Jak nie inwestować w kontrakty terminowe GPW…
Dzisiaj przedstawiam Wam moje kolejne przemyślenia na temat kontraktów terminowych. Tym razem dzielę się moimi przemyśleniami dlaczego ludzie tracą pieniądze na kontraktach terminowych GPW. Omówię też moje ostatnie dwie transakcje na kontrakcie na MWIG 40 i na tej podstawie wyciągnę wnioski co było dobrze a co należy poprawić. Po prostu dowiecie się jak nie inwestować w kontrakty terminowe na GPW.
Przypominam, że na temat kontraktów terminowych pisałem wcześniej. Poniżej zestawienie trzech artykułów:
- Co wiem o inwestowaniu i zarabianiu na giełdzie? W puli konkursu Futures Masters 70 tys. zł
- Kontrakty terminowe gpw: instrumenty pochodne: co warto o nich wiedzieć
- Kontrakt FW 40 na średnie spółki: co warto o nim wiedzieć i dlaczego taka pierwsza transakcja w konkursie?
Analiza historycznych transakcji na giełdzie, zarówno na akcjach czy kontraktach terminowych, to podstawowy klucz do sukcesu. Jest to bardzo ważna część dochodzenia do tego jak zarabiać na giełdzie. Tak naprawdę, oprócz uniwersalnych zasad jak inwestować, każdy z nas jest inny, ma inny charakter. A największym wrogiem każdego inwestora jest.. ON SAM.
Jak nie inwestować w kontrakty terminowe: dwa kolejne artykuły
- Co warto wiedzieć na temat kontraktów terminowych na indeks WIG20 oraz dolara amerykańskiego USD
- Całościowo opiszę moje spojrzenie na temat kontraktów terminowych: jak ja do tego podchodzę
Ostatni z powyższych artykułów będzie możliwy do napisania (oraz lepszego zrozumienia moich przemyśleń), właśnie między innymi dzięki opisowi moich kilku realnych transakcji na kontraktach terminowych.
Uwaga: jeżeli ktoś jeszcze nie czytał powyższych trzech artykułów, warto najpierw się z nimi zapoznać. Obecny wpis jest kontynuacją powyższych spostrzeżeń i przemyśleń. W przeciwnym wypadku, sporo rzeczy z poniższego artykułu może nie być zrozumiałe, szczególnie w drugiej części tego wpisu.
Ponadto, to co bardzo ważne, w każdym artykule poruszam inne aspekty związane z kontraktami, dlatego trzeba patrzeć na to wszystko całościowo i kompleksowo. Dopiero wtedy ma to głębszy sens.
Przypominam też, że jeżeli przeoczysz jakiś mój artykuł, w przyszłości będziesz mógł/mogła znaleźć wszystkie wpisy tłumaczące kontrakty terminowe w zakładce „Spis zagadnień” w punkcie: „Spostrzeżenia ponadczasowe o kontraktach terminowych/instrumentach pochodnych”.
Jak nie inwestować w kontrakty terminowe: dlaczego ludzie tracą?
Ludzie zaczynają przygodę z kontraktami terminowymi ponieważ przyciąga ich magia szybkich zysków. Dzięki dźwigni finansowej każdemu wydaje się, że można łatwo i szybko zarobić na kontraktach.
Podobnie jest sporo osób, które kupują los na loterii, bo mają nadzieję, że mogą bardzo wiele wygrać. Oczywiście wiele osób niby zdaje sobie sprawę, ktoś im to nawet mówi, że statystyka jest przeciwko nim, niemniej jednak i tak dalej kupują losy. Jest to znany, fenomenalny efekt z psychologii i na ten temat jest bardzo wiele ciekawych badań, które tłumaczą dlaczego tak jest.
W przypadku kontraktów terminowych nie ma tak szeroko dostępnej i powszechnej wiedzy. Dlatego wiele osób, bez kompletnego przygotowania zaczyna przygodę z kontraktami, i kończy się to tak jak się musi skończyć.
To dlatego statystyki dotyczące dźwigni finansowej są takie jakie są, pisałem o tym kiedyś tutaj: Poznaj biznes: Inwestowanie na giełdzie: Lewar… dźwignia finansowa czy zapadnia finansowa?
Jak nie inwestować w kontrakty terminowe: kluczowe spostrzeżenia
Zróbmy sobie prostą symulację dla kontraktu FW 40 na indeks MWIG:
- Jesteśmy w stanie raz dziennie wyłapać ruch na indeksie o wartości 20 pkt.
- Jesteśmy w stanie raz na tydzień wyłapać ruch na indeksie o wartości 20 pkt.
- Jesteśmy w stanie raz na miesiąc wyłapać ruch na indeksie o wartości 20 pkt.
Te 20 pkt to ruch (przy obecnym poziomie kontraktów/indeksu około 3 500 pkt) niecały jeden punkt procentowy.
Dla przypomnienia, dla jednego kontraktu FW 40 potrzebujemy wpłacić/zainwestować około dwóch tysięcy złotych depozytu. Zysk 20 pkt po przeliczeniu na złote polskie to zysk w wysokości 200 zł: 20 pkt razy mnożnik 10 zł.
(jeżeli ktoś jest tutaj nowy, wszystko, dokładnie krok po kroku, na temat depozytu, mnożników itd. zostało wyjaśnione w poprzednich artykułach).
Jak nie inwestować w kontrakty terminowe: ile można zarobić?
W ciągu roku jest około 250 sesji, 50 tygodni i 12 miesięcy. W związku z tym, dla poszczególnych, powyższych wariantów mamy następujący zysk (przed podatkiem):
- 250 razy 200 zł na transakcji =50 tys. zł; zysk od środków zainwestowanych w depozyt 2500 % w skali roku (50 tys./2 tys.)
- 50 razy 200 zł na transakcji = 10 tys. zł; zysk od środków zainwestowanych w depozyt 500 % w skali roku (10 tys./2 tys.)
- 12 razy 200 zł na transakcji = 2,2 tys. zł; zysk od środków zainwestowanych w depozyt 110 % w skali roku (2,2 tys./2 tys.)
Zauważmy też, że powyższe stopy zwrotu są bez reinwestowania zysków (zwiększania liczby kontraktów z zysku). Gdyby reinwestować te zyski to stopy zwrotu zrobiłyby się gigantyczne i po paru miesiącach/latach taki ktoś miałby więcej środków niż jeden z najbogatszych ludzi na świecie, czyli Warren Buffet…
Wilda więc, że coś tutaj jest nie tak. Jak widać powyżej, gdyby w realnym świecie ktoś był w stanie zgarniać te 20 pkt, szybko stałby się miliarderem…
A mówimy tylko o jedenym kontrakcie i tylko o dwudziestu punktach na transakcji: przykład do obliczeń opiera się na jednym depozycie w wysokości 2 tys. zł
Rozumiesz już dlaczego ludzie tracą pieniądze na kontraktach? Bo bardzo łatwo o błędne transakcje a trudno o dobre, plus dochodzą koszty.
Jak nie inwestować w kontrakty terminowe: wysoka pokusa
Rozumiesz też już dlaczego kiedyś zainteresowałem się kontraktami terminowymi? Przecież wystarczy dobra transakcja średnio tylko raz na miesiąc a i tak stopa zwrotu w skali roku może być naprawdę przyzwoita. A dodatkowo to co ważne, na kontraktach można też grać na spadki. To duża zaleta instrumentów pochodnych względem akcji (krótkiej sprzedaży w Polsce w praktyce obecnie nie ma, chociaż są do tego ustawy).
No tak, tylko kto w ten sposób myśli? Ile osób to w ogóle zauważy? Szczególnie zanim straci pieniądze? I jak do tego doprowadzić aby zgarniać te punkty, co jest sporym wyzwaniem?
Oczywiście trzeba mieć wiedzę i zdobyć doświadczenie jak to zrobić. A później umieć to fizycznie wdrożyć w życie na własnym rachunku, dopasowując rozwiązanie do własnego charakteru i indywidualnych ograniczeń jak np. praca, czas możliwy do poświęcenia na analizy itd…
Jak nie inwestować w kontrakty terminowe: czas i doświadczenie
Tak jak pisałem na początku, kluczem do sukcesu jest analiza naszych historycznych transakcji. Oczywiście to oznacza, że musimy zdobyć praktyczne doświadczenie, niestety metodą prób i błędów.
Ponadto musimy na to poświęcić odpowiednio dużo czasu. Zgodnie z jednym z badań, aby zostać ekspertem w danej dziedzinie, trzeba na to poświęcić około 10 tys. godzin. Link do artykułu na ten temat jest tutaj. Warto przeczytać ten artykuł, bo to ciekawa rzecz odnosząca się do wielu dziedzin życia.
Z kontraktami terminowymi jest o tyle problem, że tutaj, przy użyciu dźwigni finansowej, zazwyczaj nie ma praktycznie czasu na zdobycie doświadczenia, bo szybko można stracić środki, a co dopiero powiedzieć, że potrzebujemy na to poświęcić te przysłowiowe 10 tys. godzin.
Tak jak pisałem, ja na kontrakty terminowe poświęciłem już sporo czasu i co nieco o tym już wiem, więc mam nadzieję, że moje przemyślenia zaoszczędzą Tobie trochę czasu w tym zakresie. Zresztą na akcje poświęciłem parę razy tyle czasu, więc wiedza na ten temat, którą dzielę się z Tobą na moim blogu, też nie bierze się z niczego.
Przykładowe analizy transakcji konkursowych
Przypominam, że cały czas można się zarejestrować się i wziąć udział w konkursie Futures Masters, możesz kliknąć w tym celu w poniższy baner:
Uwaga: tak jak już pisałem poprzednio, konkurs GPW Futures Masters wykorzystuję do pokazania Wam o co chodzi w kontraktach terminowych, jak ja do tego podchodzę i dlaczego. Ponadto okres, w którym trwa konkurs, jest bardzo krótki, a w przypadku mojej strategii liczy się statystyka zajętych pozycji więc nie wiem jakim wynikiem ostatecznie zakończy się konkurs. Ale tak jak pisałem, nie to jest dla mnie najważniejsze. Robię to po to aby pokazać Wam na czym polegają kontrakty terminowe, dlaczego ludzie tracą pieniądze i gdzie można w takim razie zbudować przewagę konkurencyjną.
O mojej pierwszej transakcji pisałem już w poprzednim artykule, szczególnie w komentarzach odnosiłem się do uwag czytelników, więc jeżeli ktoś nie czytał, proszę rzucić okiem tutaj: Kontrakt FW 40 na średnie spółki: co warto o nim wiedzieć i dlaczego taka pierwsza transakcja w konkursie?
Co było dobrze w tej transakcji?
- dokonałem transakcji więc dzięki temu zdobyłem kolejne doświadczenie
- ustawiłem stop losa
Co należy poprawić? Jaki wniosek?
- pozycja była zdecydowanie za duża: zmniejszyć pozycję
- duża pozycja była zajęta jedną transakcją: dokonać większej liczby transakcji przy zajmowaniu pozycji
- Stop loss był najprawdopodobniej za krótki (taki wniosek można wyciągnąć z perspektywy czasu): wydłużyć stop loss
- Nie miałem zrobionej listy rzeczy/ryzyk, które mogą mnie zaskoczyć pozytywnie lub negatywnie w kolejnych dniach (np. dalszy rozwój sytuacji z kredytami frankowymi): mieć listę rzeczy szanse/ryzyka
- Dla techników: transakcja była pod oporem technicznym (osobiście do takich rzeczy nie przywiązuję dużej wagi, dlaczego pisałem w komentarzach na temat Rainbow Tours)
Jeżeli chodzi o sytuację techniczną: linia trendu spadkowego. Warto tutaj zaznaczyć, że już po kilku dniach ta linia trendu została przebita/naruszona, jednak zaraz potem i tak kontrakty i indeks MWIG zeszły z powrotem w dół:
Oczywiście ja nie jestem technikiem, więc czy linia trendu została przebita, czy nie, bo tutaj mogą pojawić się pytania i wątpliwości, jak ją narysować itd. zostawiam to już technikom. Ja się takimi kreskami nie bardzo zajmuję, dlaczego, pisałem w tym komentarzu pod po przednim wpisem.
Jedyne co tutaj chciałem zwrócić dodatkowo uwagę, to moje spostrzeżenie: wytłumaczenie dlaczego w przeciągu kilku sesji możemy mieć zmiany na giełdzie.
Tak jak pisałem w poprzednim artykule, jednym z powodów do zajęcia pozycji były bardzo dobre dane o PMI, znacznie powyżej oczekiwań. Problem jest jednak taki, że PMI wyszły w poniedziałek rano o 9:00, jednak zanim finansowi je przetrawią, zbiorą komitet, coś postanowią o alokacji akcji itd, nieraz mija… kilka dni.
I w ten sposób można tłumaczyć, dlaczego w ciągu kolejnych dwóch dni, pomimo propozycji szefa KNF na temat kredytów frankowych (obciążenie kosztami kredytów banków), które spowodowały mocne spadki na Banku Millenium i Getin Banku (prawie 10% udziału w indeksie MWIG 40), indeks w kolejnych dwóch sesjach zawrócił ponownie do góry (do piątku). Po prostu zebrały się najprawdopodobniej komitety u finansowych, gdzie być może jeden, czy kilku z nich zdecydowało się na zakupy akcji. To wystarczyło i rynek przesunął się trochę do góry (naruszając linię trendu spadkowego w piątek).
Po prostu zanim jakieś informacje fundamentalne jak PMI zostaną zdyskontowane w kursie mija trochę czasu. Przecież ktoś musi je „zdyskontować”. Przecież to „dyskontowanie” nie dzieje się jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki… Pewnie na rynkach bardziej rozwiniętych niż Polska, dyskontowanie jest znacznie szybsze, jednak w Polsce, gdzie wiele osób wierzy w analizę techniczną, to dyskontowanie siłą rzeczy musi trwać dłużej: przecież skoro analitycy techniczni nie wierzą w analizę fundamentalną, nie śledzą danych które na nią wpływają, to technicy na pewno nie przyczyniają się do dyskontowania i uwzględniania tych danych w kursach.
Jak nie inwestować w kontrakty: wnioski z poprzedniej transakcji
Zanim jednak tydzień się zakończył i nastąpiło to co opisałem powyżej, po tym jak zamknęło mi stop losa (poniedziałek), we wtorek ponownie otworzyłem kontrakty na wzrosty (po części znowu po to aby mieć co opisać w tym artykule).
Tym razem, w związku z powyższą analizą co było dobrze i co należ poprawić, przebiegało to już trochę inaczej:
Kupiłem już mniej kontraktów bo dwa (wtorek, po 3535 pkt). Dzięki temu stop loss mógł być już większy, nawet gdyby to było 100 pkt na kontrakcie, w sumie maksymalna strata byłaby już mniejsza: 2 tys. zł (około 4% kapitału)
Wieczorem we wtorek i rano we środę zaczęło się jednak sporo mówić na temat propozycji szefa KNF, o której pisałem powyżej. W efekcie środowa sesja była dosyć mocno spadkowa.
Jednak, jeżeli się przyjrzeć powodom tych spadków, indeks MWIG 40 głównie był ściągany w dół przez Bank Millenium oraz Getin Bank (prawie 10 % udziału, spadki pod 10 procent tych dwóch spółek). Oczywiście za sprawą propozycji szefa KNF.
Jeżeli jednak zobaczymy na wykresy tych dwóch banków i połączymy to z informacją, którą przeczytałem w jednym z raportów analitycznych na temat wpływu tej propozycji KNF na zyski tych banków, analityk pisał, że zmniejszy to potencjalnie zyski tych dwóch banków o około 20/30%. A skoro tak, doszedłem do wnioski, że przy tych założeniach, kurs tych banków, aby to ryzyko się wyceniło, też powinien się przesunąć o te 20/30% w dół.
No tak, tylko informacja o wystrzale kursu franka powyżej 4 zł była już jakiś czas temu, w efekcie czego, kursy tych banków już pewnie w dużym stopniu zdyskontowały taką informację (jeżeli mam rację potrzebujemy w tym wypadku spadek kursów o około minus 20/30%).
Jak nie inwestować w kontrakty terminowe: Getin Bank + Millenium
Tą środową sesję dla Getin Banku i Banku Millenium pokazałem na wykresie poniżej czerwoną strzałką:
Dlatego uznałem, że w tej sytuacji (mając z tyłu głowy argumenty za tym, że uważam, że rynek pójdzie w końcu do góry) warto dokupić dwa kolejne kontrakty. Zrobiłem to po poziomie 3500 pkt (minimum parę minut wcześniej było 3486 pkt).
Co do zasady z powiększaniem pozycji stratnej (miałem już wcześniej dwa kontrakty kupione po 3535 pkt) trzeba bardzo uważać i może to być bardzo niebezpieczne na kontraktach terminowych. Mając podwojoną pozycję tracimy wtedy już dwa razy szybciej punkty.
Z drugiej strony tak naprawdę liczy się to, czy mam rację co do kierunku rynku w kolejnych godzinach/dniach. Bo jeżeli tak, taki spadek może być bardzo dobrym poziomem do zajęcia pozycji na kontraktach po atrakcyjnych cenach.
Znowu jednak, jak zawsze brałem pod uwagę, że mogę się mylić i dlatego, przy czterech kontraktach stop byłby aktywowany w okolicach 3 480 pkt (zaraz poniżej lokalnego minimum intraday z tej środowej sesji).
Jak nie inwestować w kontrakty terminowe: ile straciłbym na pozycji?
- Dwa kontrakty kupione po 2535, stop loss 2480, strata 55 pkt na kontrakcie, razy dwa: minus 110 pkt
- Dwa kolejne kontrakty kupione po 2500 pkt, stop loss 2480, strata 20 pkt na kontrakcie, razy dwa: minus 40 pkt
Razem dopuszczałem więc stratę na poziomie minus 150 pkt, czyli około 1500 zł (plus koszty prowizji), niecałe 4% kapitału
Wydawało się, że mam rację i rynek pójdzie do góry, pod koniec sesji we środę kontrakty były już w okolicach 3520/3525 punktów. Patrząc na rynek czułem, że jest silny i zbiera się do wzrostów.
I wieczorem we środę, po sesji okazało się… że ukazała się informacja, że ECB nie akceptuje obligacji greckich pod zastaw.
W związku z tym we czwartek rano na open o 8:45 zamknąłem te cztery długie pozycje (kurs otwarcia 3505 pkt, czyli nie najgorzej pomimo tej złej informacji).
Jak nie inwestować w kontrakty terminowe: ostateczny efekt
- Na pierwszych dwóch kontraktach straciłem po 30 pkt (2535-2505), razem 60 pkt
- A na drugiej transakcji zyskałem po 5 pkt (pomimo złej informacji w nocy i tak zarobiłem), czyli razem plus 10 pkt
W efekcie ta druga transakcja zakończyła się drugą stratą, ale już teraz tylko 50 pkt, czyli 500 zł (plus koszty transakcji, plus w prawdziwym świecie koszty płynności, dla 4 kontraktów nie byłoby to jednak zbyt wiele bo to niewielka pozycja nawet jak na FW 40)
Oczywiście z perspektywy czasu okazało się, że może i nie trzeba było zamykać tych pozycji na open, bo jednak miałem rację i rynek w dwie sesji (czwartek i piątek) przesunął się do góry. Kontrakty ostatecznie zanotowały maksimum po 3564 pkt.
Niemniej jednak mam kolejną żelazną zasadę: jeżeli wychodzi jakaś nowa informacja, która może być ryzykowna dla mojej pozycji to po prostu zamykam tą pozycję. Dlaczego?
Bo nigdy nie wiadomo do końca, która informacja spowoduje, że mnie przejedzie na pozycji.
Jak nie inwestować w kontrakty terminowe: negatywne informacje
Na przykład poniżej pokazałem, jak zachował się rynek po dwóch negatywnych informacjach.
Na czerwono zaznaczyłem bankructwo Cypru na wiosnę 2013 roku oraz zajęcie Krymu:
Rynek po tych informacjach poleciał w dół po kilkaset punktów (głównie umorzenia w TFI). A kilkaset punktów na czterech kontraktach to kilkanaście tysięcy złotych. Bardzo duża strata. Trudna do odrobienia (przy założeniu, że mamy te 50 tys. zł jak w konkursie). Ale co też warto podkreślić: powyższe spadki były w hossie na rynku. Jeżeli akurat trafimy na bessę, utrzymywanie długich pozycji po naprawdę złej informacji może zakończyć się jeszcze większą stratą.
Drugim powodem, dla którego zamknąłem pozycję jest kolejna żelazna zasada, że jeżeli mam dwie transakcje pod rząd stratne, robię sobie przerwę od ruchów na kontraktach. Oznacza to bowiem dla mnie, że albo w danym momencie mam złe czucie rynku, albo jest trochę za wcześnie na realizację mojego scenariusza, albo po prostu się mylę.
Tak naprawdę nie ma znaczenia który argument jest słuszny, po prostu uważam, że w tej sytuacji trzeba wyjść z rynku i go poobserwować z boku: czyli zająć trzecią pozycję (długa, krótka, brak pozycji). To jest dobre dla lepszej oceny sytuacji.
Tak więc widzicie, dzięki tym dwóm pozycjom, co nieco pokazałem już jak podchodzę do kontraktów terminowych.
Jak nie inwestować w kontrakty terminowe: dane PMI
Z ciekawych wykresów, w nawiązaniu jeszcze do publikacji danych o PMI, tak mi się teraz skojarzyło, poniżej wrzuciłem wykres, gdzie zieloną strzałką pokazałem, co stało się z indeksem FW 40 po publikacji dobrych danych PMI, które były powyżej oczekiwań i po raz pierwszy powyżej 50 pkt, pisałem o tym początkiem sierpnia 2013 roku tutaj: Polska gospodarka rozpędza się: PMI Polska 51,1 !!! Powyżej 50 pkt po raz pierwszy od marca 2012 r. :-)
Jak przy pierwszej transakcji w poniedziałek po dobrym PMI pisałem, że opory są po to aby je łamać przy pomocy dobrych danych fundamentalnych, właśnie to miałem na myśli co widać na wykresie powyżej:
- Lokalny szczyt (opór) został przebity po tych właśnie danych
- A kolejna ważna sprawa, po tych danych PMI rynek na kontraktach przesunął się do góry o kilkaset punktów. To właśnie miałem na myśli i pod to grałem w poniedziałek
- Oczywiście jak widać po ostatnich danych PMI Polska, nie zawsze musi się to sprawdzić i trzeba być świadomy, że jest też takie ryzyko.
I jeszcze jedna sprawa, czy można było przewidzieć, że po informacji o tym, że ECB już nie akceptuje obligacji greckich jako zastaw, że rynek jednak nie spadnie? Najprawdopodobniej tak, ponieważ analizę na temat Grecji zrobiłem parę dni wcześniej tutaj: Wybory w Grecji wygrała SYRIZA: wpływ na gospodarkę europejską i polską. Wynikało z niej, że już teraz Grecja nie powinna mieć specjalnego wpływu na gospodarkę a przez to na giełdę.
Ale uwaga: tak jak pisałem, na kontraktach terminowych mam żelazną zasadę, że nowe informacje mnie zaskakujące powodują, że zamykam pozycję, bo moja interpretacja i analiza może być błędna.
Jak nie inwestować w kontrakty: efekt dźwigni
Na kontraktach terminowych, w odróżnieniu od akcji, przy takiej dźwigni finansowej, nie ma miejsca nawet na chwilowe, złe zajęcie pozycji.
Ponieważ indeksy a przez to i kontrakty terminowe są tylko pod wpływem informacji napływających z zewnątrz i ogólnej sytuacji makro.
W przypadku pojedynczych spółek takie rzeczy aż tak bardzo się nie liczą, szczególnie w dłuższym terminie. Dlatego w przypadku pojedynczych akcji nie zwracam uwagi na takie, zewnętrzne informacje. Jedyne co mnie interesuje w przypadku konkretnej spółki to tylko moja analiza dotycząca tej spółki.
Przykład?
W przypadku selekcji spółek, mógłbym na przykład zdecydować, że w przypadku banków z indeksu MWIG 40 jak Millenium i Getin jest za duże ryzyko związane z rozwojem sytuacji w związku z wzrostem kursu franka. I po prostu nie mieć tych akcji.
Jednak kupując kontrakt na indeks średnich spółek siłą rzeczy jestem pod wpływem zmian kursu tych banków (udział w indeksie prawie 10%).
Co było dobrze a co jest do poprawienia na podstawie tej drugiej pozycji?
Jak nie inwestować w kontrakty terminowe: co było dobrze
- Zająłem kolejną pozycję, dzięki czemu zdobyłem kolejne doświadczenie
- Zająłem pozycję pomimo poprzedniej straty (chociaż po stracie nie jest to czasem łatwe)
- na początek było mniej kontraktów (2 zamiast 10)
- pozycja była otwierana na dwa razy
- wykorzystałem moją wiedzę i doświadczenie, jak potencjalnie propozycja KNF może wpłynąć na zyski dwóch banków i że paradoksalnie ta informacja może być okazją do zwiększenia pozycji
Jak nie inwestować w kontrakty terminowe: co jest do poprawienia
- Pozycja cały czas wydaje się za duża: można ją jeszcze ograniczyć, zamiast dwóch kontraktów jeden
- W sumie można było rozpocząć zajmowanie pozycji niżej, czekać na cofnięcie rynku: ale uwaga tutaj jest ryzyko, że jeżeli mamy rację, rynek nam odjedzie
- Trzeba bardzo uważać na nagłe informacje, jak ta z ECB, w tym wypadku spadków na open nie było dużych, ale mogło być pod tym względem gorzej: ograniczyć wielkość zajmowanej pozycji, szczególnie przy długich pozycjach
I takie ćwiczenie, rozumowanie można przeprowadzać po każdej transakcji. Nie dotyczy to tylko kontraktów ale przede wszystkim akcji.
Zapraszam do komentowania, również jeżeli macie jakieś wnioski w związku z Waszym udziałem w konkursie.
No i oczywiście na kolejne moje przemyślenia w związku z kontraktami terminowymi.
I na zakończenie jeszcze raz przypominam, że inwestowanie prawdziwych pieniędzy w kontrakty terminowe gpw może być bardzo ryzykowne i znam parę osób, które sporo straciły na kontraktach. Teraz z pewnością już wiecie jak nie inwestować w kontrakty terminowe…
Analityk akcji/ współodpowiedzialny za wyniki inwestycyjne części portfela akcyjnego w ING OFE:
25 komentarzy “Jak nie inwestować w kontrakty terminowe gpw…”
13/02/2015
brzydkizdzichoBardzo dobry artykuł…myślę że niektórym mocno rozjaśni w głowie.
Pozdrawiam
13/02/2015
krzabrPrzez podobne błędy uciełem sobie cały zeszłoroczny zysk z JSW i jeszcze do kontraktów dopłaciłem ;-)
13/02/2015
Michał StopkaNiestety na kontraktach nie ma miejsca nawet na minimalne błędy czy zły timing :-)
13/02/2015
AndrzejWiększość tego tekstu to miałki pardone moi bullshit. Żałuję, że brak mi czasu by to rozwinąć. Z konieczności jednak zwrócę uwagę na to, że sam sobie przeczysz. Piszesz, że w Polsce dyskontowanie trwa dłużej, a pokazujesz jak Cypr i ECB zdyskontowano natychmiast.
Przy okazji – ponoć gdzieś tam dyskontują szybko. Gdyby tak było value investing, którą uprawia choćby Buffett byłaby niemożliwa. A to właśnie ta metoda polega na tym, że wartość nie jest zdyskontowana w cenach.
Mam też prośbę- oszczędź czytelników i nie zajmuj się analizą techniczną skoro twierdzisz, że się na niej nie wyznajesz. To będzie uczciwsze.
Przy okazji- rzeczywiście coś zarobiłeś w funduszu? A możesz nam powiedzieć jaki jakie jest twoje alfa czyli jaki w tym udział twoich umiejętności a jaki zwykłego beta + 4 wskażnikowej Fama/French + Cathart?
14/02/2015
Michał Stopka@ Andrzej
Szkoda, że Panu brak czasu, bo chętnie wysłuchałbym co ma Pan do powiedzenia: z Pana powyższego komentarza nic konstruktywnego bowiem nie wyczytałem. Chętnie zobaczyłbym w takim razie Pana rozwinięcie w tym zakresie. W przeciwnym wypadku Pana komentarz nic merytorycznego nie wnosi do dyskusji.
Przechodząc do Pana komentarza po kolei:
1) Cypru nie zdyskontowano natychmiast, bo jak widać na wykresie powyżej, spadki trwały kilka tygodni: wykres świecowy jest tygodniowy, wystarczy policzyć ile jest świec spadkowych
2) Myli Pan pojęcia dotyczące informacji makro czyli z ogólną sytuacją gospodarczą z analizą samych spółek, czyli alfą która dokonuje Buffet. To dwie, całkiem różne sprawy.
Ten akapit mojego artykułu, tak jak zresztą zaznaczyłem, dotyczył grania na makro, a nie selekcji spółek.
3) Analizą techniczną się nie zajmuję i napisałem o tym powyżej komentarz więc nie bardzo rozumiem o co chodzi w tym zakresie. Zresztą tak jak pisałem w komentarzu pod poprzednim artkulem na temat kontraktów, wyjaśniłem tam dlaczego moje podejście do analizy technicznej w Polsce jest takie a nie inne: Kontrakt FW 40 na średnie spółki: co warto o nim wiedzieć i dlaczego taka pierwsza transakcja w konkursie?, mam na myśli ten z wykresem Rainbow Tours
4) To, że Pan użyje kilku, na pozór skomplikowanych, teoretycznyc nazw jak beta, Fama czy French to jeszcze nic nie znaczy. To tylko jakieś śmieszne teorie, których w praktyce tak naprawdę nikt nie stosuje. Podobnie zresztą jak z CAPM, które w założeniach ma wiele ograniczeń jak chociażby to że brak jest kosztów transakcyjnych.
Natomaist, jeżeli jesteśy już przy modelu Famy, chętnie znalazłbym konkretny przykład w Pana wykonaniu, dla konkretnych spółek notowanych w Polsce, gdzie zastosuje Pan ten model i wytłumaczy Pan dlaczego akurat takie a nie inne założenia Pan przyjął.
Wtedy chętnie pociągnę dalej temat w tym zakresie.
I na koniec, nie przypominam sobie abym kiedyś akurat z Panem przeszedł na Ty.
14/02/2015
AndrzejWell, to może coś z prostszych pytań:
nie mogę znaleźć informacji, że te piękne wykłady o kontraktach to na zlecenie GPW. Ale coś pewnie przeoczyłem ?
stojeipatrze.blogspot.com/2015/02/nieprzejrzysty-jak-bloger-czyli-sow.html
14/02/2015
Michał StopkaCzyli rozumiem, że nie bardzo jest Pan w stanie odpowiedzieć na moje merytoryczne uwagi również merytorycznie? Woli Pan użyć prostego wybiegu „odwrócenia uwagi” przez wrzucenie innego tematu, który również nie jest ani merytoryczny ani w swej istocie prawdziwy?
Odpowiadając merytorycznie na Pana kolejny komentarz: Ależ oczywiście, że moi czytelnicy zostali poinformowani o tym, że za promocję informacji o konkursie GPW otrzymuję wynagrodzenie: Co wiem o inwestowaniu i zarabianiu na giełdzie? W puli konkursu Futures Masters 70 tys. zł. Nie wyobrażam sobie innej sytuacji.
Specjalnie dla Pana print screen aby i Pan mógł przeczytać to co inni czytelnicy mojego serwisu w tym zakresie:
Podobnie zresztą taka właśnie informacja jest dla każdego potencjalnego partnera. Że o tego rodzaju działaniach będą poinformowani przede wszystkim moi czytelnicy, aby wszystko było przejrzyste pod tym względem. Ta informacja znajduje się w tej zakładce: współpraca
14/02/2015
Michał StopkaMoi czytelnicy zawsze wiedzą, jeżeli za coś otrzymuję wynagrodzenie, podobnie było ostatnio z tym artykułem, proszę zobaczy w treści tego wpisu: Wolność finansowa: narzędzie, program do finansów osobistych Finarchy.com
Zreszta tak się zastanawiam po co Pan wrzucił link do powyższego bloga, przecież wystarczyło napisać swoją opinię na ten temat/zapytać o to bez linkowania. Może chodzi o przekierownie ruchu generowanego na mojej stronie na inną stronę…
ALE TO CO WAŻNIEJSZE I KLUCZOWE, TO JA JESTEM JEDNYM Z TYCH DWÓCH BLOGERÓW, O KTÓRYCH NAPISANO W POWYŻSZYM LINKU, ŻE TYLKO ICH CZYTELNICY ZOSTALI POINFORMOWANI, NA JAKICH ZASADACH POJAWIAJĄ SIĘ INFORMACJE O KONKURSIE GPW NA BLOGU…
14/02/2015
Michał StopkaOczywiście chętnie odpowiem na Pana kolejne komentarze, wątpliwości oraz opinie. Oczywiście czytelnicy najwięcej skorzystają na tym, jeżeli będą to merytoryczne opinie.
Jak na przykład, takich kilka pojawiło się pod poprzednim wpisem: Kontrakt FW 40 na średnie spółki: co warto o nim wiedzieć i dlaczego taka pierwsza transakcja w konkursie?
14/02/2015
Tomek O.Andrzeju,
A może Ty sam podałbyś swój przykład konkretnego zagrania?
14/02/2015
PassengerCo za troll (Andrzej), wlazł nasrał bez powodu i wyszedł.
Artykuł świetny, głównie ze względu na to, ze okazuje jak szybko można stracić kasę i jeśli się jest za bardzo emocjonalnym i ne zrobi się analizy błędów to będzie się tą kasę tracić dalej.
14/02/2015
JackPamiętam, jak na analizie finansowej podczas studiów robiliśmy analizy spółek z GPW. Po pewnym czasie akcje, które miały szybować w górę niestety szorowały po dnie. Moim zdaniem analiza historycznych danych nie ma sensu. Liczy się tylko przewaga wiedzy, której inni nie posiadają.
14/02/2015
Michał Stopka@ Passenger
Tak to prawda. Niestety w Polsce niektórzy ludzie zachowują się tak jak się zachowują. I to jest też jedna z przyczyn dlaczego w Polsce jest jak jest, mamy takie wynagrodzenia jakie mamy, takie problemy jakie mamy itd. Ale jeżeli zmienimy takie zachowania, przynajmiej części ludzi, są szanse, że zrealizujemy razem scenariusz o którym piszę od dawna na moim blogu: Jak rozwiązać wszystkie problemy Polski? Podwoić PKB! Podwoić PKB! Podwoić PKB!
Rozumiem, że można mieć różne opinie na jakieś rzeczy, można się różnić w niektórych kwesiach, ale można to robić, komunikować się na poziomie. Bo to jedyna droga aby cokolwiek się u nas zmieniło. Zresztą przy okazji nawzajem możemy czerpać z tego garściami bo zawsze warto znać opinię innych i argumenty, które za nimi stoją.
Jak na przykład nasza ostatnia rozmowa pod poprzednim wpisem :-): Wybory w Grecji wygrała SYRIZA: wpływ na gospodarkę europejską i polską Dzięi Twoim uwagom sporo na tym skorzystałem i raport na temat kredytów hiopotecznych, który ukaże się za jakiś czas na moim blogu, dzięki temu będzie znacznie wyższej jakości.
Dziękuję więc Tomku za Twoje włączenie się do dyskusji.
Jeżeli chodzi o kwestie merytoryczne dotyczące inwesrtowania, to masz 100% racji. Kluczowa rzecz w inwestowaniu na kontraktach, ale i w akcje to uświadomienie sobie jak bardzo i szybko można stracić pieniądze. Dotyczy to oczywiście szczególnie osób początkujących. Ale i każdego z nas na późniejszym etapie naszego rozwoju w tym zakresie. Jeżeli kiedykolwiek ktoś z nas zapomni/zapominiał o tej podstawowej zasadzie, stan konta w biurze maklerskim szybko mu przypomni o tej kluczowej sprawie.
Jeżeli tylko pozwolimy sobie na zbyt dużą pewność siebie, uwierzenie, przekonanie, że, szczególnie po serii dobrych transakcji, jesteśmy mistrzami świata i okolic, rynek szybko przypomina kto tu jest mistrzem :-)
@ Jack
Tak historyczna analiza danych (tylko) to raczej nie jest dobry sposób aby osiągnąć sukces w inwestoaniu. Niemniej jednak nieraz może być dobrym punktem startowym do naszych analiz aby dobrze określić co w takim razie może stać się w przyszłości.
Natomiast jeżeli chodzi o wiedzę, to jak w każdej innej dziedzinie, wiedza płynie z nauki i doświadczenia. Im więcej doświadczenia tym więcej wiedzy :-)
14/02/2015
RobertWarto się bronić , ale lepiej ten czas wykorzystać inaczej. Może trzeba zrobić akceptację komentarzy , a później publikację .Szkoda Pana czasu na tłumaczenie się takim ludziom jak Andrzej. Liczy się przekaz doświadczenia i tutaj lepiej tracić czas.
Pozdrawiam.
15/02/2015
Michał Stopka@ Robert
Niestety nie jest to takie proste.
Takie komentarze mogą mieć spory wpływ na to, co myślą inni czytelnicy. To znaczy, jeżeli nie wyjaśnię, że są błędne i nie wskażę dlaczego. Nie każdy myśli jak Pan i to co jest dla Pana oczywiste nie musi być oczywiste dla innych.
Jeżeli chodzi o blokowanie komentarzy, to też nie jest rozwiązanie. Do tej pory nie zdarzyło mi się ani raz abym nie dopuścił jakiegokolwiek komentarza, który ukazał się na moim blogu. Nawet jeżeli nie był przychylny dla mnie.
Uważam, że tak powinno być, nawet pomimo tego, że muszę na takie komentarze odpowiadać. Wolność wypowiadania swoich opinii na mojej stronie to podstawowa zasada. Podobnie jak wolność słowa w demokracji.
17/02/2015
PalNie wiem czy to będzie wspierające i utwierdzające w dla prób zajętych pozycji, ale jako człowiek z Twojej branży i również jak Ty, fundamentalista, zająłem wczoraj longa po 3.582 pkt na FW20H15 (z zamysłem rolowania i długim terminem) z SL na 3.498 pkt. [nie grywam na futures]
PS wskazówka dla początkujących: warto patrzeć na bazę (różnica pomiędzy kontraktem terminowym na instrumentem bazowym czyli mWIG40)
http://stooq.pl/q/?s=fw40h15&d=20150217&c=10d&t=l&a=lg&b=0&r=mwig40
PSS nie martwi Cię Michale, że wielu zarządzających twierdzi, że będzie to rok małych i średnich spółek i mówi o tym na wszelkich kongresach? (zgodnie z kontriańskim podejściem)
17/02/2015
Michał Stopka@ Pal
Tak, w ostatnich kilku miesiącach widać było też ten optymizm a jak się to zakończyło każdy może zobaczyć zerkając na wykresy. Będę też o tym pisał za tydzień w związku z tym co tutaj napisałem: Giełda i gospodarka: dane makro w pliku Excel + 19 wykresów
22/02/2015
weteran_fw20Nie wróżę Panu sukcesu na kontraktach terminowych z prostego powodu mianowicie ma Pan za dużą wiedze. Ta wiedza będzie Panu skutecznie uniemożliwiała zarabianie na kontraktach. Trader nie zastanawia się i nie analizuje DLACZEGO kurs spada albo rośnie. Spada? Ok to pakuje S, rośnie to pakuje L. Trader zanim wejdzie na rynek wie dokładnie kiedy i jak zamknie pozycje. Rynek nigdy go w niczym nie zaskoczy. Trader nie uśrednia stratnych pozycji, tylko po prostu je zamyka, wie że w innym wypadku oznacza to wyzerowanie konta. Jedyne co interesuje tradera to cena, nie obchodzą go bankructwa Cypru czy Krymu, nie musi tego wiedzieć bo jak pisałem cena spada bierze S, rosnie bierze L. Jak Pan realnie zacznie grać na FW to daję Panu max 1 rok czasu do wyzerowania się, pozdrawiam
23/02/2015
Michał Stopka@ weteran_fw20
To ciekawe :-) Zna Pan jakiś zawód na świecie, gdzie ma się za dużą wiedzę i przez to mało się na tym zarabia? Wprost przeciwnie, im większa wiedza tym więcej zarabia się w danym zawodzie. To całkiem naturalne i oczywiste.
Widzę, że nie doczytał Pan w poprzednich artykułach, że na kontraktach nie tylko od dawna inwestuję na prawdziwym rachunku ale i jestem zadowolony z wyników jakie w związku z tym się pojawiają. Szczegółowo na ten temat pisałem w tym artykule, proszę zobaczyć: Co wiem o inwestowaniu i zarabianiu na giełdzie? W puli konkursu Futures Masters 70 tys. zł
23/02/2015
weteran_fw20Niech Pan popatrzy na analityków giełdowych, mają sporą wiedze, kreślą linie na wykresach, tłumaczą dlaczego kurs spada albo dlaczego kurs rośnie, czasami nawet jakąś książke któryś napisze. I wszyscy oni pracują przeważnie na etatach albo dorabiają sobie na szkoleniach, dziwne prawda? Normalny człowiek pomyśli że skoro to tacy fachowcy to powinni na giełdzie kosić grube tysiące a na kontraktach to już miliony i wylegiwać się na Wyspach Kanaryjskich. Wiem są nieliczne wyjątki ale generalnie tak to wygląda. Pana ratuje fakt że jest Pan ostrożny i chyba ma świadomość jak kontrakty terminowe są niebezpieczne. Akcje to inny świat, można powiedzieć że dla amatorów. Kontrakty to już wyższa szkoła jazdy. Ludzie tutaj tracą całe majątki, rozpadają im się rodziny, siada psychika. Jak kontrakty Pana mocniej wciągną to może nie być ratunku. Proszę uważać na siebie. pozdrawiam
23/02/2015
Michał Stopka@ weteran_fw20
Ależ oczywiście, że kontrakty mogą zniszczyć komuś życie, szczególnie, jeżeli ktoś jest początkującym i nie ma zielonego pojęcia o co chodzi w kontraktach. I można stracić majątek. Dlatego tyle razy w powyższych wpisach o instrumetach pochodny o tym piszę i ostrzegam. Sam znam parę takich osób, które co prawda majątku nie straciły ale sporo dołożyły do tego biznesu.
Ale szczerze powiedziawszy problem nie leży tak naprawdę w samych kontraktach, bo podobnie znaczna część ludzi traci pieniądze na akcjach, czy chociażby ostatnio wiele mówi się o kredytach we frankach. Tu też ludzie nieźle na tym mogli potracić.
Problem jest w ludziach: wszystko jest dla ludzi ale trzeba być świadomym zagrożeń i ryzyk. Podobnie jak picie alkoholu. W małych ilościach to może nawet być fajna sprawa ale jest wiele osób, które go nadużywa i popada w alkoholizm.
Wracając jeszcze do Pana uwagi, wiele osób pracuje na etacie bo po prostu nie ma innego wyjścia. Aby rzucić etat i utrzymywać się tylko z akcji, trzeba mieć spory odłożony kapitał. I to jest podstawowa odpowiedź dlaczego ludzie pracują na etaci. Pisałe o tym kiedyś tutaj: „Jak żyć…” z giełdy? czyli ile trzeba zarabiać aby utrzymywać się tylko z giełdy
Oczywiście jest to odpowiedź dla części pracujących na etacie, tych bardziej kumatych. Bo jest też druga część pracujących na etaci, tych mało kumatych, i w ich sytuacji rzeczywiście nie mają innego wyjścia jak tylko całe życie pracować na etacie.
Jeżeli ktoś nie ma odpowiednio dużego kapitału na akcje, wchodzi w kontrakty terminowe, bo myśli, że w takim razie tutaj zarobi szybko duże pieniądze. Nic bardziej mylnego. Z taki podejściem, tak jak Pan pisze, szybko wyzeruje mu depozyt i straci majątek. Dlatego jedynym rozwiązaniem na kontraktach jest bycie bardzo ostrożnym i używanie dźwignie w zancznie mniejszym stopniu niż robi to 99% osób. Łacząc to z faktem, że na kontraktah można zarabiać też na spadkach (na akcjach niestety nie), kontrakty terminowe też mogą być ciekawym instrumentem inwestycyjnym. Podobnie jak akcje. Ale tutaj, przy niewielkiej dźwigni, w praktyce znów nie można na tym zarabiać szybko i bardzo dużo.
Z tym, że takie spostrzeżenia przychodzą właśnie z doświadczeniem i coraz większą wiedzą o co w tym wszystkim chodzi. Dzisiaj ukaże się kolejny wpis na temat kontraktów terminowych, proszę go przeczytać, jestem ciekaw Pana uwag.
24/02/2015
MartinKażdy blogger ma prawo do organizacji strony wg własnych preferencji. Jeżeli kogoś strona nie interesuje to niech nie wchodzi. P. Michał jest uczciwy w stosunku do odwiedzających. Autorskie darmowe analizy i materiały dotyczące makro i mikroekonomii są bezcenne. Mamy gospodarkę rynkową polegającą na doskonaleniu umiejętności zarabiania pieniędzy w sposób w jaki potrafimy – w przypadku p. Michała – na wiedzy. Wytykanie komuś, że potrafi funkcjonować w tych trudnych czasach bo otrzymuje wynagrodzenie za udostępnienie konkursu, który umożliwia naukę inwestowania na blogu jest mierne.
26/02/2015
cernestgCzesc Michal,
Sledze twoj blog od prawie dwoch lat i bardzo doceniam twoja wiedze i prace. Dzieki tobie uczylem sie analize fundamentalna i troche inaczej patrze na rynek. Jednoczesnie, troche na serio, troche zartobliwie ciesze sie ze czlowiek z takim doswiadczenie ma strate w takim konkursie :)
Dlatego sie ciesze: twoje zachowanie podczas tego czwiczenia ilustruje powody dlaczego ludzie straca kase na gieldzie, forex, nawet otwierajac wlasne biznesy. W twojej grze na kontraktach brakowaly dwoch elementow bardzo wazne w zyciu, nie tylko w inwestowaniu: mocna psychika i money management (MM). Do pierwszych dwoch kontraktow chciales ustawic stop loss (SL) 100 punktow – ja tak to zrozumialem chociaz nie jest jasne. Jezeli nie ustawiles zadnego poziomu SL lub nie byles pewny jaki poziom ma byc to brak rozsadnego MM od samego poczatku. Pozniej kupione nastepne kontrakty i dla wszystkich ustawiles stop loss 3480 – tutaj widze brak psychiki ze nie trzymales pierwszego SL tam gdzie ustawiono wczesniej specjalnie ze byles stratny na tej pierwszej pozycji. Dodatkowo mam wrazenie ze otwierales nastepne kontrakty bez uwzglednienia ewentualnej straty powodowanej przez ewentualny SL 100 punktow pierwszych kontraktow co jest znowu znak braku dobrego MM plus slaba psychika bo zalamanie wlasnych zasad. Najlepsyzm znakiem braku psychiki w tej grze jest fakt ze sam zamkmnales pozycje i nie czekales na ewentualny SL 3480 – znowy zalamanie wlasnych zasad. Jak historia pokazuje kontrakt jest teraz na 3666, i wogole nie wrocil ponizej 3480. Nawet w przypadku powrotu ponizej 3480 dobry MM od samego poczatku daloby psychicznego spokoju ze ewentualna strata jest do akceptowania, ze to czesci gry.
Moim zdaniem psychika i money management sa nauczone tylko po trudnych doswiadczeniach (czytac straty) – jak w wszystko w tym zyciu.
12/04/2015
Traderweteran FW20 ma rację- traderzy handluja to co widzą.
Nie ma miejsca na analizy.
Pan Stopka sie do tego nie nadaje i tyle.
Do tego – chcialbym uczulic czytelników wszystkich blogów itp stron – RYnki finansowe nie dzialaja tak jak sie pisze .. one działaja wykorzystując ludzkie słabości… A analizy, dorabianie historii – szukanie powiazan z aktualną sytuacja w gospodarce lub przyszla to swietna baja tworząca sentyment.
Sentyment rynkowy jest dla frajerów. Ci co zarobili zarobili na tym co widzieli. Nikt tu nie przewidywał.
13/04/2015
Dzmitry RasokhaKiedy zaczynał handel na kontraktach FW40, jako początkujący, przeczytałem kilka dobrych książek na temat tradingu, finansów behawioralnych, o wybitnych traderzach. Od razu zapamiętał kilka ważnych zasad, które wszędzie byli jednakoweе. Skuteczny trading – to przede wszystkim ciężka praca nad sobą, dyscypliną, zdolność do zmiany układy mózgu na poprawny model zachowania traderza w otoczeniu rynkowym. I tu przede wszystkim mowa o bardzo ryzykownych instrumentach pochodnych. Pragnienie przewidzieć, zawsze mieć rację, prognozowanie w handlowych decyzjach na rynku nie sprawdza się. Dlatego tak często można
słyszeć, co analityk robić dobre prognozy, ale sam ich handlować nie może. Dobrze jest, jeżeli inwestować długoterminowo, jest szansa, że prognozy kiedyś i dadzą zysk:)
Ale d krótkoterminowym tradingu na kontraktach terminowych ważne jest handlować to, co jest, a nie to, co chcesz żeby było.
Co dotyczy analizy technicznej, jestem pewny, żę losowości w nich wiele mniej, niz w metodzie. Może jest jakieś potwierdzenia zyskowności na jakimś portfelu? Ale to nie najważniejsze, to wszystko tylko narzędzia, który grają nie wieku rolę. Począwszy zajmować się tradingiem na kontraktach na MWig40 ja od początku stosował analizy techniczną, no tylko jako narzędzie do opis aktualnego stanu rynku, a nie przewidywaniu, dla mnie zawsze zarządzanie ryzykiem i kapitałem, a także praca nad sobą byli na 1 miejscu. Dlatego za 2 lata kapitał rósł. Jeżeli mówić o zyskowności to za 2 lata miał chyba 3 miesięcy ze stratami 5-10%, zwykle większość prawie z takimi samymi zyskami, no też było dużo razy, kiedy na koniec miesiąca było 20-25-30%, szczególnie ostatnie rok, kiedy już jest doświadczenia i mnóstwo godzin pracy.
. Teraz mam bardzo skomplikowany system, który całkiem zależy od ryzyka i zarządzania kapitałem, skoncentrowany tylko na FW 40 и kontraktami na akcji PKO, PKNORLEN, KGHM. Tylko Orlen za ostatni miesiąc dzieżki systemu i codziennemu algorytmu, który stworzyłem na doświadczeniu i głównych zasadach takich jak to co widzisz dał zarobić jak na nowy samochód. Dzięki tym samym niezaawansowanym patternam analizy technicznej po wyznaczeniu trenda na ryknie i z najmniejszym ryzykiem stopniowego wejścia w kontrakty.
Po prostu ten artykuł dla początkujących wprowadza w błąd, a duże ludzie bardzo ufny na takie błogie. Nikt nie wie, ile oni potem depozytów stracą. Trading, szczególnie kontraktami z dużym ryzykiem- to nie analityka.