Brak środków z UE w 2015 roku
Pod niedawnym wpisem: Giełda w 2015 roku cz.2 w komentarzach rozwinęła się bardzo ciekawa dyskusja, z której wynika, że w 2015 roku najprawdopodobniej nie ma co za bardzo liczyć na wydatkowanie środków europejskich z nowej puli. Co najwyżej w 2016 roku a i to nie jest takie pewne.
Dlaczego tak może być? Główny powód to długi proces zanim środki zostaną uruchomione.
- Kilka miesięcy zanim zostanie wymyślone na co dokładnie pójdą środki
- Kilka miesięcy na składanie ofert
- Kilka miesięcy na rozpatrzenie wniosków
- Kilka miesięcy na odwołania
- Kilka miesięcy na uruchomienie środków
Brak środków Z UE a wybory
Ponadto lata 2014 i 2015 to okres wyborczy: samorządy, prezydent, wybory do parlamentu. Politycy myślą jak wygrać wybory a nie jak szybko wydawać środki z nowej transzy.
Dyskusja była bardzo ciekawa i na jej podstawie wydaje się, że rzeczywiście tak może być, dlaczego zapraszam do zobaczenia na komentarze pod tym wpisem: Giełda w 2015 roku cz.2
To ważny element w naszych rozważaniach.
Z jednej strony mieliśmy pozytywne zaskoczenie w postaci obniżek stóp procentowych: Kto z Rady Polityki Pieniężnej czyta moją stronę? Obniżki stóp procentowych: wpływ na PKB Polski 2015 ale z drugiej z kolei, możemy mieć negatywne jeżeli ten scenariusz się zrealizuje.
Brak środków z UE: jaki to może mieć dokładnie wpływ na PKB?
Zgodnie z danymi, które w komentarzu podał Robert, w 2015 środków z UE może być mniej niż w 2014 roku o kilkanaście mld zł. Jeżeli tak by było, tylko z tego tytułu dynamika PKB w 2015 byłaby niższa o około 1 punkt procentowy względem 2014 roku (17 mld zł to około 1 procent PKB):
Komentarz Roberta:
Michał
Przeanalizowałem kwestię funduszy UE i rzeczywiście wygląda na to, że pierwsza kasa wyląduje w gospodarce najwcześniej na sam koniec roku (i to jeśli dobrze zawieje). To zaś spowoduje, że brak tego finansowania, może nam odjąć w 2015 1% od PKB
do 08.03.2015 1,7
2014 18,5
2013 33,8
2012 38,7
2011 40,8
2010 81,6
2009 64,7
od 30.11.2008 8,1
Gdyby tak rzeczywiście było, dynamika PKB Polski w 2015 roku mogłaby rzeczywiście być te około 3%, tak jak pisałem w pierwszej części naszych rozważań dotyczących gospodarki Giełda i gospodarka w 2015 roku: cz. 1. Z jednej strony za trochę wyższą dynamiką przemawiałyby ostatnie obniżki stóp procentowych ale z drugiej negatywnie będzie działał brak środków z UE.
Jako uzupełnienie rozważań o środkach z UE, dwa lata temu zrobiłem szczegółową analizę na temat wpływu środków z UE na polską gospodarkę: Media: czwarta władza czyli jaki prawdziwy wpływ środków z UE na PKB Polski?. Poniżej cytat jaki wpływ mają środki z UE na polską gospodarkę. Ale wtedy założenie było, że środki są wydawane równomiernie a z powyższych danych wynika, że tak nie było i pewnie nie będzie.
Na temat tego, co to jest PKB pisałem tutaj:
Michał Stopka “Cykl dziesięcioletni”: Co to jest tak naprawdę PKB? Warto podkreślić, że każda złotówka, którą „dostajemy” z UE w danym okresie zwiększa polskie PKB o… właśnie tą złotówkę. Jeżeli tej złotówki nie ma, PKB jest niższe o dokładnie taką samą wartość. W cytowanym wpisie pokazałem ten mechanizm w jednej z tabelek.
1. Środki Z UE poprawiały NETTO historycznie polskie PKB o około trzy punkty procentowe rok w rok dla lat 2007-2013. Wpływ tych środków więc był, ale nie jakiś ogromnie duży.
Dla lat 2014-2020 wpływ w skali roku będzie jeszcze mniejszy bo będzie to około dwóch punktów procentowych NETTO. Obliczenia w tabelce poniżej:
Źródło: Opracowanie własne na podstawie: http://www.michalstopka.pl/do-pobrania/
2. W miarę jak PKB Polski jest coraz wyższe z roku na rok wpływ środków z UE jest też coraz mniejszy. Oczywiście wiele zależy od rozłożenia wydatkowania środków z unii, ale wpływ analizowanych środków jest coraz mniejszy bo PKB jest coraz większe. Poniżej powyższe ćwiczenie ale przy założeniu równomiernego wydatkowania środków z UE rok w rok:
Lata 2007-2013:
Źródło: Opracowanie własne na podstawie: http://www.michalstopka.pl/do-pobrania/
Lata 2014-2020 przy założeniu wzrostu PKB na poziomie 4 % rok w rok:
Źródło: Opracowanie własne na podstawie: http://www.michalstopka.pl/do-pobrania/
Podsumowując wydaje się, że na ten moment więcej środków będzie wydanych najwcześniej w 2016 roku. Trzeba jednak pamiętać, że to będzie po wyborach, nowi posłowie i rząd będą musieli się dopiero wdrożyć w nowe obowiązki. Dlatego może być tak, że te środki tak naprawdę będą miały wpływ na gospodarkę w dużej skali dopiero w 2017 roku.
Oby te spostrzeżenia ostatecznie nie zrealizowały się a środki z UE wsparły polską gospodarkę wcześniej.
Analityk akcji/ współodpowiedzialny za wyniki inwestycyjne części portfela akcyjnego w ING OFE:
13 komentarzy “Brak środków z UE w 2015 roku i wpływ na PKB Polski”
26/03/2015
NINOOj tam, oj tam;) Te braki są skutecznie „zasypywane” środkami buchniętymi z OFE. Raptem niedawno minął rok, a już równowartość około połowy tych środków zniknęła w szambie deficytu. Podobno licznik długu w Warszawie (ten od Balcerowicza), sugeruje że już przekroczono by próg konstytucyjny 60%.
Za rok (po wyborach) zniknie druga połowa to wtedy te środki z UE będą wybawieniem. Pytanie jest tylko skąd wezmą na wkład własny i jaki minister podejmie się „firmowania” kolejnej dziury?
A tym czasem OFE zakończyły ten „pierwszy po końcu świata” rok na zero :) tzn. rok temu miały 152,5mld i nadal mają tyle samo, pomimo że netto wpłynęło im jeszcze coś koło 8mld (gdyż „suwak” zrównoważyły dywidendy), a giełda też nie spadła. I tego fenomenu sobie nie potrafię wyjaśnić.
27/03/2015
ŁukaszZ tymi środkami to nie do końca tak jest.
Jestem z „branży” i wg moich informacji pierwsze konkursy będą ruszać od kwietnia – od czerwca zaczynamy realizować pierwsze projekty. Na początek idą projekty dla bezrobotnych ( z oczywistych powodów :) )czyli szkolenia i płatne staże, żeby wypadali z urzędów pracy ze statystyk.
Wiele województw już ma zatwierdzone programy i rozkład środków na co mają być wydatkowane, więc mówienie, że środki będą dopiero do 2016 jest mocno naciągane.
Pozdrawiam,
ŁM
27/03/2015
Michał Stopka@ NINO :-)
Chyba aby taka analiza performencu OFE była rzetelna trzebaby do niej podejść bardziej kompleksowo. Bo chociażby aktywa OFE były przekazwyane do ZUS końcem lutego 2014 roku, o ile pamiętam. Więc jeżeli już coś to od tego momentu trzebaby policzyć poszczególne składniki napływów/odpływów i zmiany kursów akcji
@ Łukasz
1) A ile tych środków w mld zł będzie wydaych na rynek pracy do końca 2015 r.? Bo z komentarza Pana Roberta wynika, że w 2014 roku wydano około 18 mld zł ze środków europejskich. I dopóki wartościowa liczba środków wydanych w 2015 będzie niższa niż te 18 mld zł, dotąd, tylko z tego tytułu PKB będzie mniejsze niż w 2014 roku.
O ile dobrze pamiętam, rocznie ministerstwo pracy wydaje około 5 mld zł na wszystkie działania związane z przeciwdziałaniem bezrobociu. Więc raczej nie wydaje mi się aby na rynek pracy poszły grube miliardy w 2015 roku z tych działań co Pan pisze. Pewnie raczej będą to raczej działania liczone w setkach milionów złotych, może w otpymistycznym scenariuszu 1 czy 2 mld zł. A to przy wielkości polskiego PKB około 1 700 mld zł jest relatywnie niewiele.
2) W takim razie aby środki z UE były na dużą skalę widoczne w naszym PKB, w skali roku musimy wydawać kilkadziesiąt mld zł. Nie wiem, co najmniej 30/40/50 mld zł. Na taką skalę raczej nie nie zanosi się w 2015 roku. I obym się mylił i taka skala rzeczywiście została przygotowana i przerobiona przez administrację państwową w 2016 roku a nie dopiero np. w 2017 roku…
27/03/2015
Michał Stopka@ Łukasz
Proszę prześledzić komentarze na temat możliwości wydatkowania środków z UE pod tym wpisem: http://www.michalstopka.pl/gielda-w-2015-roku-cz-2/
Wśród moich czytelników sa też osoby bardzo blisko związane nie tylko z branżą, która wydaje środki z UE ale i blisko związane z ośrodkiem decyzyjnym dotyczącym wydawania tych środków…
27/03/2015
NINOMichał :),
Toteż ja nie analizuje tylko zauważam na poziomie ogólnym ;), a widzę że (w mln):
2014-02-28 saldo: 152 591. W tym: akcje kraj: 128 168, zagranica: 5 845; depozyty: 4 787; Obligacje i inne: 13 791.
2015-02-28 saldo: 152 607. W tym: akcje kraj: 122 136, zagranica: 8 103; depozyty: 7 788; Obligacje i inne: 14 580.
ZUS twierdzi, że przekazał w 2014: 8 201;przy czym -2 100 to kwota za 2 pierwsze miesiące 2014, a w 2015 już tylko +500 za dwa pierwsze miesiące. Saldo roczne (luty’14-luty’15): +6 600.
Saldo suwaka (-)i dywidend (+) przyjąłem na +0 (powinno być na korzyść OFE).
Teraz pytam Pana „weterana OFE” :), gdzie przelał ZUS? ;)
W tym roku ZUS „da” tylko +3mld<, dywidendy mogą się posypać (banki, energetyka), a „suwak” ma zabrać -3,8mld i co to będzie, no i prezesi pewnie pytają „jak żyć”?
Kursy poszczegolnych akcji pomijam, bo przy ponad 85% ekspozycji na akcje to indeksy są dobrym benchmarkiem.
27/03/2015
Michał Stopka@ NINO
1) Ale dlaczego w tym równaniu są dywidendy? Powinno być tylko samo saldo ZUS wpływy minus wypływy bo WIG jest dydwidendowy. Więc roczna zmiana WIGu to też roczna zmiana portfeli OFE akcyjnych łącznie z dywidendami
2) Wig ostatni luty 2014/ostatni luty 2015 spadł o jeden punkt procentowy: 53811,3/53304,21 co daje trochę powyżej 1 mld mniejszą wartość portfela akcji r/r. Jak jeszcze pracowałem w ING OFE zmiany WIGu dobrze odwzorowywały zmiany portfeli akcji wszystkich OFE
Pytanie więc czy suwak wyniósł więcej niż: 6,6 mld minus 1,1 mld = 5,5 mld
To tak na szybko przy założeniu, że w tym równianiu uwzględiłeś to co rzeczywiście trzeba uwzględnić. I, że poszczególne liczby też są dobrze policzone :-)
27/03/2015
NINOSuwak za 2014 to 3.680mln, a akcje to 85% portfela (dochody z pozostałych 15% dla uproszczenia pomińmy).
W sumie przyszli emeryci mogą szukać 2 mld za 2014r (6,6 – 0,9 – 3,7 = 2,0)
Zasadniczo jednak w tym „liczeniu” chodzi o to, czy OFE „mają predyspozycje” w interwałach powiedzmy 5-letnich do pokonania zwykłego indeksu?
Osobiście uważam że nie i że OFE powinny stać się nisko-kosztowymi funduszami indeksowymi, bez prawa inwestycji za granicą (chodzi tutaj o to że polskich emerytów i tak muszą utrzymywać polscy pracownicy, którzy lepiej żeby pracowali w polskich firmach – i chodzi tu nie o jakąś ideologie, ale o kieszeń do której trafiają zyski no i podatki).
27/03/2015
Michał Stopka@ NINO
No to skoro netto z ZUS wpłynęło 2 mld, zmiana WIG jest minus 1,1, to wynik jest minus 0,9 mld. W tym jest opłata za zarządzanie aktywami, pewnie jakieś 0,5 mld, czyli po kosztach jest to 0,4. Więc wszystko się zgadza bo nie znamy szczegółowej struktury portfela akcyjnego (0,4 mld do 150 mld to jakieś 0,3% różńicy (o ile dobrze rozumiem Twoje oblieczenia).
Ale przy okazji pojawia sie ciekawy temat: Chyba nie spodziewałeś się, że OFE jako cała branża będą pobijały WIG przy takich aktywach??? Nino no nie mów mi, że nie wiesz, że jest coś takiego jak płynność prowizja oraz spread i nie jesteś w stanie fizycznie odwzorować z takimi aktywami czegoś takiego jak WIG…
Zobacz tutaj: Jak stracić 9,8 % w czasie gdy kurs spółki rośnie o 12 % ? Płacąc często prowizje, spread oraz podatki …
To tak jakbyś powiedział, że lepiej trzymać tą kase w banku, bo teraz jest gdzieś promocja na 5% lokata. Tylko problem jest taki, że maksymalnie bank da Ci to np. na kwotę do 10 tys. zł.
Jezeli byś mu pokazał 150 mld zł to Ci powie, że da Ci 1,5%, czyli tyle ile jest stopa referencyjna RPP…
Do tego dochodzą okresowe zmiany wag indeksów, gdzie nagle, jednego dnia musisiałbyś wpakować lub wywalić ileś mld zł bo dana spółka zmienia swój udział w indeksie.
Jeżeli zmienisz ustawę i każesz OFE odwzorowywać performencem WIG i dodasz w ustawie, że jak tego ktoś nie zrobi to mu ścinają głowę, to rok w rok będą leciały i tak głowy bo fizycznie nikt tego nie zrobi z takimi aktywami.
Oczywiście nie bronię tutaj OFE, jeżeli po uwzględnienitu tych rzeczy, które opisałem powyżej, ich performance będzie za bardzo odbiegał od WIGu, to wtedy można by je i zamknąć. Mi to rybka.
Tylko pamiętaj proszę, że ZUS w całej tej zabawie też kosztuje. A już jak przy OFE jesteśmy, to z Tych kilku 6,6 jardów co wpłynęło do OFE w tym roku, ZUS też pobrał prowizję za wciśnięcie „enter”, nie wiem ile to dokładnie teraz jest ale pewnie jest to kilkadziesiąt mln zł.
P.S I warto też odnosić kwoty w procentach do aktywów. Bo mówimy tutaj naprawdę o dużej kasie pod zarządzaniem. W przeciwnym wypadku jak mówimy o samych liczbach to, wyjdzie, tak jak przy środkach z UE w 2015 roku.
Na rynek pracy wyda się dodatkowo kilkaset mln zł, co dla 99,9% ludzi w Polsce jest niewyobrażalną kwotą bezwzględną, ale przy 1 700 mld zł polsiego PKB jest kwotą nic nie wnoszącą do naszych rozważań.
27/03/2015
Michał StopkaA no i żeby było jasne jak ja patrzę na OFE
1) Najwiesza zasługa ich stworzenia jest taka, że ujawniają dług emerytalny. Gdyby ich nie było do tej pory dług by sobie przyrastał w wirtualnym ZUSie i w ostantich dwóch trzech latach nie zrobiłoby się wielkie halo: Ale co będzie z naszymi emeryturami? Przecież jest ta polska walaca się demografia, dziura budżetowa itd.
A tak już teraz społeczeństwo i politycy muszą się pochylić nad tymi tematami.
Gdyby nie OFE ostatnie 15 lat i ujawnianie długu emerytalnego w postaci obligacji które zamiast wirtulnie być zapisywanymi w ZUSie, trafiały do OFE, Polacy obudziliby się z ręką w nocniku za parę lat. Ale wtedy już nic nie dałoby się zrobić, jak teraz. I jest szansa, ze nie będziemy mieli drugiego Majdanu.
2) Ja osobiście wolę jak moja przyszła emerytura jest wydzielona w czymś takim jak OFE. Bo politycy musze się trochę nagimnastykować i nakłamać w mediach zanim mi je zajumają.
Jak kasa jest w ZUS, jedna uchwała paru kolesi w Sejmie i zrobią co będą chcieli z moją kasą w ZUSie. Pisłem o tym tutaj dokładnie dlaczego składki ZUS to podatek a nie ubezpieczenie emerytalne: Katastrofa w ZUS pomimo podniesienia wieku?, dla przypomnienia cytat:
(…)
3. Dlaczego składki do ZUS to podatek a emerytury w ZUS nie zależą od wysokości wpłaconych składek?
Odpowiedź jest prosta: Bo rząd jedną ustawą może zrobić co chce z wysokością emerytur Polaków więc wysokość wpłaconych wcześniej składek nie ma znaczenia…
Rząd zrobił tak na przykład 13 stycznia 2012 r. Inflacja za 2011 r. wyniosła ponad 5 %, więc wzrost emerytur i rent powinien wynieść wartościowo niecałe 10 mld w 2012 r. : (wydatki ZUS niecałe 200 mld razy 5 %).
Zamiast tego emerytury i renty podniesiono wszystkim o … 71 zł co w sumie oznaczało wyższe wydatki w 2012 o około 6 mld zł (7,4 mln emerytów i rencistów razy 71 zł razy dwanaście miesięcy). W efekcie „zaoszczędzono” rok w rok około 4 mld zł…
Ale co najważniejsze baza emerytur i rent jest przez to zaniżona w 2012 r. o te 4 mld zł. Tak więc dodatkowo kolejne procentowe waloryzacje (jeżeli się pojawią) rok w rok będą od niższej wartościowo kwoty.
Oznacza to, że zapisy w ZUS w zakresie „kapitału emerytalnego” uzależnionego od wpłaconych składek a następnie jego waloryzacja podczas emerytury to … delikatnie mówiąc ściema. Dlatego składki ZUS to po prostu podatek jak każdy inny.
Mało tego… W grudniu 2012 Trybunał Konstytucyjny! uznał, że brak procentowej waloryzacji emerytur jest zgodny z konstytucją…
„W uzasadnieniu do orzeczenia sędzia sprawozdawca Andrzej Rzepliński podkreślił m.in., że „ustawodawca ma swobodę w kształtowaniu mechanizmu waloryzacji”. Dodał, że „zakres zabezpieczenia społecznego jest uzależniony od sytuacji ekonomicznej państwa”, a „zapewnienie równowagi budżetowej jest zasadą konstytucyjną”.”
Źródło: http://www.tvn24.pl/wiadomosci-z-kraju,3/tk-kwotowa-waloryzacja-emerytur-i-rent-zgodna-z-konstytucja,295498.html
Tak więc wiadomo co będzie działo się w przyszłości, jeżeli nie będzie skąd finansować dziury w ZUS i jest to prawnie usankcjonowane.
Tutaj warto wspomnieć, że ostatnie kilkanaście lat to okres, kiedy na rynku pracy w Polsce były obecne dwa wyże demograficzne:
Struktura demograficzna Polska 2012 r. ; prognoza GUS 2007
W kolejnych latach będzie pracowało tylko jedno pokolenie:
Jak będzie wyglądała demografia Polski w 2035 r. czyli za około 20 lat (liczba osób w danym wieku)?
(…)
3) No i mam nadzieję, że w długim terminie z akcji stopa zwrotu będzie jednak wyższa niż z tej części z waloryzacji w ZUS.
Oczywiście mam nadzieję, że chłopaki w OFE jednak tak tym pozarządzają, że jednak nie potracą głupio tej kasy :-)
27/03/2015
Michał StopkaNo ale oczwiście każdy ma prawo też wierzyć że w ZUSie pieniadze są bezpieczne jak w szwajcarskim banku :-) Może niepotrzebnie nie ufam politykom.
29/03/2015
DominikTe dane o środkach unijnych zbyt wiele nie mówią. To są dane o podpisanych umowach o dofinansowanie… a podpisuje się je przed, w trakcie, a czasem nawet po zakończeniu realizacji inwestycji. Zauważcie, że nie mała część z tego to były kontrakty drogowe. W przypadku niektórych umów o dofinasowanie podpisanych w 2008, 2009 roku budowy jeszcze trwają… i jak zdążymy z budową w tym roku to kasa z unii realnie wpłynie na nasze konto w 2017 roku… tak się tutaj najczęściej dzieje. Kasa z unii najczęściej ląduje u nas jakieś 2 lata po wybudowaniu!!! Tak na prawdę to są refundacje wydanych dużo wcześniej środków. Nie dotyczy to tylko inwestycji na poziomie państwa ale też niższych szczebli (województwa, gminy). W 2008 roku to my raczkowaliśmy w sprawie środków unijnych. Teraz niektóre budowy mające być finansowane z nowej perspektywy unijnej już się toczą. Pierwsze przetargi na budowy mające być finasowane z nowej perspektywy były ogłaszane już w 2013. W 2008 roku kontrolerzy z unii patrzyli na nas jak na idiotów, a nasi inżynierzy na nich jak im mówili, że mają chronić żaby na budowach bo inaczej kasy z unii nie dostaną. Teraz już wygląda to trochę inaczej. Co do podpisanych umów o dofinansowanie to pewnie będzie jak piszecie bo chłopcy w unii ciągle głowią się nad zapłatą starych umów o dofinansowanie. Sprawa wygląda tak, że jak jakaś inwestycja jest realizowana to najpierw wykonawcy zaciągają kredyty i rozpoczynają budowę… de facto przez kilka miesięcy budują autostradę w oparciu o kredyty… potem GDDKiA odbiera tą część robót i płaci nieraz wedle uznania, każe coś poprawić, naprawić i dopiero płaci albo czasem nie płaci w cale… po kilku latach prac i odbiorze końcowym na podstawie umowy o dofinansowanie (która może byc podpisana na każdym etapie) GDDKiA zwraca się do unii o zwrot kasy i dostaje ją za np. półtorej roku. Część firm budowlanych już w tamtym roku zatrudniała ludzi pod rozpoczynające się nowe kontrakty. Ogólnie rzecz biorąc nie widać tym razem w branży przestoju… ale gwałtownej mobilizacji takiej jak w 2011, 2012 też nie ma. Aha… jeszcze jedno: są niektóre umowy o dofinansowanie z 2008, 2009, które nie zostaną zapłacone przez unię bo budowa ze starej perspektywy unijnej (do 2013 r.) musi się skończyć do 2015 r., a unia musi za nią zapłacić do 2017 r. W przypadku kilku kontraktów nie widzę na to szans… ale na szczęście to będzie na oko małe kilka % całej perspektywy.
09/04/2015
ŁukaszOdnośnie środków unijnych to już na początku kwietnia NCBiR ogłosiło dwa pierwsze konkursy w sumie na 2 mld złotych !
http://www.ncbir.pl/
więc nie czekając na WUP-y i Urzędy Marszałkowskie kasa zaczyna płynąć….
Myślę, że zdecydowanie wydamy więcej niż kilkaset milionów w 2015.
Pozdrawiam,
ŁM
09/04/2015
Michał StopkaOby :-)
Może mój wpis trochę ruszy politykami i mediami i wezmą się do roboty i negatywny scenariusz nie sprawdzi się.