Rachunek przepływów pieniężnych (sprawozdanie z przepływów środków pieniężnych-rpp, cash flow) dla jednostek innych niż banki i zakłady ubezpieczeń

9:49 pm 1 Ciekawe, 5 Analiza finansowa

Tutaj znajdują się pozostałe artykuły: Spis artykułów

W tym artykule najpierw opiszę co to jest rachunek przepływów pieniężnych a następnie podam z jakich części się składa. Następnie opiszę możliwe sytuacje jakie mogą wystąpić przy analizie tego rachunku. W drugiej części artykułu podam konstrukcję metody pośredniej rachunku przepływów pieniężnych oraz metody bezpośredniej, z podziałem na:

  • przepływy pieniężne z działności operacyjnej ( z uwzględnieniem przepływów pieniężnych netto z działalności operacyjnej)
  • przepływy pieniężne netto z działności inwestycyjnej
  • przepływy pieniężne netto z działności finansowej

Natomiast tutaj znajduje się przykładowe narzędzie przedstawiające wyniki finansowe spółki giełdowej, umieściłem w nim również przepływy pieniężne.

Cash flow (sprawozdanie z przepływu środków pieniężnych):

Cash flow zaczęto stosować na szeroką skalę, gdy w latach 80-tych zbankrutowała firma, która była bardzo zyskowna, ale utraciła płynność finansową. Analitycy nie zauważyli sygnałów ostrzegawczych zbliżającej się katastrofy, gdyż zwracali uwagę tylko na bilans oraz rachunek zysków i strat.

Rachunek przepływów pieniężnych ukazuje przepływ środków pieniężnych w ujęciu dynamicznym, czyli przedstawia źródło finansowania środków pieniężnych i ich wykorzystanie.

W odróżnieniu od rachunku zysków i strat pokazuje rzeczywiste dopływy i odpływy gotówki a nie tylko zapis księgowy. W zapisie księgowym ukazany jest zysk firmy w momencie sprzedaży, ale nie musi się to wiązać z przypływem gotówki, np. sprzedaż produktów z odroczonym terminem płatności powoduje wzrost należności. Gotówka może też być “uwięziona” w zapasach.
Innymi słowy firma może być rentowna (generować zyski) w ujęciu księgowym, ale jednocześnie mieć problemy z bieżącą płynnością, co może doprowadzić nawet do bankructwa.

Budowa cash flow:

Rachunek przepływów pieniężnych składa się z 3 części (opisano je dokładnie w drugiej części tego artykułu):

-Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej, czyli środki generowane z podstawowej działalności firmy;
przepływy brutto to: zysk operacyjny + amortyzacja – zapłacony podatek;
przepływy netto to: przepływy brutto + zmiana kapitału pracującego + zmiana pozostałych aktywów oraz pasywów operacyjnych
zmiana kapitału pracującego to: – zmiana zapasów – zmiana należności + zmiana zobowiązań, przy założeniu, że te trzy kategorie wzrastają; generalnie wzrost zapasów i należności to “uwięzienie gotówki”, inaczej jej odpływ, dlatego liczy się je z “minusem”, jeżeli kategorie te spadają, należy je uwzględnić z “plusem”; z kolei wzrost zobowiązań powoduje, że gotówka nie odpływa z firmy, więc wzrost zobowiązań uwzględnia się z plusem, z kolei jeżeli zobowiązania spadną, to się je odejmuje (bo odpływ gotówki)

-Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej, czyli środki generowane z lub wydatkowane na inwestycje potrzebne do funkcjonowania firmy

-Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej, czyli środki pozyskiwane z zewnątrz, np. kredyty, obligacje, emisja akcji lub też wydatkowane na zewnątrz, np. spłata odsetek, kredytów, obligacji czy też skup własnych akcji

Analiza cash flow:

Przepływ z każdej z trzech działalności może być ujemny (odpływ gotówki, ujemne saldo gotówki) lub dodatni (przypływ gotówki, dodatnie saldo). Różne warianty zostały przedstawione w załączniku:

cash-flow.xls

Warto zwrócić uwagę, że firma jest w dobrej sytuacji, jeżeli generuje dodatnie przepływy pieniężna z działalności operacyjnej. Zazwyczaj dobra sytuacja jest też, jeżeli firma generuje dodatnie przepływy z działalności finansowej, szczególnie, jeżeli są to np. kredyty bankowe. Banki zazwyczaj bardzo konserwatywnie podchodzą do oceny działalności firmy a udzielanie kredytów jest oznaką dobrej oceny kondycji firmy. Zła może być sytuacja, jeżeli firma notuje ujemne przepływy na poziomie działalności operacyjnej oraz finansowej a najgorsza, jeżeli jeszcze dodatkowo na poziomie inwestycyjnym.

Metody sporządzania cash flow:

Sprawozdanie z przepływów pieniężnych można sporządzić według dwóch metod:

Metody pośredniej lub metody bezpośredniej. Różnią się one jedynie w sposobie wyliczania przepływów z działalności operacyjnej. Przepływy z działalności inwestycyjnej i finansowej wylicza się już w taki sam sposób.

Metoda bezpośrednia polega na wyliczeniu przepływów z działalności operacyjnej na podstawie pomniejszenia wpływów z działalności operacyjnej o wydatki operacyjne. Natomiast metoda pośrednia polega na wyjściu od zysku netto i dokonaniu odpowiednich korekt.

Rachunek przepływów pieniężnych metoda bezpośrednia:

Przepływy z działalności operacyjnej ( Wpływy-wydatki):

Wpływy:

+Sprzedaż

+Inne wpływy z działalności operacyjnej

Wydatki:

-Dostawy i usługi

-Wynagrodzenia netto

-Ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz inne świadczenia

-Podatki i opłaty o charakterze publicznoprawnym

-Inne wydatki operacyjne

Rachunek przepływów pieniężnych metoda pośrednia:

Przepływy z działalności operacyjnej (zysk netto+korekty razem)

Zysk netto

+Korekty razem:

amortyzacja

zyski (straty) z tytułu różnic kursowych

odsetki i udziały w zyskach (dywidendy)

zyski (straty) z działalności inwestycyjnej

(w powyższy sposób oblicza się środki pieniężne z działalności operacyjnej przed uwzględnieniem zmian w kapitale obrotowym, korekty w kapitale obrotowym poniżej:)

zmiana stanu rezerw

zmiana stanu zapasów

zmiana stanu należności

zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych, z wyjątkiem pożyczek i kredytów

zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych

inne korekty

Dodatkowo odejmując od przepływów pieniężnych z działalności operacyjnej zapłacone koszty finansowe oraz zapłacony podatek dochodowy powstają przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej.

Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej (liczy się je tak samo dla metody bezpośredniej i pośredniej): (Wpływy-wydatki)

Wpływy:

+zbycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych

+zbycie inwestycji w nieruchomości oraz wartości niematerialne i prawne

+z aktywów finansowych (dywidendy, udział w zyskach, spłata udzielonych pożyczek długoterminowych, odsetki, inne)

+inne wpływy inwestycyjne

Wydatki

-nabycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych

-inwestycje w nieruchomości oraz wartości niematerialne i prawne

-na aktywa finansowe (nabycie aktywów finansowych, udzielone pożyczki długoterminowe)

-inne wydatki inwestycyjne

Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej (tak samo liczone dla metody bezpośredniej i pośredniej) (Wpływy-wydatki)

Wpływy

+wpływy netto z wydania udziałów (emisji akcji) i innych instrumentów kapitałowych oraz dopłat do kapitału

+kredyty i pożyczki

+emisja dłużnych papierów wartościowych

+inne wpływy finansowe

Wydatki

-nabycie udziałów (akcji) własnych

-dywidendy i inne wypłaty na rzecz właścicieli

-inne, niż wypłaty na rzecz właścicieli, wydatki z tytułu podziału zysku

-spłata kredytów i pożyczek

-wykup dłużnych papierów wartościowych

-z tytułu innych zobowiązań finansowych

-płatności zobowiązań z tytułu leasingu finansowego

-odsetki

-inne wydatki finansowe

Przepływy pieniężne netto razem (przepływy z działalności operacyjnej+inwestycyjnej+finansowej)

Na podstawie:

1) http://pl.wikipedia.org/wiki/Cash_flow

2) Załącznik 1 do ustawy o rachunkowości z 29 września1994 r

6 Responses

  1. danuta Says:

    napisano bardzo przystępnie -dziękuję

  2. Michał Stopka Says:

    Miło mi:-)

  3. jason Says:

    Mam wątpliwość odnośnie zasadności 3 korekt wyniku netto w metodzie pośredniej:
    1)zyski (straty) z tytułu różnic kursowych – czy chodzi może tylko o niezreal.fx diffs?
    2)odsetki i udziały w zyskach (dywidendy) – czy chodzi może tylko o dywidendy otrzymane oraz odesetki zarówno otrzymane jak i wypłacone – tak aby nie dublować ich, bo są ujęte w działalnościach finansowej i inwestycyjnej?
    3)zyski (straty) z działalności inwestycyjnej – czy chodzi o uniknięcie dublowania, kwoty te ujęte są już w działalności inwestycyjnej?

  4. Michał Stopka Says:

    Generalnie chodzi o gotówkę generowaną z działalności operacyjnej (podstawowej działalności firmy) a w rachunku zysków i strat są jeszcze inne, wspomniane pozycje.

    Jeżeli np wartość nieruchomości była w bilansie np. 10 mln a firma sprzedała ją za 20, to firma zanotuje zysk 10 mln (przed podatkiem, po podatku np. 20% zostaje 8 mln), ale nie jest to działalność podstawowa. Stąd też od zysku netto trzeba odjąć te 8 mln, aby wyjść na gotówkę generowaną z podstawowej działalności.

    Podobnie można podejść do pozostałych pozycji

  5. jason Says:

    Dzięki za komentarz. Doprecyzuję może, o co mi chodziło. Mianowicie głównie o to, co konkretnie autorzy ustawy o rachunkowości mieli na myśli pod danymi nazwami. Darujmy sobie może moje pytanie nr 3, bo zasugerowało, że nie rozumiem w ogóle sensu zabawy w metodzie pośredniej.

    Odnośnie pyt. 1) – czy z działalności operacyjnej powinniśmy wyrzucić zrealizowane różnice kursowe na należnościach/zobowiązaniach handlowych?

    Odnośnie pyt. 2) – czy powinniśmy korygować wynik netto o dywidendy wypłacone przez nas?

    Dzięki za odpowiedź.

    Pozdrawiam

  6. Michał Stopka Says:

    Co mieli na myśli autorzy to trzeba by ich zapytać:-)

    Ale tak na zdrowy rozum:
    ad 1) skoro różnice kursowe nie jest to PODSTAWOWA i POWTARZALNA działalność operacyjna firmy, to trzebaby je wyrzucić. Bo jest to raczej darzenie jednorazowe.

    Dla przypomnienia dla innych czytelników bloga:

    Różnice kursowe to zyski/straty wynikające np. z różnych terminów płatności należności/zobowiązań handlowych a przez to rozliczane po różnych kursach walutowych.

    ad2) dywidendy wypłacone przez nas nie pojawiają się wogóle w rachunku wyników więc nie powinniśmy korygować wyniku netto.

    Wypłacane przez nas dywidendy nie są powiązane z kosztami prowadzenia działalności operacyjnej więc nie trafiają do rachunku wyników. Pojawiają się z kolei w rachunku przepływów pieniężnych w “działaności finansowej”.

    Pozdrawiam

Leave a Comment

Your comment

You can use these tags: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Please note: Comment moderation is enabled and may delay your comment. There is no need to resubmit your comment.