Rachunek przepływów pieniężnych (sprawozdanie z przepływów środków pieniężnych-rpp, cash flow) dla jednostek innych niż banki i zakłady ubezpieczeń

9:49 pm 1 Ciekawe, 5 Analiza finansowa

NAJBLIŻSZE SZKOLENIE Z ANALIZY FUNDAMENTALNEJ: więcej info tutaj: SZKOLENIA
a tu znajdują się moje najciekawsze historyczne wpisy w PDF: WPISY W PDF

Tutaj znajdują się pozostałe artykuły: Spis artykułów

W tym artykule najpierw opiszę co to jest rachunek przepływów pieniężnych a następnie podam z jakich części się składa. Następnie opiszę możliwe sytuacje jakie mogą wystąpić przy analizie tego rachunku. W drugiej części artykułu podam konstrukcję metody pośredniej rachunku przepływów pieniężnych oraz metody bezpośredniej, z podziałem na:

  • przepływy pieniężne z działności operacyjnej ( z uwzględnieniem przepływów pieniężnych netto z działalności operacyjnej)
  • przepływy pieniężne netto z działności inwestycyjnej
  • przepływy pieniężne netto z działności finansowej

Natomiast tutaj znajduje się przykładowe narzędzie przedstawiające wyniki finansowe spółki giełdowej, umieściłem w nim również przepływy pieniężne.

Cash flow (sprawozdanie z przepływu środków pieniężnych):

Cash flow zaczęto stosować na szeroką skalę, gdy w latach 80-tych zbankrutowała firma, która była bardzo zyskowna, ale utraciła płynność finansową. Analitycy nie zauważyli sygnałów ostrzegawczych zbliżającej się katastrofy, gdyż zwracali uwagę tylko na bilans oraz rachunek zysków i strat.

Rachunek przepływów pieniężnych ukazuje przepływ środków pieniężnych w ujęciu dynamicznym, czyli przedstawia źródło finansowania środków pieniężnych i ich wykorzystanie.

W odróżnieniu od rachunku zysków i strat pokazuje rzeczywiste dopływy i odpływy gotówki a nie tylko zapis księgowy. W zapisie księgowym ukazany jest zysk firmy w momencie sprzedaży, ale nie musi się to wiązać z przypływem gotówki, np. sprzedaż produktów z odroczonym terminem płatności powoduje wzrost należności. Gotówka może też być “uwięziona” w zapasach.
Innymi słowy firma może być rentowna (generować zyski) w ujęciu księgowym, ale jednocześnie mieć problemy z bieżącą płynnością, co może doprowadzić nawet do bankructwa.

Budowa cash flow:

Rachunek przepływów pieniężnych składa się z 3 części (opisano je dokładnie w drugiej części tego artykułu):

-Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej, czyli środki generowane z podstawowej działalności firmy;
przepływy brutto to: zysk operacyjny + amortyzacja – zapłacony podatek;
przepływy netto to: przepływy brutto + zmiana kapitału pracującego + zmiana pozostałych aktywów oraz pasywów operacyjnych
zmiana kapitału pracującego to: – zmiana zapasów – zmiana należności + zmiana zobowiązań, przy założeniu, że te trzy kategorie wzrastają; generalnie wzrost zapasów i należności to “uwięzienie gotówki”, inaczej jej odpływ, dlatego liczy się je z “minusem”, jeżeli kategorie te spadają, należy je uwzględnić z “plusem”; z kolei wzrost zobowiązań powoduje, że gotówka nie odpływa z firmy, więc wzrost zobowiązań uwzględnia się z plusem, z kolei jeżeli zobowiązania spadną, to się je odejmuje (bo odpływ gotówki)

-Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej, czyli środki generowane z lub wydatkowane na inwestycje potrzebne do funkcjonowania firmy

-Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej, czyli środki pozyskiwane z zewnątrz, np. kredyty, obligacje, emisja akcji lub też wydatkowane na zewnątrz, np. spłata odsetek, kredytów, obligacji czy też skup własnych akcji

Analiza cash flow:

Przepływ z każdej z trzech działalności może być ujemny (odpływ gotówki, ujemne saldo gotówki) lub dodatni (przypływ gotówki, dodatnie saldo). Różne warianty zostały przedstawione w załączniku:

cash-flow.xls

Warto zwrócić uwagę, że firma jest w dobrej sytuacji, jeżeli generuje dodatnie przepływy pieniężna z działalności operacyjnej. Zazwyczaj dobra sytuacja jest też, jeżeli firma generuje dodatnie przepływy z działalności finansowej, szczególnie, jeżeli są to np. kredyty bankowe. Banki zazwyczaj bardzo konserwatywnie podchodzą do oceny działalności firmy a udzielanie kredytów jest oznaką dobrej oceny kondycji firmy. Zła może być sytuacja, jeżeli firma notuje ujemne przepływy na poziomie działalności operacyjnej oraz finansowej a najgorsza, jeżeli jeszcze dodatkowo na poziomie inwestycyjnym.

Metody sporządzania cash flow:

Sprawozdanie z przepływów pieniężnych można sporządzić według dwóch metod:

Metody pośredniej lub metody bezpośredniej. Różnią się one jedynie w sposobie wyliczania przepływów z działalności operacyjnej. Przepływy z działalności inwestycyjnej i finansowej wylicza się już w taki sam sposób.

Metoda bezpośrednia polega na wyliczeniu przepływów z działalności operacyjnej na podstawie pomniejszenia wpływów z działalności operacyjnej o wydatki operacyjne. Natomiast metoda pośrednia polega na wyjściu od zysku netto i dokonaniu odpowiednich korekt.

Rachunek przepływów pieniężnych metoda bezpośrednia:

Przepływy z działalności operacyjnej ( Wpływy-wydatki):

Wpływy:

+Sprzedaż

+Inne wpływy z działalności operacyjnej

Wydatki:

-Dostawy i usługi

-Wynagrodzenia netto

-Ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz inne świadczenia

-Podatki i opłaty o charakterze publicznoprawnym

-Inne wydatki operacyjne

Rachunek przepływów pieniężnych metoda pośrednia:

Przepływy z działalności operacyjnej (zysk netto+korekty razem)

Zysk netto

+Korekty razem:

amortyzacja

zyski (straty) z tytułu różnic kursowych

odsetki i udziały w zyskach (dywidendy)

zyski (straty) z działalności inwestycyjnej

(w powyższy sposób oblicza się środki pieniężne z działalności operacyjnej przed uwzględnieniem zmian w kapitale obrotowym, korekty w kapitale obrotowym poniżej:)

zmiana stanu rezerw

zmiana stanu zapasów

zmiana stanu należności

zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych, z wyjątkiem pożyczek i kredytów

zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych

inne korekty

Dodatkowo odejmując od przepływów pieniężnych z działalności operacyjnej zapłacone koszty finansowe oraz zapłacony podatek dochodowy powstają przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej.

Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej (liczy się je tak samo dla metody bezpośredniej i pośredniej): (Wpływy-wydatki)

Wpływy:

+zbycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych

+zbycie inwestycji w nieruchomości oraz wartości niematerialne i prawne

+z aktywów finansowych (dywidendy, udział w zyskach, spłata udzielonych pożyczek długoterminowych, odsetki, inne)

+inne wpływy inwestycyjne

Wydatki

-nabycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych

-inwestycje w nieruchomości oraz wartości niematerialne i prawne

-na aktywa finansowe (nabycie aktywów finansowych, udzielone pożyczki długoterminowe)

-inne wydatki inwestycyjne

Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej (tak samo liczone dla metody bezpośredniej i pośredniej) (Wpływy-wydatki)

Wpływy

+wpływy netto z wydania udziałów (emisji akcji) i innych instrumentów kapitałowych oraz dopłat do kapitału

+kredyty i pożyczki

+emisja dłużnych papierów wartościowych

+inne wpływy finansowe

Wydatki

-nabycie udziałów (akcji) własnych

-dywidendy i inne wypłaty na rzecz właścicieli

-inne, niż wypłaty na rzecz właścicieli, wydatki z tytułu podziału zysku

-spłata kredytów i pożyczek

-wykup dłużnych papierów wartościowych

-z tytułu innych zobowiązań finansowych

-płatności zobowiązań z tytułu leasingu finansowego

-odsetki

-inne wydatki finansowe

Przepływy pieniężne netto razem (przepływy z działalności operacyjnej+inwestycyjnej+finansowej)

Na podstawie:

1) http://pl.wikipedia.org/wiki/Cash_flow

2) Załącznik 1 do ustawy o rachunkowości z 29 września1994 r

16 Responses

  1. danuta Says:

    napisano bardzo przystępnie -dziękuję

  2. Michał Stopka Says:

    Miło mi:-)

  3. jason Says:

    Mam wątpliwość odnośnie zasadności 3 korekt wyniku netto w metodzie pośredniej:
    1)zyski (straty) z tytułu różnic kursowych – czy chodzi może tylko o niezreal.fx diffs?
    2)odsetki i udziały w zyskach (dywidendy) – czy chodzi może tylko o dywidendy otrzymane oraz odesetki zarówno otrzymane jak i wypłacone – tak aby nie dublować ich, bo są ujęte w działalnościach finansowej i inwestycyjnej?
    3)zyski (straty) z działalności inwestycyjnej – czy chodzi o uniknięcie dublowania, kwoty te ujęte są już w działalności inwestycyjnej?

  4. Michał Stopka Says:

    Generalnie chodzi o gotówkę generowaną z działalności operacyjnej (podstawowej działalności firmy) a w rachunku zysków i strat są jeszcze inne, wspomniane pozycje.

    Jeżeli np wartość nieruchomości była w bilansie np. 10 mln a firma sprzedała ją za 20, to firma zanotuje zysk 10 mln (przed podatkiem, po podatku np. 20% zostaje 8 mln), ale nie jest to działalność podstawowa. Stąd też od zysku netto trzeba odjąć te 8 mln, aby wyjść na gotówkę generowaną z podstawowej działalności.

    Podobnie można podejść do pozostałych pozycji

  5. jason Says:

    Dzięki za komentarz. Doprecyzuję może, o co mi chodziło. Mianowicie głównie o to, co konkretnie autorzy ustawy o rachunkowości mieli na myśli pod danymi nazwami. Darujmy sobie może moje pytanie nr 3, bo zasugerowało, że nie rozumiem w ogóle sensu zabawy w metodzie pośredniej.

    Odnośnie pyt. 1) – czy z działalności operacyjnej powinniśmy wyrzucić zrealizowane różnice kursowe na należnościach/zobowiązaniach handlowych?

    Odnośnie pyt. 2) – czy powinniśmy korygować wynik netto o dywidendy wypłacone przez nas?

    Dzięki za odpowiedź.

    Pozdrawiam

  6. Michał Stopka Says:

    Co mieli na myśli autorzy to trzeba by ich zapytać:-)

    Ale tak na zdrowy rozum:
    ad 1) skoro różnice kursowe nie jest to PODSTAWOWA i POWTARZALNA działalność operacyjna firmy, to trzebaby je wyrzucić. Bo jest to raczej darzenie jednorazowe.

    Dla przypomnienia dla innych czytelników bloga:

    Różnice kursowe to zyski/straty wynikające np. z różnych terminów płatności należności/zobowiązań handlowych a przez to rozliczane po różnych kursach walutowych.

    ad2) dywidendy wypłacone przez nas nie pojawiają się wogóle w rachunku wyników więc nie powinniśmy korygować wyniku netto.

    Wypłacane przez nas dywidendy nie są powiązane z kosztami prowadzenia działalności operacyjnej więc nie trafiają do rachunku wyników. Pojawiają się z kolei w rachunku przepływów pieniężnych w “działaności finansowej”.

    Pozdrawiam

  7. Alex Says:

    Panie Michale, ma Pan niesamowitą wręcz zdolność prezentowania skomplikowanych zagadnień w prosty i przejrzysty sposób. Dzięki temu artykułowi udało mi się błysnąć na rozmowie o pracę i właśnie mnie zatrudnili !!!! :D
    Także WIELKIE DZIĘKI !!

    Powodzenia z kolejnym levelem CFA

  8. Michał Stopka Says:

    NO TO EKSTRA, MIŁO TO SŁYSZEĆ:-)

    POWODZENIA W NOWEJ PRACY:-)

  9. Jola Says:

    Witam,
    Czy mógłby mi Pan pomóc ?
    Nie wiem w jaki sposób mam wykonać strukturę przepływów pieniężnych netto z działalności operacyjnej, gdy są one ujemne, czy to jest możliwe ?
    Jola

  10. Michał Stopka Says:

    przepływy netto opisane są powyżej (składowe), ich saldo może być ujemne, chociaż poszczególne składowe mogą mieć różne znaki. nie wiem co oznacza pojęcie “struktura”, być może o to właśnie chodzi?

  11. Jola Says:

    Witam.
    Przepraszam, ale trochę źle określiłam o co mi chodzi. Wykonuję analizę przedsiębiorstwa, którego saldo przepływów pieniężnych z działalności operacyjnej w 2008 r. jest ujemne, a w pozostałych dwóch latach dodatnie. Do tych sald obliczyłam wskaźniki struktury i właśnie o nie mi chodzi, bo nie wiem, czy dobrze mam obliczone wskaźniki z 2008 r.
    Jeżeli np. zysk = 6000000,00 zł. a saldo przepływów =( – 2000000,00 zł.)
    to wskaźnik = -300% ?
    Nie zgadza mi się to z interpretacją wskaźników z pozostałych dwóch lat, gdzie ujemne wskaźniki wpływają negatywnie na gotówkę operacyjną.
    Dziękuję za odpowiedź
    Jola

  12. Michał Stopka Says:

    jak najbardziej jest możliwa taka sytuacja. zysk może być a przepływów nie. Powody mogą być różne, np.firmie szybko rosną przychody i gotówka jest absorbowana przez kapitał obrotowy albo po prostu firma oszukuje (generuje zyski księgowe ale nie widać tego w przepływach bo są np. “lewe faktruy”)

  13. Jola Says:

    Dziękuję
    Jola

  14. Pancho Villa Says:

    Dziękuję, zaczynam lepiej rozumieć sprawozdania spółek giełdowych (oszczędności lokuję na giełdzie). Ale wciąż nie mogę zrozumieć, jak np. Dębica może mieć za półrocze plus 51,5 mln zysku operacyjnego i minus 11 mln przepływów netto z działalności operacyjnej. Gdzie taka masa pieniędzy może się podziać i czy wyjaśnienie można znaleźć w sprawozdaniu finansowym?

  15. Michał Stopka Says:

    Oczywiście ze względu na pracę zawodową nie mogę się odnieść do tego konkretnego przykładu:-)

    Co do zasady rachunek przepływów pieniężnych pokazuje co dzieje się z “masą pieniędzy”:-) w firmie. Różnice pomiędzy rachunkiem zysków i strat a rachunkiem przepływów pieniężnych mogą wynikać z ruchach na zapasach, należnościach i zobowiązaniach handlowych (czego nie ma w rachunku wyników), moga też wynikać ze zmian gotówkowych innych pozycji w bilansie (aktywa i pasywa).

    Generalnie rachunek zysków i strat oraz Cash flow poiwnien być mocno powiązany dla okresów rocznych (w kwartalnych mogą być przesunięcia bo to zbyt krótki okres czasu). Jeżeli tak nie jest może to być ostrzeżenie, że dzieje się coś niedobrego w spółce

  16. Pancho Villa Says:

    Dziękuję.

Leave a Comment

Your comment

You can use these tags: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Please note: Comment moderation is enabled and may delay your comment. There is no need to resubmit your comment.