze na kredyt) więc to co robią politycy nie miało dużego znaczenia. Teraz jednak jesteśmy w innych warunkach. I to co politycy będą robili w kolejnych kwartałach czy latach będzie miało duże przełożenie na gospodarkę.
W związku z tym nie ma też co się dziwić, że wykres polskiej giełdy od wiosny wygląda tak jak wygląda. To nie jedyny ale bardzo ważny powód:
Słabe PMI Polska: podsumowanie
Jak myślicie? Po tym jak PiS wygra wybory i przejmie rządy, być może nawet będzie samodzielnie rządził, jak to wpłynie na polską gospodarkę? Ciekaw jestem co na ten temat myślicie.
No i jak to może wpłynąć na dalszy rozwój sytuacji na giełdzie?













64 komentarze “Słabe PMI Polska oraz struktura PKB za 2 q 2015”
01/09/2015
NINOChyba trochę zabiegany jesteś ;), bo kilka błędów w tekście.
Tytuł chyba miał się odnosić do Q2 – ale rozumiem, że mentalnie już każdy w Q3. Ponadto w Q2 export netto nie dodał nic (błąd na wykresie i w tekście). Odnośnie wpływu Grecji na obecne PMI, nie widzę związku, chyba raczej może chodzić o Chiny i ich wpływ na Niemcy, a oni na nas.
W kwestii merytorycznej. Faktem jest, że do góry idziemy już głównie dzięki konsumpcji (tani pieniądz); niestety coraz słabsze są inwestycje i to jest fatalne na obecnym etapie. Widać także że rządu nie stać już na dalsze stymulowanie PKB.
W kwestii polityki to trudno tu szacować ryzyko. Powiem szczerze że nie znam z nazwiska ani jednego polityka PIS odpowiedzialnego za gospodarkę lub finanse (ostatnie rozsądne nazwisko jakie kojarzę to Gilowska). Kojarzę za to wypowiedzi Szydło i tutaj bym się już mocno bał ;). Poza tym trochę trudno (na tą chwile) wyobrazić sobie, że politycy mogli by coś bardziej zepsuć niż już to zrobili (razem PIS i PO). Mam na myśli: górnictwo, energetyka, banki, SKOKi.
WIG20 to przecież jeden wielki political disaster.
01/09/2015
Michał Stopka@ NINO
To bardziej efekt zarwanej nocy i analizy nawału ostatnich wyników kwartalnych :-)
Tak, rzeczywiście, eksport netto jest na zero, zasugerowałem się tym co pisał GUS w noatatce z piątku: http://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rachunki-narodowe/kwartalne-rachunki-narodowe/wstepny-szacunek-produktu-krajowego-brutto-w-ii-kwartale-2015-r-,3,52.html
„W II kwartale 2015 r. zanotowano tylko nieznaczny wzrost eksportu netto (0,8%), w efekcie czego jego wkład we wzrost gospodarczy był bliski neutralnemu”
Przy okazji wprowadziłem też skalę na wykresie co jeden punkt procentowy, bo gdyby było 0,8% eksportu netto to razem składowe PKB sumowałyby się do ponad 4% i bym to wyłapał na obecnej skali: dynamika PKB to przecież +3,3%
01/09/2015
Michał Stopka@ NINO
Natomiast jak klczuwe są oczekiwania przedsiebiorców i że PMI to tylko badanie ankietowe pisałem już kiedyś między innymi tutaj:
Produkcja przemysłowa w październiku miała spadać a tu… PMI Polska 51,2 :-) PKB za trzeci kwartał 2014 około 2,5% r/r?
http://www.michalstopka.pl/a-przeciez-produkcja-przemyslowa-miala-spadac-a-tu-pmi-polska-512-pkb-za-drugi-kwartal-2014-okolo-25/
01/09/2015
KamilPanie Michale, na jakiej podstawie twierdzi Pan że dane GUS’owskie są prawidłowe? Wie Pan jak wygląda sporządzanie raportów stat. przez firmy? Szybko i na odczepnego.
01/09/2015
Łukasz W.Jak przemysł miał rosnąć skoro odcięli im prąd???
01/09/2015
MariuszWitam,
Czyżby obniżka stóp jednak bliska i realna?
Pozdrawiam
01/09/2015
Michał Stopka@ Łukasz W.
Rzeczywiśćie, to też może być jeden z czynników, który może tłumaczyć ostatni wskaźnik PMI
@ Mariusz
Nie, raczej trzeba się spodziewać podwyżek stóp procentowych za jakiś czas, niż obniżek:
1) Prze suszę ceny żywności pewnie wzrosną w kolejnych miesiącach co podniesie wskaźnik inflacji
2) Już niedługo spadające koszty surowców, głównie ropy naftowej, przestaną zaniżać inflację. Ropa naftowa załamała się w wakacje rok temu, efekt jej niskich cen będzie stopniowo zanikał do stycznie: efekt bazy zgaśnie.
Załamanie cen ropy można zobaczyć tutaj: http://stooq.pl/q/?s=clpln.f&d=20150831
Podobne tendencje widzimy na indeksie CRB obrazujacym koszyk różnych cen surowców: http://stooq.pl/q/?s=^cry&d=20150831&c=3y&t=c&a=lg&b=0
3) Zaraz będzie jednocyfrowe bezorobice, co powinno stopniowo wywierać presję na podwyżki i na wzrost cen (efekt drugiej rundy)
Widać to też po rentownościach obligacji, że rynek gra pod taki scenariusz: http://stooq.pl/q/?s=10ply.b&d=20150831&c=3y&t=c&a=lg
Jedynym czynnikiem ryzyka do scenariusza bazowego powyżej jest jakieś głobalne załamanie gospodarcze.
01/09/2015
Sławek1. PIS już rządził w latach 2004-2006. jak chcesz Michale poznać efekty rządów PISu odsyłam do tabelek z tamtych czasów.
2. Słabe PMI jest wynikiem trwającej od roku deflacji.
Swoją drogą to dla mnie jakiś mega fenomen, Rząd ciągle drukuje pieniądze a mimo to mamy nadal deflację.
Odpowiedzią na to w dużej mierze jest cena paliwa.
Niska cena paliwa oznacza niski koszt logistyki oraz produkcji a to pogłębia deflację. Deflacja natomiast powoduje, że firmy sprzedają mniej (mniej w pln a nie w sztukach ;) Przyzwyczajeni do 5-15% inflacji i tym samym podobnych „wzrostów sprzedaży” prezesi i właściciele firm, odbierają taki sygnał jako kryzys i nie chcą inwestować, bojąc się o przyszłość.
Tylko dodruk pieniędzy i „obdarowanie” nimi ludzi z niskich klas społecznych mógłby spowodować wzrost konsumpcji oraz inflację a wtedy wszystko wróci do normy,
02/09/2015
Adam KPolska jest na takim etapie rozwoju, że politycy nam już nie zaszkodzą. Wszystkie propozycje to są kosmetyczne zmiany, które będą miały ogólnie minimalny wpływ na życie obywateli. Te wszystkie ustawy bankowe nie doprowadzą do żadnego kryzysu. Przywrócenie wieku emerytalnego do starych zasad też nie spowoduje jakiejś katastrofy. Wręcz przeciwnie, może pomóc gospodarce. W razie czego będą następne wybory.
Żyjemy w bardzo dziwnych czasach, kiedy jest kryzys i PKB spada to dostajemy wzrost bezrobocia! To jest paranoja dopiero „wiesz co jest ciężko, nie ma co do gara włożyć, więc najlepiej przestańmy pracować to będzie lepiej”. Kiedy jest dobrze, mamy mnóstwo produktów i usług to wtedy brakuje rąk do pracy :)
02/09/2015
NINO@ Adam K
A wiesz ile wynosi różnica między wpływami a wydatkami FUS?
Ile kosztuje rocznie dodatkowy 1 mln emerytów?
Może podziel się wiedzą, jak wzrost ilości emerytów pomaga gospodarce.
Albo się zgrywasz tym wpisem, albo masz „wiedzę tajemną innym niedostępną” ;)
02/09/2015
NINO@Michał
Sytuacja w PMI „podobna” do tej sprzed roku, tylko kierunek ruchu przeciwny ;). Rok temu banki centralne jeszcze jakoś pomagały, dzisiaj już nie. SNB się pochwalił że jest akcjonariuszem 6tys spółek ;). Takie czasy.
02/09/2015
WojtekMichale, mam pytanie o obiecany kiedyś wpis „Krach i Wojna: Cykl Kondratiewa a granice kreowania długów”. Czy taki wpis zaistniał? Przyznam, że trochę się opuściłem w czytaniu bloga na bieżąco, próbuję szukać ale nic takiego nie znajduję… :(
02/09/2015
Michał Stopka@ Wojtek
Oj nieładnie. Trzeba w takim razie wrócić do regularnego czytania bloga ;-) Tak, będzie taki wpis, dlaczego do tej pory sie nie ukazał, powód opisałem ostatnio tutaj Bloger inwestor ojcem: spotkania z czytelnikami w różnych miastach Polski Wszystko jest na najlepszej drodze abym już za kilka dni miał te przysłowiowe 8 godzin dziennie na moje rzeczy związane z blogiem oraz inwestowaniem.
@ NINO
Tak obecna sytuacja to przeciwieństwo tej sprzed roku. Ale w związaku z tym są szanse, że i tym razem to tylko kwestia załamania się oczekiwań w związku z wyborami i Grecją i za parę tygodni/miesięcy sytuacja się poprawi.
@ Adam K
„Polska jest na takim etapie rozwoju, że politycy nam już nie zaszkodzą. Wszystkie propozycje to są kosmetyczne zmiany, które będą miały ogólnie minimalny wpływ na życie obywateli.”
No nie wiem czy takie kosmetyczne, chociażby 500 zł na dziecko, sztandarowy postulat PiSu to grube dziesiątki mld zł w skali roku. I nie trafia do mnie argument, że przecież to i tak z powrotem trafi do gospodarki. Gdyby to było tak banalne, wystarczyłoby na przykład bardzo mocno podnieść chociażby emerytury i renty (prawie 10 mln takich osób jest). Zdecydowana większość emrytów i rencistów ma niewielkie emerytury i retny więc wydaliby to pewnie od razu. Po prostu PKB/wynagrodzenia/dobrobyt bierze się z pracy i odpowiednich bieżących inwestycji (w biznesach w których praca jest wykorzystywana). Nie ma innej drogi.
@ Sławek
„1. PIS już rządził w latach 2004-2006. jak chcesz Michale poznać efekty rządów PISu odsyłam do tabelek z tamtych czasów.”
Dwa lata to zdecydowanie za mało aby cokolwiek powiedzieć o wyniku rządów jakiegoś rządu. W tak krótkim okresie czasu w dużym stopniu jesteśmy biorcą sytuacji gospodarczej na świecie, szczególnie w Niemczech bo jest to nasz główny partner handlowy.
Co innego na przykład rządy PO-PSL które trwały 8 lat. Obecy stan gospodarki to już na pewno w dużym stopniu wynik ich rządów i ich polityki gospodarczej.
Ponadto PiS w poprzednich rządach nie realizował swojego programu wyborczego ale był pod naciskiem Samoobrony Leppera i LPR Giertycha. Dopiero teraz, jeżeli zdobędzie większość, do czego wystarczy mu prawdopodobnie około 40% głosów, będzie mógł w 100% zrealizować swój program wyborczy. I po tych 4 latach kadencji będzie można też ocenić/zauważyć skutki jego decyzji. Chociaż i 4 lata w kilku ważnych kwestiach/decyzjach gospodarczych to też jest trochę mało.
Na przykład inwestycje w firmach, skutki dużych inwestycji lub ich braku/zaniedbań w tym względzie, odczuwamy tak naprawdę po paru latach. A inwestycje to kluczowy czynnik dla gospodarki i wzrostu PKB/wynagrodzeń w danym państwie: Jak podwoić wynagrodzenia i rozwiązać wszystkie problemy Polski? Podwoić PKB! Kluczem… Twoje finanse osobiste!
http://www.michalstopka.pl/jak-podwoic-polskie-pkb-cz-1-kluczem-twoje-finanse-osobiste/
02/09/2015
Adam K@NINO
Po pierwsze liczę na zwiększenie deficytu. Po drugie zwiększenie wieku emerytalnego nie rozwiązuje problemu, tylko zmienia definicje emeryta. To, że ustalisz wiek emerytalny na 80 lat nie sprawi, że nagle budowlaniec po 60 roku życia znajdzie prace. Zawsze możesz powiedzieć, że to nie problem państwa i starsi mają radzić sobie sami/mogli myśleć o tym wcześniej. Po trzecie zmiana prawa emerytalnego teraz, bo za 30 lat może być problem demograficzny to jest dopiero arogancja. Dzisiejszy rząd nie może nic narzucić rządzącym za 30 lat. Jedynie na co mają wpływ, to wysokość dzisiejszych emerytur.
Ile kosztuje 1 mln bezrobotnych?
@Michał Stopka
„Po prostu PKB/wynagrodzenia/dobrobyt bierze się z pracy i odpowiednich bieżących inwestycji”
W kapitalizmie inwestycje są pochodną konsumpcji. Jeżeli przedsiębiorca obserwuje popyt na dane dobro, czy usługę to zwiększa inwestycję, żeby zdobyć większe zyski. Jeżeli nikt nie kupuje jego towaru, to po co ma inwestować w produkcje? Większe wydatki doprowadzą do większych inwestycji.
02/09/2015
Michał Stopka@ Adam K
No to przecież mówię: Każdy emeryt niech dostanie od 2016 roku kilka razy wyższą emeryturę miesięcznie. Będziemy mieli taaakie inwestycje… A PKB w rok się nam podwoi.
Panie Adamie zapomina Pan o jednej podstawowej sprawie: Aby ktoś coś mógł dostać najpierw państwo musi mi zabrać: podnieść podatki i inne parapodatki jak skałdki ZUS.
Wydatki ZUS na same emerytury to około 120 mld zł. Ze składek ZUS emerytalnych zbieramy tylko około 60 mld zł, czyli tylko około 50% pokrycia, reszta to finansowanie z podatków. Emerytury z KRUS i inne uprzwilejowane grupy to dodatkowe około 20 mld zł wydatków w skali roku. Czyli w sumie mamy już wydatki około 150 mld zł w skali roku. A MÓWIMY TYLKO O SAMYCH EMERYTURACH. Gdzie inne wydatki ZUS jak np. renty. Dla przypomnienia całe podatki z VAT to jakieś 130 mld zł, W sumie wszystkie podatki do budżetu to około 250 mld zł.
Drugą opcją aby sfinansować powyższy pomysł jest bardzo mocny wzrost zadłużenia. A do czego doprowadza bardzo wysoki dług, przerabiamy na przykładzie Grecji: na ten temat korespondowaliśmy już pod tym wpisem: Bankructwo Grecji: Co dalej z giełdą i gospodarką? Lipiec 2015
02/09/2015
Michał Stopka@ Adam K
Jedynym sposobem aby móc zwiększać stronę wydatkową państwa czy aby wynagrodzenia w Polsce mogły mocno wzrosnąć, mało tego, aby emeryci mogli przechodzić na emeryturę przy niższym wieku jest znaczne zwieszenie wydajności naszej gospodarki. Mamy pod tym względem straszne zaległości przez zabory a potem komunizm: Bardzo fajny artykuł na temat wynagrodzeń w Polsce, wydajności i PKB, jakby ktoś czytał mój wpis :-)
Z powyższego wpisu jest poniższa mapka, gdzie bardzo dobrze widać o czym mówię:

02/09/2015
Adam K@”Każdy emeryt niech dostanie od 2016 roku kilka razy wyższą emeryturę miesięcznie. Będziemy mieli taaakie inwestycje… ”
Tylko, że głównie w biznes geriatryczny ;) Nie ma to jak sprowadzanie wszystkiego do absurdu. Myślę, że miedzy absurdalnym zwiększeniem wieku emerytalnego, a 10000 zł miesięcznie dla emeryta, da się wybrać jakiś bardziej realistyczny kompromis.
Kiedy gospodarka osiągnie swój limit, 100% wydajność i pełne zatrudnienie, dalsze wydatki będą tylko podnosić ceny. Sugeruje Pan, że nasza gospodarka działa na 100% i z pełnym zatrudnieniem?
@”Aby ktoś coś mógł dostać najpierw państwo musi mi zabrać: podnieść podatki i inne parapodatki jak skałdki ZUS. ”
Myli Pan kolejność, jako monopolista na rynku pieniądza, państwo najpierw musi wydać, żeby później mogło coś opodatkować. Państwo nie potrzebuje podatków, żeby wydawać pieniądze. Podatki spełniają wiele ważnych funkcji, ale nie fundowanie wydatków rządu.
@”Wydatki ZUS na same emerytury to około 120 mld zł.”
Czyli wydajemy na utrzymanie starszych jakieś 7% PKB. Katastrofa jest już blisko…
Ponawiam pytanie, ile kosztuje 1 mln bezrobotnych?
02/09/2015
Michał StopkaPanie Adamie, dlaczego wybrał Pan ten wyrywek mojego komentarza:
@”Wydatki ZUS na same emerytury to około 120 mld zł.”
Czyli wydajemy na utrzymanie starszych jakieś 7% PKB. Katastrofa jest już blisko…
Przecież w kolejnym zdaniu dodałem, że tylko na same emrytury wydajemy nie 120 mld zł ale 150 mld zł. Rozumiem, że dla Pana 20 mld zł w tą czy w tą to żadna różnica ;-)
To już rozumiem skąd Pana opienie na temat zadłużania się państwa, które prezentuje Pan również pod innymi wpisami w komentarzach.
Tak przy okazji, jeżeli już Pan wywolałał ten wątek, na utrzymanie stareszych na pewno nie wydajemy jakieś 7% naszego PKB i jest to sporo więcej. Oprócz emerytur są jeszcze inne dodatki z ZUS oraz poukrywane w budżecie państwa czy budżetach samorządów.
Ale chyba największa kwota zawarta jest w NFZ, wydatkach na służbę zdoriwa i dofinansowaniu lekarstw i innych z tym związanych rzeczy.
02/09/2015
Michał Stopka@ Adam K
Zresztą to jest bardzo dobre pytanie, ciekawe czy ktoś kiedyś dokładnie policzył ile wydajemy na osoby starsze. Chodzi mi o kompleskową analizę, które uwzględni wszystkie wydatki z całych finansów publicznych a nie tylko ZUS.
Bo to nam też pokaże tendencję w kolejnych latach i na ile jeszcze z tego tytułu będą musiały wzrosnąć podatki przy naszym tsunami demograficznym: Polska katastrofa demograficzna: prognoza demografii GUS 2014 a 2002 i 2007
Znowu poniżej wrzucilem fragment tekstu:
(…)

Jeżeli kogoś interesuje dokładna definicja co widzimy na powyższym wykresie, poniżej wrzuciłem jej skan z GUSu:
(…)
02/09/2015
Michał StopkaProszę zauwazyć, że powyższy wykres jest praktycznie na 100% znany do około 2035 roku, bo obecne, urodzone teraz i dopiero co osoby, właśnie do 2035 roku wejdą na rynek pracy.
Oczywiście o ile wcześniej nie wyjadą, razem z rodzinami, za granicę
02/09/2015
Adam K@”na same emrytury wydajemy nie 120 mld zł ale 150 mld zł. Rozumiem, że dla Pana 20 mld zł w tą czy w tą to żadna różnica ;-)”
30 mld ;) Po prostu próbuje Pan szokować dużymi liczbami. Wolałem porównanie do PKB bo to pokazuje naszą możliwość utrzymania starszych, a nie chęć. Jeżeli politycznie zdecydujemy, że zamiast emerytury będziemy starszych wysyłać na otwarte może w „ostatnią podróż” to ok, tylko bez bajek, że nas nie stać. Zamiast zabaw z wiekiem emerytalnym wolałbym poprawić system, znieść przywileje emerytalne i wysokość niektórych emerytur.
Nie neguje, że jest problem demograficzny, czy to że Polska ma niską wydajność pracy. Tylko rozwiązania tych problemów. Idąc tym samym tokiem rozumowania, mogę wyeliminować bezrobocie jeżeli podniosę minimalny wiek rejestracji w urzędzie pracy do 70 lat.
02/09/2015
Adam Kotwarte morze…
02/09/2015
Michał Stopka@ Adam
No widzie Pan? Pod Pana wpływem też zaczynam nie zwracać uwagi na marne 20 czy 30 mld zł różnicy ;-)
Gdybym chciał szokować, czy nie daj boże manipulować, wrzuciłbym tylko suchą liczbę ile wydajemy na ZUS aby ludzie zrobili wielkie oczy. Jednak staram się być fair i zestawiam te liczby zarówno z wpływami ze składek, Vatem, który jest najwieszą pozycją pod względem wpływów podatkowych w budżecie Polski jak i dodatkowo całymi przychodami podatkowymi budżetu.
Właśnie robię to po to aby pokazać prawdziwą skalę i każdy na tej podstawie mógł sobie wyrobić zdanie.
Nie podaję porównania do PKB ponieważ jest to zazwyczaj bez sensu przy polskim poziomie rozwoju gospodarczego. A szczególnie zestawianie takich danych z tym co jest w krajach znacznie lepiej rozwiniętych gospodarczo niż Polska. Politycy często, szczególnie z PO, pod tym względem lubią manipulować wyborcami, podając właśnie zestawienie udziału czegoś w polskim PKB i na zachodzie.
Podam Panu prosty przykład dlaczego w warunkach polskich to bez sensu porównywanie.
Na przykład załóżmy, że rodzina w Polsce, która zarabia 1 000 zł miesięcznie wydaje 100 zł na rozrywkę z tego. Czyli jest to 10% w jej dochodach, czyli „PKB”.
Inna rodzina zarabia 10 tys. zł miesięcznie, dzięki czemu może wydawać już pięć razy więcej na rozrywkę, czyli 500 zł. Ale te 500 zł stanowi zaledwie 5% w jej dochodach (PKB)
Jak Pan w takiej sytuacji porówana oba zestawienia procentowe udziału w „PKB”, dojedzie Pan nie tylko do nic nie mówiącego zestawienia 5% i 10% udziału wydatków na rozrywkę w PKB.
Wyciągnie Pan szkodliwe wnioski, że w takim razie np. trzeba zabrać tym co mają wydakti 10% na rozrywkę w PKB a dać tym co mają 5%.
To temat rzeka, być może warto byłoby na ten temat zrobić oddzielny wpis.
Na przykład takie manipulacje są przy tym jak politycy PO mówią, że w Polsce mamy niskie opodatkowanie.
To bzdura właśnie wynikająca z porównań procentowych udziałów czegoś w PKB, jak w przykładzie powyżej.
Jeżeli weźmiemy np. średnią krajową w Polsce (te około 50 tys. zł bruttow w skali roku), całkiem inna kwota „na rękę” wartościowo zostaje w ręku polskiemu Kowalskiemu a całkiem inna brytyjskiemu Smithowi.
Tylko co to kogo obchodzi w PO. Przecież na papierze i w procentach wszystko się zgadza…
Tylko jakoś Polacy nie są z tego gremialnie zadowolni, że procentowo mamy niskie opodatkowanie względem tego co na zachodzie
02/09/2015
Michał StopkaA co do emrytur, ależ proszę bardzo, zamiast podnoszenia wieku emerytalnego, jak najbardziej może Pan stowrzyć partię, która zrobi coś takiego jak zabranie przywilejów itd. Tylko jakoś dziwnym trafem w Polsce takie partie nie mają za bardzo poparcia społecznego ;-)
Dlatego PO poszło na łatwiznę i podniosło (prawie) wszystkim wiek emerytalny.
02/09/2015
Przemysław„Jedynym sposobem aby móc zwiększać stronę wydatkową państwa czy aby wynagrodzenia w Polsce mogły mocno wzrosnąć, mało tego, aby emeryci mogli przechodzić na emeryturę przy niższym wieku jest znaczne zwieszenie wydajności naszej gospodarki”
Panie Michale, czytając ten fragment dyskusji nasunęło mi się następujące pytanie. Jeżeli w gospodarce jest ograniczona ilość pieniędzy, to jak wynagrodzenia mogą wzrosnąć?
02/09/2015
Adam 222Emerytura to żadna łaska. Państwo pobierało składki przez 40 lat to niech teraz oddaje. Dług emerytalny to już ponad 2 biliony zł.
Mniej na „ośmiorniczki” i polskich miliarderów to będzie dla emerytów.
02/09/2015
MartinJa bym na podstawi PMI nie wyciagał zbyt daleko idących wniosków. Gospodarka to cykliczność rok temu PMI był niższy o 0,7 pkt. Dodatkowo niejednoznaczne dane z USA, CHIN oraz Niemiec. Polityka ma istotny wpływ na giełdę zwłaszcza przed wyborami o czym pisaliście wyzej.
03/09/2015
Adam K@”Tylko jakoś Polacy nie są z tego gremialnie zadowolni, że procentowo mamy niskie opodatkowanie względem tego co na zachodzie”
Z Pana przekazu zrozumiałem to, że jeżeli zarabiamy mniej niż na zachodzie to nasze niskie procentowe opodatkowanie PKB tak naprawdę jest wysokie. Głównie dlatego, że zostanie nam mniej „na rękę”. Tylko, że z podanego przez Pana przykładu rodzin wydających „na rozrywkę” można wywnioskować co innego. Jedna rodzina zarabia 1000 zł miesięcznie i wydaje 900 zł na jedzenie, a inna rodzina ma 10 tys. miesięcznie i wydaje aż 3 tys. To można dojść do wniosku, że pierwsza rodzina wydaje aż 90% swojego przychodu i powinna ograniczać konsumpcje. Można powiedzieć, że powinna wydawać tylko 20% dochodu bo jest biedną rodziną i nie może sobie pozwolić na taki luksus jak bogatsza rodzina ;) No ale jeść trzeba.
Podaje Pan koszty obniżenia wieku emerytalnego, ale nie podaje korzyści. Pomija Pan koszty społeczne podwyższenia wieku emerytalnego, koszty opieki społecznej, zwiększenie kosztów służby zdrowia kiedy ludzi po 60 nie będzie stać na leki, a do pracy ich nikt nie przyjmie. Czy chociażby pogorszenie estetyki kraju z tymi wszystkimi trupami na ulicach. W sumie się nie dziwie bo taka analiza jest dość skomplikowana.
03/09/2015
Darek M.Ja bym zapytał co by było gdyby Kukiz wygrał :)
03/09/2015
Michał Stopka@ Darek M.
W obecnej sytuacji to chyba lepsze jest pytanie czy Kukiz w ogóle wejdzie do sejmu :-)
#@ Adam K
„(…) Tylko, że z podanego przez Pana przykładu rodzin wydających „na rozrywkę” można wywnioskować co innego. Jedna rodzina zarabia 1000 zł miesięcznie i wydaje 900 zł na jedzenie, a inna rodzina ma 10 tys. miesięcznie i wydaje aż 3 tys. To można dojść do wniosku, że pierwsza rodzina wydaje aż 90% swojego przychodu i powinna ograniczać konsumpcje. Można powiedzieć, że powinna wydawać tylko 20% dochodu bo jest biedną rodziną i nie może sobie pozwolić na taki luksus jak bogatsza rodzina ;) No ale jeść trzeba.(…)”
No dokładnie! z procentowego udziału jakiejś pozycji, w tym wypadku, tak jak Pan pisze, jedzenia, może wynikać totalna bzdura, bo trzeba patrzeć na cały wartościowo budżet domowy (państwa) a nie na jakieś głupie procentowe porówanani ile co stanowi procentoweo w PKB ;-)
(…)Podaje Pan koszty obniżenia wieku emerytalnego, ale nie podaje korzyści.(…)
Panie Adamie ale ja przecież w ogóle nie piszę, że podniesienie wieku emerytalnego jest koniecznością bo tak i już. To społeczeństwo decyduje jakich ma polityków a oni z kolei decydują np. o utrzymaniu różnych uprzywilejowanych grup społecznych itd. Budżet/ system finansów publicznyc nie jest z gumy. Jeżeli dopłacamy do KRUS kilkanaście mld zł, do emerytur górników prawie 10 mld zł, inne uprzywilejowane emerytury to kolejne kilk mld zł itd. itp., to są koszty, które jako państwo ponosimy. Moglibyśmy ich nie ponosić i wtedy system emerytalny znacznie lepiej by się spinał i w najbliższych latach nie trzebaby podnosić wieku emerytalnego. To po pierwsze. Po prostu jak się wydaje tu, to gdzieś indziej ktoś musi dostać mniej/później.
Po drugie, tak jak podałem na górze, jest też trochę inna droga, czyli dynamiczny wzrost gospdarczy. Ale politycy wolą skupić się na populistycznych sloganach niż zająć się tą sprawą poważnie.
Po trzecie, zadaje Pan różne pytania, ile kosztuje nas to albo tamto. To ja zadam podobne pytanie ;-) A ile Grecję kosztuje teraz życie ponad stan, wcześniejsze emerytury, socjal itd? Jakie są obecne koszty społeczne zaniechań z poprzednich lat?
03/09/2015
Michał Stopka@ Przemysław
„Jedynym sposobem aby móc zwiększać stronę wydatkową państwa czy aby wynagrodzenia w Polsce mogły mocno wzrosnąć, mało tego, aby emeryci mogli przechodzić na emeryturę przy niższym wieku jest znaczne zwieszenie wydajności naszej gospodarki”
Panie Michale, czytając ten fragment dyskusji nasunęło mi się następujące pytanie. Jeżeli w gospodarce jest ograniczona ilość pieniędzy, to jak wynagrodzenia mogą wzrosnąć?
Panie Przemysławie pieniądz jest tylko środkiem wymiany dóbr i usług, które tworzy gospodarka/My tworzymy. Proszę sobie wyobrazić, że do wymiany używamy muszelek. Dwie muszelki za chleb wersus pięć muszelek za litr paliwa. Aby więc piekarz mógł dostać litr paliwa musi wytworzyć dwa i pół chleba. Jeżeli wyprodukuje np. pięć chlebów, wymieni je na dwa litry paliwa. I tyle. Cała filozofia.
Dlatego liczy się tylko wydajność gospodarki, praca, ile osób pracuje, co produkuje i jak dobrze produkuje, jakie biznesy mamy w Polsce, czy te biznesy są wydajne, czy produkują potrzebne produkty. Czy te biznesy np. w Polsce produkują coś, co możemy sprzedać za granicą i dzięki temu wymienić te produkty na inne produkty zagraniczne (import)
03/09/2015
Adam K@”Po prostu jak się wydaje tu, to gdzieś indziej ktoś musi dostać mniej/później.”
To jest złe rozumowanie bo zakłada, że gospodarka to jest gra o sumie zerowej. Do tego w przypadku abstrakcyjnych instrumentów finansowych, jakim bez wątpienia są pieniądze, to że państwo komuś da pieniądze nie oznacza, że komuś zabiera (teraz, czy też później). Jak to się przekłada na realne dobra i usługi jest o wiele bardziej skomplikowane.
@”ile Grecję kosztuje teraz życie ponad stan, wcześniejsze emerytury, socjal”
Powiela Pan mity niemieckiej bulwarówki i pseudo ekspertów o tym, że Grecja żyła „ponad stan”. Głównym problemem było w tej sytuacji wprowadzenie euro, późniejsza „pomoc” w czasie kryzysu światowego i neoliberalne oszczędności, które zabijają ich gospodarkę.
@”Proszę sobie wyobrazić, że do wymiany używamy muszelek. Dwie muszelki za chleb wersus pięć muszelek za litr paliwa. Aby więc piekarz mógł dostać litr paliwa musi wytworzyć dwa i pół chleba. Jeżeli wyprodukuje np. pięć chlebów, wymieni je na dwa litry paliwa. I tyle. Cała filozofia.”
No chyba, że się muszelki skończą bo piekarz wszystkie zaoszczędził, wtedy się będzie dziwił czemu nikt jego chleba nie kupuje i będzie produkował tylko jeden bochenek dla siebie na przeżycie ;) Do takich skutków prowadzi ignorowanie pieniędzy i prosty model oparty na handlu wymiennym.
03/09/2015
Michał Stopka@ Adam K
(…) No chyba, że się muszelki skończą bo piekarz wszystkie zaoszczędził, wtedy się będzie dziwił czemu nikt jego chleba nie kupuje i będzie produkował tylko jeden bochenek dla siebie na przeżycie ;) Do takich skutków prowadzi ignorowanie pieniędzy i prosty model oparty na handlu wymiennym. (…)
1) Nie zrozumiał Pan co napisałem, nie ma żadnych muszelek. Nie może Pan zaoszczędzić pańskiej przyszłej pracy. Co z tego, że wczoraj Pan coś zaoszczędził. Jak Pan jutro dalej nie będzie pracował (piekł chleba) to nie będzie Pan miał czego wymienić na paliwo. Musi być ciągła praca: każdego dnia trzeb produkować odpowiednią ilość chleba i paliwa.
Ale przy okazji to bardzo fajnie puntkuje Pański model kreacji pieniądza i zadłużania się ;-)
Może Pan nadrukować pieniędzy, zadłużać sie ile chce. Jeżeli ludzie/biznesy/gospodarka przestaną pracować, może Pan wydrukować i tryliony PLN czy USD. I guzik z tego wyniknie.
(…)Powiela Pan mity niemieckiej bulwarówki i pseudo ekspertów o tym, że Grecja żyła „ponad stan”.(…)
Nic nie powielam, nie czytam żadnych bulwaruwek, sam to zauważyłęm i poparłem solidnymi faktami, danym i analizą:
1) Krach w Grecji a Polska: prawdziwe przyczyny
http://www.michalstopka.pl/krach-w-grecji-a-polska-prawdziwe-przyczyny/
2) Bankructwo Grecji: Co dalej z giełdą i gospodarką? Lipiec 2015
http://www.michalstopka.pl/bankructwo-grecji-co-dalej-z-gielda-i-gospodarka-lipiec-2015/
03/09/2015
Michał StopkaJest tylko wymiana praca za pracę, nie ma wymiany praca za pieniądze. same pieniądze (papierki/muszelki/ziarenka piasku, jak zwał tak zwał)
Gdzieś w komentarzu powyzej Pan pisał, że to konsumpcja napędza gospodarkę, Innymi słowy, że wystarczy drukować pieniądze/zadłużać się i już będzie gid.
Nie, w dłuższym terminie nie będzie GID.
Będzie Pan miał to co właśnie w Grecji. To jest istota zagadnienia.
03/09/2015
Michał StopkaStąd też ani 500 zł na milony dziec nie nakręca samo z siebie gospodarki, ani danie każdemu emerytowi dwa razy wyższej emerytury nie nakręci gospodarki.
Bo w obu przypadkach ani dziecko nie pracuje ani emeryt nie pracuje. Nie pracuje, czyli nie ma dodatkowych produktów/usług. A skoro nie ma pracy i z tego dodatkowych produktów i usług to nie ma też wzrostu gospodarczego.
Po prostu wydanie mld zł na dzieci czy na wyższe emerytury to zwykłe zwiększenia kosztu. Albo trzeba go pokryć zabierając innymi (Strona kosztowa lub strona podatkowa) albo się zadłużyć. I tyle
03/09/2015
Adam K@”Nie może Pan zaoszczędzić pańskiej przyszłej pracy. Co z tego, że wczoraj Pan coś zaoszczędził. Jak Pan jutro dalej nie będzie pracował (piekł chleba) to nie będzie Pan miał czego wymienić na paliwo.”
Czyli oszczędzanie jest niemożliwe? To ciężko będzie na tej emeryturze ;) Ten piekarz nie oszczędzi nawet na wakacje?
@”Ale przy okazji to bardzo fajnie puntkuje Pański model kreacji pieniądza i zadłużania się ;-)
Może Pan nadrukować pieniędzy, zadłużać sie ile chce. Jeżeli ludzie/biznesy/gospodarka przestaną pracować, może Pan wydrukować i tryliony PLN czy USD.”
Tyle, że nic takiego nie twierdziłem. Mówiłem, że można drukować do czasu osiągnięcia 100% wydajności gospodarki, pełnego zatrudnienia. Wykorzystać całą moc produkcyjną. Później już nie ma sensu zwiększać ilości pieniądza bo to tylko zwiększy ceny.
@”Jest tylko wymiana praca za pracę, nie ma wymiany praca za pieniądze.”
To ciekawa teoria, ale nie ma nic wspólnego z rzeczywistością. Dowodem jest przelew od mojego pracodawcy.
@”Stąd też ani 500 zł na milony dziec nie nakręca samo z siebie gospodarki, ani danie każdemu emerytowi dwa razy wyższej emerytury nie nakręci gospodarki.
Bo w obu przypadkach ani dziecko nie pracuje ani emeryt nie pracuje. Nie pracuje, czyli nie ma dodatkowych produktów/usług. A skoro nie ma pracy i z tego dodatkowych produktów i usług to nie ma też wzrostu gospodarczego.”
Tylko, że mamy KAPITALIZM i kapitaliści w celu zagarnięcia tych 500 zł w postaci zysku będą tworzyć produkty i usługi, na które teraz będzie popyt na wolnym rynku. Magia.
03/09/2015
Michał Stopka@ Tylko, że mamy KAPITALIZM i kapitaliści w celu zagarnięcia tych 500 zł w postaci zysku będą tworzyć produkty i usługi, na które teraz będzie popyt na wolnym rynku. Magia.
No to mówię: skoro mamy kapitalizm, dlaczego tylko 500 zł na dziecko??? Przecież mamy wybory: prawie 40 mln osób do obdarowania. Taka prosta i bananlna sprawa. Tylk odlaczego 500 zł? Może lepiej 1 000 lub 2 000 zł…
Ale ej, dlaczego tylko dla każdego człowieka? To bez sensu. Niech kasę dostanie tez każde stworzenie boskie. Kot, krowa, pies, złota rybka. Jego właściciel wyda te pieniądze i… Przecież:
mamy KAPITALIZM i kapitaliści w celu zagarnięcia tych 500 zł w postaci zysku będą tworzyć produkty i usługi, na które teraz będzie popyt na wolnym rynku. Magia.
03/09/2015
Przemysław„Panie Przemysławie pieniądz jest tylko środkiem wymiany dóbr i usług, które tworzy gospodarka/My tworzymy. Proszę sobie wyobrazić, że do wymiany używamy muszelek. Dwie muszelki za chleb wersus pięć muszelek za litr paliwa. Aby więc piekarz mógł dostać litr paliwa musi wytworzyć dwa i pół chleba. Jeżeli wyprodukuje np. pięć chlebów, wymieni je na dwa litry paliwa. I tyle. Cała filozofia.”
No dobrze Panie Michale, to teraz nawiązując do kwestii paliwa, to biorąc pod uwagę, że teraz ono staniało, mogę stwierdzić, że wydajność gospodarki wzrosła. I biorąc pod uwagę, że OPEC zwiększyło wydobycie ropy, mogę stwierdzić, że prostą umową te kraje zwiększyły wydajność gospodarek?
„Nie zrozumiał Pan co napisałem, nie ma żadnych muszelek. Nie może Pan zaoszczędzić pańskiej przyszłej pracy.”
Ja swojej pracy nie mogę zaoszczędzić, ale czyjąś tak.
03/09/2015
Michał Stopka@ Tyle, że nic takiego nie twierdziłem. Mówiłem, że można drukować do czasu osiągnięcia 100% wydajności gospodarki, pełnego zatrudnienia. Wykorzystać całą moc produkcyjną. Później już nie ma sensu zwiększać ilości pieniądza bo to tylko zwiększy ceny.
Aha, czyli gospodarka jako taka nie ma możliwośći osiągnięca 100% wydajności bez stymulowania, drukowania pieniędzy i zadłużania się. Dlaczego?
03/09/2015
Michał Stopka@ Przemysław
Akurat rynek ropy to oligopol i tutaj jego uczestnicy w prosty sposób mogą manipulować cenami więc to nie jest najlepszy przykład do końca.
Genralnie powiedziałbym tak: prze rewolucją łupkową na świecie więcej produkuje się ropy (wzrosła wydajność) więc jej ceny spadają. To nie jedyny powód ale jeden z kilku
03/09/2015
KonradJak odniesie się Pan do korelacji wykresów aktywności słońca w giełdą, czy mógłby Pan wyjaśnić czemu kryzysy się pokrywają z niską aktywnością słońca na wykresach promieniowania UV np:
http://www.climate4you.com/Sun.htm
03/09/2015
Adam K@”Aha, czyli gospodarka jako taka nie ma możliwośći osiągnięca 100% wydajności bez stymulowania, drukowania pieniędzy i zadłużania się. Dlaczego?”
Dlatego, że ludzie mają skłonność do oszczędzania, a żeby ktoś mógł zaoszczędzić pieniądze, ktoś inny musi się zadłużyć. Szczególnie to widać w kryzysie, kiedy każdy się obawia o przyszłość i zaczyna więcej oszczędzać. Popyt maleje, produkcja spada.
Tak jak z pańskim przykładem piekarza. Jeżeli chce pojechać na wakacje to może się umówić z handlarzem paliwem, że on mu teraz da paliwo na tydzień wakacji (dług piekarza), a jak wróci to mu przez tydzień będzie wypiekał chleb za darmo (oszczędności handlarza). Handlarz paliwem, może potem taki dług piekarza wymienić na inne dobra o podobnej wartości. To są początki pieniądza.
03/09/2015
Michał Stopka@ Dlatego, że ludzie mają skłonność do oszczędzania, a żeby ktoś mógł zaoszczędzić pieniądze, ktoś inny musi się zadłużyć. Szczególnie to widać w kryzysie, kiedy każdy się obawia o przyszłość i zaczyna więcej oszczędzać. Popyt maleje, produkcja spada.
Aha i rozumiem, że gdyby nie stymulowanie, drukowane pieniędzy i zadłużanie sie, to popyt i produkcja by spadała, spadała i spadał aż do zera?
I jedynym sposobem aby gospodarka się się nie „wyzerowała” jest stymulowanie gospodarki, zadłużanie się i drukowanie pieniedzy? Dobrze zrozumiałem?
A może jednak bez tego stymulowania i pomocy państwa gospodarka i tak by się oczyściła, zrestrukturyzowała i po jakimś czasie zaczęła jeszcze więcej produkować?
Czy coś źle myślę?
Trzeba koniecznie dać te 500 zł na osobę bo naczej przedsiębiorcy nie będą chcieli nic produkować?
03/09/2015
Michał StopkaInnymi słowy zobaczmy na przykład na rynek mieszkaniowy. Jeżeli przez jakiś okres czasu wybodowano więcej mieszkań niż jest na nie popyt, to państwo powinno interweniować, zadłużyć się i skupić nadwyżkę mieszkań bo w przeciwnym wypadku produkcja mieszkań zacznie sapdać, spadać i spadać aż do zera.
Nie będzie tak, że deweloprzey się połapią w końcu, że za duzo mieszkań pobudowali, przestaną budować, jakiś okres czasu rynek będzie się dostosowywał do rzeczywistego popytu i wejdziemy w kolejny cykl.
Po prostu trzeba interweniować: kupowac mieszkania
03/09/2015
Adam K@”tak by się oczyściła, zrestrukturyzowała i po jakimś czasie zaczęła jeszcze więcej produkować?”
To mi trochę przypomina średniowieczne upuszczanie krwi. Pomysł w stylu, że cała gospodarka musi zwolnić, wtedy najsłabsi wymrą i się odrodzimy jak feniks z popiołów. Może pozwólmy działać rynkowi? Jak ludzie czegoś nie będą chcieli, to tego nie będą kupować i ten biznes upadnie.
@”wybodowano więcej mieszkań niż jest na nie popyt, to państwo powinno interweniować, zadłużyć się i skupić nadwyżkę mieszkań bo w przeciwnym wypadku produkcja mieszkań zacznie sapdać”
To jest centralne sterowanie gospodarką, tego nie popieram. Jeżeli ludzie nie chcą więcej mieszkań, to po co je budować? Jeżeli natomiast mieszkań jest za mało i ludzi nie stać na dach nad głową, to państwo powinno pomyśleć nad interwencją w tym kierunku. Tanie mieszkania czynszowe dla młodych ludzi to nie jest najgorszy pomysł, OFE mogłyby w to inwestować.
03/09/2015
Adam K@”Aha i rozumiem, że gdyby nie stymulowanie, drukowane pieniędzy i zadłużanie sie, to popyt i produkcja by spadała, spadała i spadał aż do zera?”
Wcześniej byśmy mieli sporą deflację, która by jeszcze pogłębiła kryzys. Nie wiem gdzie jest dno.
@”Trzeba koniecznie dać te 500 zł na osobę bo naczej przedsiębiorcy nie będą chcieli nic produkować?”
Nie trzeba, ludzie sami mogą się zadłużać w bankach. To rodzi swoje własne problemy, jak nadmierne prywatne zadłużenie. Państwo przynajmniej zawsze jest wypłacalne w swojej walucie, musi tylko uważać na jej wartość. Zresztą ja nawet nie uważam, że to 500 zł jest dobrym pomysłem, mówiłem że to jest bez większego znaczenia. Równie dobrze mogą obniżyć VAT, efekt będzie ten sam (bo przelanie tego na moje konto pewnie odpada :P).
03/09/2015
Michał Stopka@ Zresztą ja nawet nie uważam, że to 500 zł jest dobrym pomysłem, mówiłem że to jest bez większego znaczenia. Równie dobrze mogą obniżyć VAT, efekt będzie ten sam
Czyli jednak mamy jakieś równanie? Aby sfinansować 500 zł musimy mieć wpływy z podatków, co możemy zapisać tak:
500 zł wydatków =wyższy VAT o tyle aby sfinansować te 500 zł
brak 500 zł = niższy VAT o tyle o ile trzebaby go podnieść aby znaleźć te 500 zł
Ale nie o to chciałem Pana jescze zapytać:
Mam już ostantie pytanie o Pana opinie. Jaki jest Pana zdaniem powód tego, że europejska gospodarka słabo sobie radzi od paru ładnych lat? Zresztą nie tylko Europejska ale i w USA a szczególnie w Japonii. Takiego czegoś nie widzieliśmy od wielkiej depresji i krach z 1929 roku? Jaki jest Pana opinia skąd to się wzięło?
03/09/2015
Przemysław„Akurat rynek ropy to oligopol i tutaj jego uczestnicy w prosty sposób mogą manipulować cenami więc to nie jest najlepszy przykład do końca.”
No dobrze Panie Michale, to przejdę do bardzo ciekawego zjawiska jakie było w Hiszpanii w czasie kryzysu. A mianowicie Banki Czasu. Wyjaśnienie w artykule.
http://www.forbes.pl/artykuly/sekcje/Wydarzenia/hiszpanie-odchodza-od-euro–praca-nowa-waluta,29672,1
I zastanawiam się, dlaczego wymiana towarów i usług (czyli rozwój PKB) była możliwa za pomocą alternatywnych banków i walut, a nie w euro.
03/09/2015
Michał Stopka@ Przemysław
No właśnie Panie Przemysławie, banki czasu są bardzo dobrym przykładem, dlaczego pieniądz to tylko środek wymiany. Wymiany pracy/dóbr i usług.
Pieniądz do niczego nie jest potrzebny w takim świecie. Z tym ,że proszę zauważyć, że problem jest trochę jeżeli jednych usług jest więcej a innych mniej (podaż). Bo wtedy cena jakość musi się ustalić i do tego służy pieniądz (np. jest tysiąc godzin podaży pracy mechaników ale tylko jedna godzina pracy prawnika)
03/09/2015
Adam K@”Aby sfinansować 500 zł musimy mieć wpływy z podatków, co możemy zapisać tak”
Kręcimy się w kółko. Proszę sobie wyobrazić taką hipotetyczne sytuacje:
a) rząd ma drukarkę pieniędzy, rząd wydrukuje 500 zł dla każdego dziecka, każde dziecko ma +500 zł. Rząd nie zmienia VATu. Rząd wydrukował 20 mld zł.
b) rząd nie drukuje pieniędzy, zmniejsza VAT tak, że obywatele mają 20 mld więcej w portfelach. Rząd nie zmienia swoich wydatków.
W obu przypadkach w sektorze prywatnym pojawia się dodatkowe 20 mld zł. Mamy taką samą presję inflacyjną. Podatki usuwają pieniądze z systemu, a nie fundują wydatki. Wydatki rządowe wprowadzają pieniądze do systemu. Sprawa się oczywiście komplikuje jak dodamy system bankowy, który się lewaruje na pieniądzu państwowym.
@”Jaki jest Pana zdaniem powód tego, że europejska gospodarka słabo sobie radzi od paru ładnych lat?”
Hmm to jest bardzo skomplikowane pytanie i można na ten temat pisać prace naukowe. Ja uważam, że jeszcze się do końca nie podnieśliśmy po kryzysie, głównie dzięki neoliberalnemu podejściu „zaciskania pasa”, kryzysowi w strefie euro. Japonia ma swoje problemy demograficzne.
Jak Pan chce bardziej naukowe podejście to proszę przejrzeć tą pracę eml.berkeley.edu/~dromer/papers/MRW_QJE1992.pdf Na ulepszonym modelu Solowa pokazuje, że akumulacja kapitału w krajach bogatych ma coraz mniejszy efekt na wzrost PKB. Ogólnie musi chyba pojawić się jakiś nowy wynalazek na miarę mikroprocesora, czy silnika spalinowego, żebyśmy dostali większy wzrost w krajach rozwiniętych.
03/09/2015
Michał Stopka@ No niestety pojawiło mi się w związku z tym dodatkowe pytaie ;-)
A jak w Pana opinii odpowiedzieć jeszcze na takie pytanie: W związku ze wzrostem wydajności, generalnie deflacja powinna być naturalnym procesem. Po prostu jak produkujemy coraz więcej i coraz wydajniej, ceny same z siebie powinny spadać. Najlepiej widać to chociażby na cenach AGD, RTV, komputery, laptopy itd.
Czy w związku z tym, jeżeli drukujemy pieniadze, to na pewno jedyną oznaką (złą) jest inflacja? A może brak spadku cen, gdy generalnie powinniśmy mieć procesy deflacyjne wynikające z powyższego spostrzeżęnia, to też jest inflacja?
@ (…) a) rząd ma drukarkę pieniędzy, rząd wydrukuje 500 zł dla każdego dziecka, każde dziecko ma +500 zł. Rząd nie zmienia VATu. Rząd wydrukował 20 mld zł.
b) rząd nie drukuje pieniędzy, zmniejsza VAT tak, że obywatele mają 20 mld więcej w portfelach. Rząd nie zmienia swoich wydatków.
W obu przypadkach w sektorze prywatnym pojawia się dodatkowe 20 mld zł. Mamy taką samą presję inflacyjną. Podatki usuwają pieniądze z systemu, a nie fundują wydatki. Wydatki rządowe wprowadzają pieniądze do systemu. Sprawa się oczywiście komplikuje jak dodamy system bankowy, który się lewaruje na pieniądzu państwowym. (…)
Bzdura. W pierwszym przypadku, jak rząd dodrukuje pieniędzy pojawi się zwykła inflacja. Albo nie będzie deflacji, która powinna być, co napisałem na początku tego komentarza
Natomiast w drugim przypadku rząd musi się zadłużyć skoro nie zmniejsza wydatków.
W poprzednich komentarzach powyżej pisałem, że albo trzeba podnieść podatki aby sfinansować wydatki, albo komuś innemu zabrać, albo się zadłużyć.
03/09/2015
Michał StopkaI tak jeszcz, już na zakończenie, obniżka VAT jest jak najbardziej OK. I to ma bardzo duże znaczenie jak Kowalski będzie miał więcej w kieszeni te 500 zł.
Dlaczego?
Proszę zauważyć, ze najpierw podatki są wyższe: wyższe stawki VAT. Czyli większa ingerencja państwa w gospodarkę. Czyli w związku z tym gospodarka musi mniej produkować. Podobnie jak firma, która ma wyższes koszty, jest w stanie wyprodukować mniej produktów przy tych samych zasobach wobec inne firmy, która ma mniejsze koszty.
Innymi słwy najpierw zabieramy kowalskiemu te 500 zł a później oddajemy 500 zł. Z tym, że w praktyce jest tak, że państwo marnuje po drodze zasoby. Czyli pewnie bardziej jest tak, że najpier zabiera się kowalskiemu 500 zł aby później móc mu oddać 300 zł.
Dlatego z zasady obnizka podaktów jest dobra. Im mniej podatków tym lepiej. To działa na podobnej zasadzie jak regualcje. Im więcej regulacji i wymagań dla biznesu, tym mniej biznes wytworzy
03/09/2015
CzytamDobra wymiana, jutro kontynuacja?
03/09/2015
Adam KJeżeli chodzi o inflacje, czy deflacje to same w sobie nie są złe, czy dobre. Temat jest jak zwykle skomplikowany. Jest sporo ekonomicznych powód dlaczego uważa się, że stabilna 2% inflacja to dobre rozwiązanie dla gospodarki (taki cel inflacyjny mają banki centralne). Na przykład pracownicy bardzo źle reagują na obniżki pensji, ale już nie zwracają uwagi na mała inflację. To pomaga urealnić wynagrodzenia niektórych pracowników ;) Deflacja natomiast nie jest zbyt korzystna dla kredytobiorców. Niestabilny wzrost czy spadek cen też najgorszy, bo ciężko cokolwiek zaplanować.
@”Natomiast w drugim przypadku rząd musi się zadłużyć skoro nie zmniejsza wydatków.”
To znaczy uważa Pan, że zadłużenie się państwa nie spowoduje inflacji? Przecież ilość pieniądza na rynku się zwiększy.
@”I tak jeszcz, już na zakończenie, obniżka VAT jest jak najbardziej OK. I to ma bardzo duże znaczenie jak Kowalski będzie miał więcej w kieszeni te 500 zł.”
Czyli twierdzi Pan, że obniżenie VATu nie spowoduje inflacji. Te ekstra 500 zł, które Kowalski teraz ma, a wcześniej nie miał :)
@”Innymi słwy najpierw zabieramy kowalskiemu te 500 zł a później oddajemy 500 zł”
Ogólnie ja jednak zostanę przy tym, że najpierw rząd daje pieniądze obywatelom w zamian za jakieś dobra, czy usługi. Następnie może ich opodatkować (lub nie).
@”Im więcej regulacji i wymagań dla biznesu, tym mniej biznes wytworzy”
Jasne, jak się zlikwiduje regulacje dotyczące ochrony środowiska to biznes „coś wytworzy” na całe moje podwórko ;) Polecam poczytać o efektach zewnętrznych, opodatkowanie to jedna z polecanych przez ekonomistów form rozwiązania tego problemu. Podatki spełniają dużo ważnych funkcji w państwie.
03/09/2015
Michał Stopka@ Na przykład pracownicy bardzo źle reagują na obniżki pensji, ale już nie zwracają uwagi na mała inflację.
Ale deflacja spowodowana zwiększeniem produkcji i efektem skali (wzrostem wydajnośći) nie powoduej spadku zysków. Pracownicy mogą dzięki temu zarabiać więcej. Na przykład robię jednego laptopa a tysiąc złotych a dzięki wzrostowi wydajności potem dwa laptopy za 900 zł. Na wynagordzenia mam już 1800 zł (biznes+pracopwnik)
A deflacja jest 10%
@ Deflacja natomiast nie jest zbyt korzystna dla kredytobiorców.
I tutaj dochodzimy do sedna zagadnienia. W momencie gdy państwo (politycy) mają kontrolę nad długiem/kreacją pieniądza to chcą mieć inflację bo w ten sposób oszukują społeczeństwo i mamią wyborców. Mają kasę na kiełbasę wyborczą. Ale też proszę zauważyć że jest podatek inflacyjny. Jak ceny Panu urosna o 10% i tyle wynagrodzenia i zyski (czysta inflacja) to musi Pan oddać i tak 20% z tego na podatki.
Przy deflacji nie może Pan robić takiego triku wyborczego.
@ Czyli twierdzi Pan, że obniżenie VATu nie spowoduje inflacji. Te ekstra 500 zł, które Kowalski teraz ma, a wcześniej nie miał :)
Oczywiście, że nie spowoduje bo to nie drukowanie pieniędzy ale zabieranie w jednym miesjcu moich owoców pracy (VAT) aby państwo mogło coś stworzyć w innym miejscu (np. państwowa służba zdrowia). Mało tego, prawdopodbnie obnizka podaktów spowodowałaby bardziej efektywną gospodarkę, czyli więcej dóbr i usług (wzrost wydajnosći gospdarki) a przez to pewnie raczej jeżeli już coś deflacje
03/09/2015
Michał Stopka@ Konrad
A gdzie w tekście jest coś o giełdzie?
03/09/2015
Adam KTylko proszę pamiętać, że spadek ceny laptopów, TV i AGD to nie jest jeszcze deflacja. Tak samo jak wzrost ceny masła, wołowiny i mieszkań to nie jest inflacja.
Naprawdę jest sporo ekonomicznych powodów dlaczego cel inflacyjny wynosi 2%, to nie jest tylko chytry plan polityków na zniewolenie ludzi ;)
@”Oczywiście, że nie spowoduje bo to nie drukowanie pieniędzy ale zabieranie w jednym miesjcu moich owoców pracy (VAT)”
Nawet jeżeli Pan pomyśli o samej praktyce, to najpierw państwo wydaje a później „szuka” pieniędzy. Bo wydatki i przychody nie zgrywają się w czasie. Dlatego później nagle się odkrywa te wszystkie dziury „wstaw nazwisko ministra finansów”. Proszę nie mylić realnych dóbr i usług z pieniędzmi. Owoce pańskiej pracy rządowi są zbędne, chyba że dostaje Pan jakieś faktury od rządu.
03/09/2015
Michał Stopka@ Nawet jeżeli Pan pomyśli o samej praktyce, to najpierw państwo wydaje a później „szuka” pieniędzy. Bo wydatki i przychody nie zgrywają się w czasie. Dlatego później nagle się odkrywa te wszystkie dziury „wstaw nazwisko ministra finansów”.
Bzdura. Jest tak tylko dlatego, że mamy polityków i kiełbasę wyborczą: państwo wydaje więcej niż ma dochodów.
Ale jak najbardziej jest możliwy przeciwny scenariusz: zrównoważony budżet, mało tego nawet z nadwyżką budżętową
To samo co z ludźmi którzy się zadłużają. Po prostu wydają więcje niż zarabiają. I tyle.
Ale co najśmieśniejsze, ludzie zadłużający się mówią, że muszą to robić bo ich nie stać. Czyli nie stać ich zaoszczędzić ale stać na spłatę tych samych kwot powiększonych dodatkowo o odsetki
Dokładnie to samo Pan mówi: państwo musi się zadłużać. Czyli nie stać nas na zrónoważony budżet ale stać nas na płacenie ekstra dodatkowy odsetek od długu
04/09/2015
Adam K@”ludzie zadłużający się mówią, że muszą to robić bo ich nie stać. Czyli nie stać ich zaoszczędzić ale stać na spłatę tych samych kwot powiększonych dodatkowo o odsetki”
Pełna zgoda. To nie jest zbyt mądre działanie.
@”Dokładnie to samo Pan mówi: państwo musi się zadłużać. Czyli nie stać nas na zrónoważony budżet ale stać nas na płacenie ekstra dodatkowy odsetek od długu”
Tylko tu się nie zgadzamy. Państwo bardzo się różni od obywatela, to ono napędza ten cały system finansowy. Ja nie staram się oceniać moralności takiego rozwiązania. Opisuje tylko jak to działa i dlaczego nie może działać tak jak Pan chce.
Zadłużenie Polski rośnie, oszczędności Polaków rosną, wszystko rośnie ;) Czy możliwy jest zróżnicowany budżet, czy nawet nadwyżka? Oczywiście, tylko że kosztem będzie zwiększenie zadłużenia prywatnego. Raczej się nie przekonamy, czyli pozostaje dalsze obserwowanie naszej gospodarki, może się pojawi coś interesującego.
04/09/2015
Przemysław„Pieniądz do niczego nie jest potrzebny w takim świecie. Z tym ,że proszę zauważyć, że problem jest trochę jeżeli jednych usług jest więcej a innych mniej (podaż). Bo wtedy cena jakość musi się ustalić i do tego służy pieniądz (np. jest tysiąc godzin podaży pracy mechaników ale tylko jedna godzina pracy prawnika)”
Jeżeli pieniądze, muszelki, czas są tyko środkami wymiany dóbr i usług, to o ile dobrze rozumiem, wymiana handlowa powinna być możliwa niezależnie od zastosowanej waluty.
Czyli teoretyczne Hiszpańska społeczność powinna być w stanie wymienić się dobrami za pomocą euro. Ale w praktyce okazało się, że społeczność musiała stworzyć alternatywną walutę, by wymiana się odbyła. (Ostatecznie rząd Hiszpański zakazał tego typu wymiany)
Ja osobiście mam wrażenie, że pieniądze to teraz mogą pełnić trochę większą rolę, niż tylko wymianę dóbr. Mogą one również wpłynąć na zwiększenie wydajności gospodarki, oraz produkcji. Przykładowy informatyk z artykułu powiedzmy, że jest w stanie miesięcznie zrobić 5 stron internetowych miesięcznie. Ale jako pracownik na 0,5 etatu zakłada 1 miesięcznie. To bardzo ciekawe, że to za pomocą banków czasu zakłada dodatkowo 4 strony miesięcznie a nie przy pomocy euro. I zwróćmy uwagę, że wydajność informatyka jest taka sama.
05/09/2015
Adam K@Przemysław
„Czyli teoretyczne Hiszpańska społeczność powinna być w stanie wymienić się dobrami za pomocą euro. Ale w praktyce okazało się, że społeczność musiała stworzyć alternatywną walutę, by wymiana się odbyła.”
To jest doskonały przykład złej polityki fiskalnej i monetarnej państwa (chociaż Hiszpania i tak nie ma już nic do powiedzenia w sprawie euro). Ludzie chcieli pracować, produkować i wymieniać się usługami, ale nie mieli do tego narzędzia (pieniędzy) z powodu kryzysu finansowego. Rządy nie przewidziały tak dużego wpływu zwiększenia ryzyka kredytowego i ich reakcja była nieadekwatna do problemu.
Na poniższych wykresach jest reakcja w czasie gospodarki na szok zwiększający o 25% ryzyko kredytowe. Model ILF (linia przerywana) jest znacznie popularniejszy wśród ekonomistów. Dlatego z początku lekceważono problem. Proszę zwrócić uwagę jak szybko reaguje sektor bankowy spadkiem ilości pożyczek w modelu FMC (linia ciągła). Jak spada PKB, inwestycje, konsumpcja i inflacja.
http://www.voxeu.org/sites/default/files/image/FromMay2014/kumhof%20fig2%2017%20jun.png
06/09/2015
Michał Stopka@ Przykładowy informatyk z artykułu powiedzmy, że jest w stanie miesięcznie zrobić 5 stron internetowych miesięcznie. Ale jako pracownik na 0,5 etatu zakłada 1 miesięcznie. To bardzo ciekawe, że to za pomocą banków czasu zakłada dodatkowo 4 strony miesięcznie a nie przy pomocy euro. I zwróćmy uwagę, że wydajność informatyka jest taka sama.
Panie Przemysławie w Pana rozumowaniu brakuje mi jednej rzeczy. Proszę zauważyć, że przy pracy na etacie nie wytwarza tyle samo (wydajność) jak przy banku czasu bo mamy… podatki (PIT, CIT, ZUS, ITD)
Proszę zobaczyć na taki przykład: mechanik:
Jeżeli mechanik nie wystawia rachunków, nie płaci od tego VAT, PIT, CIT, ZUS to powiedzmy coś robi za 100 zł
ALe jeżeli płaci to robi to za 200 zł.
Przy 100 zł może mieć popyt na usługi na te 4 godziny dziennie aby coś zrobił
A przy 200 zł tylko jedną godzinę.
Po pierwsze dlatego, że kogoś może nie być stać na zrobienie czegoś (i w ogóle nie zostanie coś zrobione: brak pojawienia się usługi i przez to PKB)
Albo ktoś powie, że przy dwa razy wyższych cenach to on samo sobie to zrobi (nauczy sie jak to robić)
06/09/2015
Adam K@Michał Stopka
Pomijając błąd rozumowania ze zmiany ceny, bo np. cena może wzrosnąć z powodu zwiększonego popytu na usługi informatyka, próbuje Pan przemycić pogląd, że gdyby nie było podatków to wszystko byłoby tańsze i byłby większy popyt. Ten przykładowy mechanik nie będzie musiał płacić tych wszystkich podatków, ale za to doliczy do ceny kwoty na utrzymanie swoich dziadków/rodziców oraz coś na własną emeryturę, składkę na prywatne ubezpieczenie medyczne, prywatną szkołę dla dzieci itd. W niektórych przypadkach może go to wynieść drożej niż podatek/składa obowiązkowa.
06/09/2015
Michał Stopka@ Adam K
Każdy widzi to co chce zobaczyć