Inflacja w Polsce w 2019 i 2020 roku: niebawem już 4/5% r/r (!)
Ostatnie dane GUS wskazują, że inflacja w Polsce w 2019 i 2020 roku już niedługo osiągnie poziom 4/5% w skali roku. Szczególnie niepokojący jest wzrost inflacji bazowej. Jej dynamika za lata 2016-2019 przebiega dokładnie tak samo jak dziesięć lat temu w latach 2006-2009. Widać jak na dłoni wpływ cyklu dziesięcioletniego na polską gospodarkę i rynek pracy. Zapraszam do zapoznania się z moimi spostrzeżeniami.
Inflacja w Polsce w 2019 i 2020 roku: realny wzrost wynagrodzeń oraz realne stopy procentowe
Najpierw rzućmy okiem na najnowszy wykres inflacji publikowanej przez GUS:
W efekcie braku podwyżek stóp procentowych przez RPP mamy już od jakiegoś czasu ujemne stopy procentowe. Patrząc z punktu widzenia historycznego są one obecnie rekordowo ujemne. A będą jeszcze bardziej ujemne bo inflacja będzie wyższa:
W efekcie rosnącej inflacji realny wzrost wynagrodzeń spadł już do około 2%/3%. Nominalny wzrost wynagrodzeń utrzymuje się na poziomie około 7%/8%. Przyspieszająca inflacja spowoduje, że realnie będziemy zarabiali coraz mniej. Chyba, że nominalne wynagrodzenia pójdą w górę jeszcze mocniej:
Inflacja w Polsce w 2019 i 2020 roku: co dalej
Niestety patrząc na inflację bazową niedługo zobaczymy wyższą inflację. Poniżej stworzyłem dla Ciebie wykres inflacji bazowej na podstawie danych NBP. Zaznaczyłem gdzie inflacja bazowa osiągnęła dołek ostatnio. I gdzie to było poprzednim razem. Było to dokładnie 10 lat wcześniej. Obecny cykl przebiega dokładnie tak samo jak poprzednio:
Jak widać na powyższym wykresie inflacja bazowa jest już powyżej 2% r/r. Są to poziomy całkiem wysokie jak na ten wskaźnik. Maksima notowaliśmy przy około 3%. Były jednak wyznaczane na tym poziomie z powodu wcześniejszych podwyżek stóp procentowych. A na to obecnie się nie zanosi bo RPP stanowisko ma jasne. Brak podwyżek. Wygląda więc na to, że inflacja w Polsce w 2019/2020 roku niedługo będzie w okolicach około 4% a może nawet wyżej w okolicach 5%.
Inflacja w Polsce w 2019 i 2020 roku: cykl dziesięcioletni na rynku pracy
Dla przypomnienia jak obecnie wygląda wykres cyklu dziesięcioletniego (w linkach jest też najnowsza analiza na ten temat jeżeli jesteś nowym czytelnikiem/jesteś po raz pierwszy u mnie):
Zależność inflacja GUS a inflacja bazowa
Nałóżmy sobie teraz oba wskaźniki na siebie. Otrzymujemy takie połączenie pomiędzy inflacją CPI GUS a inflacją bazową:
Inflacja w Polsce w 2019 i 2020 roku: wagi koszyka GUS + co rośnie najbardziej
Jeżeli ktoś zastanawia się dlaczego powyższy wykres wygląda tak a nie inaczej, poniżej wrzuciłem procentowe wagi koszyka inflacyjnego GUS:
Natomiast tutaj print screen najnowszego odczytu inflacji GUS w sierpniu 2019. Na czerwono zaznaczyłem kategorie, które notują najwyższą dynamikę:
Co widzimy na powyższej grafice? Wzrost cen żywności ponad 7%. Można go jednak powiązać po części z suszą. Pozostałe kategorie to są już właśnie kategorie związane z inflacją bazową/rynkiem pracy/cyklicznym wzrostem inflacji. Restauracje i hotele dynamika już około 5%. Pozostałe kategorie też rzędu 3%/4% w skali roku.
Inflacja w Polsce w 2019 i 2020 roku: wpływ ropy naftowej 20 lat
Jak widzisz inflacja bazowa wskazuje na dalszy wzrost inflacji. Obecny cykl przebiegu procesów cenowych w gospodarce jest bardzo podobny do tego co widzieliśmy 10 lat temu.
Warto zwrócić uwagę na jedną kluczową rzecz. 10 lat temu inflacja była w dużym stopniu powodowana również czynnikami surowcowymi. Ceny surowców, chociażby ropy naftowej, dynamicznie rosły. Obecnie jednak jesteśmy po okresie niskich cen surowców. W tym ropy naftowej:
Ponadto dziesięć lat temu nominalne wynagrodzenia notowały wzrosty rzędu kilkunastu procent w skali roku. O tyle też rosła płaca minimalna: zgodnie ze wzrostem wydajności. Nie ma co się więc dziwić, że inflacja też rosła:
Inflacja w Polsce w 2019 i 2020 roku: dlaczego rośnie?
Pomimo tego inflacja bazowa przyspieszyła. Dlaczego?
- Mamy rekordowo niskie stopy procentowe od wielu lat co ma przełożenie na inflację
- Cykl dziesięcioletni jest w fazie mocno zaawansowanej w postaci rekordowo niskiego bezrobocia. Przekłada się to na brak rąk do pracy
- Po obniżeniu wieku emerytalnego z rynku pracy zniknęło do tej pory kilkaset tysięcy osób (wyż demograficzny wchodzi w wiek emerytalny, niż demograficzny wchodzi na rynek pracy)
- Mamy 500 plus/trzynastą emeryturę
- Na świecie obserwujemy spowolnienie jednak polska gospodarka cały czas dobrze sobie radzi. Na zachodzie dynamika PKB jest słaba a inflacja niedługo może przerodzić się znowu w deflację. Szczególnie w strefie EURo. Być może na tych czynnikach korzysta paradoksalnie Polska. Bo wtedy łatwiej działać polskim firmom. Firmy i konsumenci zachodni szukają tańszych produktów i usług.
Inflacja w Polsce w 2019 i 2020 roku: podsumowanie
Oby RPP miała rację w swoich prognozach bo inaczej może być ciekawie. Czy RPP może się mylić? Oczywiście. Nieraz tak było historycznie. Na przykład pisałem o tym w 2012 roku “Ojcze wybacz im bo nie wiedzą co czynią?” Mam nadzieję, że większość się myli a RPP ma lepsze narzędzia analityczne niż ja…. Już niedługo będziemy mieli okazję przekonać się jak jest tym razem.
Analityk akcji/ współodpowiedzialny za wyniki inwestycyjne części portfela akcyjnego w ING OFE:
25 komentarzy “Inflacja w Polsce w 2019 i 2020 roku: niebawem już 4/5% r/r (!)”
16/09/2019
Gregor77no i dziś ropa wystrzeliła przez atak dronów w Arabii Saudyjskiej. Może to jest to czego jeszcze brakowało w tej układance inflacyjnej. Mam na myśli twój argument o wpływie wzrostu ceny ropy na inflację 10 lat temu.
16/09/2019
Michał StopkaMożliwe. Pytanie o dalszy rozwój sytuacji na ropie naftowej. Jak szybko naprawią uszkodzenia.
Jeżeli ropa naftowa miałaby jakoś mocno pójść do góry w dłuższym terminie, wzmocniłoby to presję inflacyjną.
16/09/2019
Michał StopkaTak sobie jeszcze myślałem o tej ropie naftowej. Aby mocno ceny urosły musiałoby wydarzyć się coś geopolitycznie poważnego. To co teraz jest nowe to mamy ropę łupkową. W USA wydobycie będzie rosło mocno jak ceny będą rosły. A USA jest już największym producentem ropy naftowej na świecie. Tutaj jest ciekawy artykuł pod tym względem: https://www.bankier.pl/wiadomosc/Najwiekszy-ale-nie-najgorszy-szok-naftowy-w-powojennej-historii-7738618.html
16/09/2019
Gregor77no nic. zobaczymy jak to sie skonczy. Ja obstawiam ze to bedzie pretekst dla Trump’a zeby zaatakowac Iran
16/09/2019
Michał StopkaMoże to być pretekst
17/09/2019
MarioWitaj Michał,
Fajnie ze cos znowu sie pokazalo na stronie. Obawiałem sie, ze powoli umiera, a szkoda bo świetna robota i analizy.
Ciekawe nalozenie inflacji i bezrobocia.
Z wykresu bezrobocia to nawet bym zobaczyl głowe i ramiona z technicznej, ale chyba bezrobocie tak nie spadnie nisko :)
Z cyklu 10 letniego wynikaloby, ze bezrobocie powinno zaczac rosnac. W poprzednim cyklu juz ten wzrost był znacznie mniejszy z poprzednim. Ciekawe jak tym razem – czy bezrobocie bedzie roslo czy na plasko biorac demografie pod uwage.
A inflacja – przy jej takim wzroscie ewentualnym RPP podniesie stopy? Bo wtedy na kredytach i splatach byloby nieciekawie.
Dzięki za wpis i prosba o jeszcze :)
Moze cos tez o rynku amerykanskim. Wg mnie Trump steruje gielda i nastrojami i tak do wyborow. Zatem czy rynek amerykanski przegzany (tak sadze, ale tani pieniadz ) czy nie?
Tez gospodarczo Niemcy jak dalej?
Swoja droga w najblizszych trzech latach Niemcy oczekuja wzrostu okolo 1% z kawalkiem. To chyba u nas nie bedzie dalej tak zle jak niektorzy wroza, ale pozostaje cykl 10 letni, ktory juz chyba zapowiada gorsze czasy. Zatem ciekawe bedzie obserwowac gospodarke nasza i globalnie i duzo czynnikow geopolitycznych ktore chyba trudno do konca przewidziec
Dzięki
Pozdrawiam
Mariusz
17/09/2019
Michał StopkaWitam serdecznie
Jak widać po wpisie blog nie umiera :) Dzięki za pozytywny feedback/docenienie wartości moich analiz.
Odpowiedzi poniżej.
Bezrobocie
No raczej do zera nie spadnie. Jednak będzie raczej niskie bo demografia jest wiemy jaka. A przez obniżenie wieku emerytalnego mamy netto odpływ liczby osób pracujących. Na ten temat była analiza rok temu. I bardzo dobrze się realizuje do tej pory:
„Rynek pracy w Polsce w 2019 roku. Szczyt cyklu dziesięcioletniego na rynku pracy. Czekałem na ten wpis 10 lat! List do akcjonariuszy październik 2018”
https://www.michalstopka.pl/rynek-pracy-w-polsce-w-2019-roku/
Inflacja:
RPP twardo obstaje przy obecnych stopach procentowych. Więc raczej nie będzie podnosić. Tym bardziej, że liczy zapewne na efekt bazy na żywności w roku 2020.
Podniesie, jeżeli będzie już naprawdę gorąco. Inflacja rzędu powyżej 4/5%.
USA:
W USA mamy ciekawą sytuację bo bezroboci na minimach. A FED obniża stopy procentowe. Ekspansywna polityka monetarna jest raczej pozytywna dla gospodarki/giełdy.
Niemcy:
Tutaj głównym problemem jest wojna handlowa USA Chiny. Niemcy są potężnym eksporterem. I tutaj obrywają. Druga ważna rzecz to fatalna demografia. Coś jak Polska za dwadzieścia lat. Tylko Niemcy już są w tym stanie demograficznym.
Cykl dziesięcioletni i Polska:
Cykl dziesięcioletni oparty jest po pierwsze na procesach zachodzących na rynku pracy (to już się dzieje) ale po drugie oparty jest też o inflację tym spowodowaną. Co widać w Polsce. Jednak nie ma tego samego na świecie. A patrząc na historyczne zależności cykliczne. Cykl dziesięcioletni był potęgowany przez ostre podwyżki stóp procentowych spowodowany właśnie inflacją, która podnosiła głowę.
Tak więc pytanie o inflację na świecie i w Polsce. Co dalej dokładnie będzie się działo tutaj w roku 2020/2021.
Pozdrawiam!
17/09/2019
AdamWitam,
Uwzględniając wzrost inflacji w przyszłym roku, jakie są Twoje przewidywania co do zachowania się poszczególnych aktywów ? Czy widzisz szansę na wzrosty na naszej giełdzie ? Czy dalsze duże wzrosty na nieruchomościach ? Z tego co widać dalsze trzymanie pieniędzy na lokatach będzie generowało spore straty po uwzględnieniu inflacji.
Z góry dziękuję,
Pozdrawiam
17/09/2019
oleknie przypominam sobie dynamiki płac 12% za platfusów 2008-2015 ludzie zarabiali po 1200 na rekę
17/09/2019
TomekJa zainwestowałem w 2 nieruchomości teraz, nominalne ceny nieruchomości wystrzela wraz z inflacja i wynagrodzeniami. Zawsze powstanie dysonans pomiędzy najmniej zarabiającymi a reszta. Zdolność kredytowa przy 2 osobach na 8 tys brutto to 500 tys. Jak podejdą stopy procentowe to trochę niższa. Aktualnie przy najniższych wynagrodzeniach to polowa z tego. Nie ma opcji by była przecena nieruchomości, to nie realne. Pamiętajmy, że to podstawowe dobro i w dużych aglomeracjach gdzie jest praca te ceny pójdą w górę moim zdaniem jeszcze o 30% w ciągu 4 lat, jak nie więcej.
18/09/2019
HaniaCześć, Michał.
Twoje analizy nie napawają optymizmem, dziekuje za ich sporzadzenie, bo potwierdzily moje przemyslenia. Niestety nie jest to dobry czas dla oszczedzajacych. Od wielu miesiecy obserwuję ogromny wzrost cen materialow budowlanych, a planuję budowę domu za 0,5-1 rok. Czy jest jakiś sposob na uratowanie przed inflacją oszczednosci, ale zachowanie ich dostepnosci w tym wlasnie terminie? Mysle o kupnie walut chf i gbp, zastanawiam sie nad usd ale waham sie, bo stoi juz dosc wysoko. Czy taki koszyk walut bylby ok jesli chodzi o kwote ok 250k? Napisz prosze co o tym myslisz.
Pozdrawiam
18/09/2019
Michał StopkaDo końca września naprawia rafinerie: https://m.bankier.pl/wiadomosc/Arabia-Saudyjska-do-konca-wrzesnia-przywrocona-zostanie-pelna-produkcja-ropy-7739810.html
18/09/2019
TomaszWtedy kupowałem moja nieruchomość była tańsza o 160 tys niż jest teraz.czyi 50% ceny bazowej – rok 2012
18/09/2019
Michał StopkaNiestety wygląda na to, że realna stopa procentowa będzie ujemna w kolejnych miesiącach. Więc tak jak piszesz lokaty po uwzględnieniu inflacji wygenerują straty.
Giełda:
Tutaj niestety przyszłość zależy w dużym stopniu co stanie się globalnie. Między innymi mamy ryzyka związane z wojną handlową, którą prowadzi Trump. Do tego dochodzą słabsze dane napływające z gospodarek/działania banków centralnych.
Co do inflacji, patrząc na historię, okresy przyspieszającej inflacji to raczej dobry okres dla giełdy. Ludzie nie trzymają środków na lokatach bo się nie opłaca więc je wydają co napędza krótkoterminowy wzrost gospodarczy.
Nieruchomości:
Tutaj wszystko zależy od działań RPP/dokładnego rozwoju sytuacji na inflacji. Historycznie restrykcyjna polityka RPP/podwyżki stóp procentowych oznaczały słaby czas dla nieruchomości. Z kolei ekspansywna polityka pieniężna/niskie stopy procentowe sprzyjały wzrostom cen nieruchomości. Dlatego kluczowe jest co zrobi RPP w przyszłości. I czy rzeczywiście inflacja będzie wysoka czy też może tylko przejściowo wysoka 2019/2020.
Trzeba po prostu dalej śledzić napływające dane z gospodarki. Między innymi dane inflacyjne.
18/09/2019
Michał StopkaKupowanie walut to czysta spekulacja. A co jak stracisz? 0,5-1 rok to bardzo krótki okres czasu. Analiza rynku walutowego to wyższa szkoła jazdy. Kiedyś zrobiłem w tym zakresie szczegółową analizę co wpływa na waluty. Analizę znajdziesz tutaj: „Dlaczego frank tak mocno urósł? Co wpływa na kursy walut? Jakie są teorie dotyczące kształtowania się kursów walut w krótkim i długim okresie czasu?” https://www.michalstopka.pl/dlaczego-frank-tak-mocno-urosl-co-wplywa-na-kursy-walut-jakie-sa-teorie-dotyczace-ksztaltowania-sie-kursow-walut-w-krotkim-i-dlugim-okresie-czasu/
Najlepiej załóż jakieś lokaty. Albo kup jakiś fundusz rynku pieniężnego. Coś co jest bardzo bezpieczne bo jest niewiele czasu do wypłaty środków z tej inwestycji. Możesz skorzystać z mojego linku afiliacyjnego w DM BOŚ, mają też też spory wybór funduszy rynku pieniężnego. Dokładnie na ten temat pisałem tutaj/tutaj jest też mój link afiliacyjny: https://www.michalstopka.pl/najlepsze-rachunki-maklerskie/
18/09/2019
Michał StopkaJeszcze sobie tak myślę o zabezpieczeniu przed rosnącymi cenami materiałów budowlanych. Jeżeli uważasz, że będą jeszcze dużo droższe to może po prostu je kup wcześniej?
18/09/2019
Michał Stopka@ olek
Dynamika płac to kwestia bazy od jakiej ją liczymy. Od 1000 zł 12% to wzrost płacy o 120 zł. Od średniej krajowej obecnie, która wynosi nominalnie około 5 000 zł 12% to już około 600 zł. Więc warto pamiętać że w liczeniu dynamik ważna jest też baza od jakiej liczymy.
19/09/2019
MJ„Jeżeli uważasz, że będą jeszcze dużo droższe to może po prostu je kup wcześniej?” Tak zrobił mój deweloper. Nawet nie tyle, by chronić się przed wzrostem cen, jak przed brakiem towaru, bo z tym jest nawet większy problem.
19/09/2019
Michał StopkaWłaśnie. Jest to jakieś wyjście. Pytanie czy przez takie podejście ceny tak mocno ostatnio nie rosną. Wiele osób tak myśli robiąc zakupy zabezpieczające. Efekt może być taki, że brakuje towaru.
20/11/2019
TomekZ wisu nie potrafie odczytac skad cel 4/5 % na inflacji. Wydaje mi sie ze jednak tam nie zajedziemy
07/01/2020
yme4meNo i popatrz. 4mce temu napisales przepowiednie
25/02/2020
Jonasz OlszewskiNo i Pan przewidział…
08/04/2020
KrzysiekNie wiem skad te analizy ale troche sie nie sprawdzilo. Inflacja średnioroczna wyniosła 2,3% w 2019 roku. Gdzie te 4/5 % Moze w 2020, ale teraz biorac pod uwage obecna sytuacje na pewno tak nie bedzie. Wiec tak czy owak nie. Te analizy to POparte sa ale chyba nie realiami.
09/04/2020
Michał StopkaOczywiście że się sprawdziły . Dane za grudzień, styczeń i luty w ujęciu rok do roku już były takie więc nie trzeba było długo czekać:
Realne stopy procentowe najniższe w historii (!) A realna dynamika wynagrodzeń od 2013 roku (!) https://www.michalstopka.pl/realne-stopy-procentowe-najnizsze-w-historii-a-realne-wynagrodzenia-od-2013-roku/
30/06/2020
Michał StopkaInflacja nie spowalnia. Inflacja flash czerwiec 2020 znowu rośnie. 3,3% r/r po 2,9% w maju. Po tych wstępnych danych prawdopodobnie inflacja bazowa jest już rekordowo wysoka około 4% r/r. Czyli cały czas realizuje się scenariusz z ostatniej analizy: https://www.michalstopka.pl/inflacja-w-polsce-w-kwietniu-2020-pozostaje-wysoka-analiza-danych-gus/
Dane GUS dzisiejsze znajdziesz tutaj: https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ceny-handel/wskazniki-cen/szybki-szacunek-wskaznika-cen-towarow-i-uslug-konsumpcyjnych-w-czerwcu-2020-roku,8,52.html