Cykl dziesięcioletni na rynku pracy w praktyce
W styczniu 2013 roku, a później jeszcze raz, na jesieni 2013 roku, w tym wpisie: Nadchodzi rynek pracownika… Jak niskie bezrobocie w 2013 i 2014 r.? postawiłem tezę o bardzo mocnym spadku bezrobocia w 2014 roku. Z perspektywy czasu scenariusz tam nakreślony bardzo ładnie się zrealizował. A skoro tak: przyszedł czas na postawienie tezy co może stać się z bezrobociem w Polsce nie tylko w kolejnym roku 2015. Dodatkowo jak może rozwijać się sytuacja na rynku pracy aż do roku 2017/2018. Dlatego opiszę dla was dzisiaj cykl dziesięcioletni na rynku pracy w praktyce.
Moim zdaniem bezrobocie do tego czasu może spaść nawet do… 5%… a wynagrodzenia wzrosnąć aż o 30%… Dlaczego? Zapraszam do zapoznania się z moim tokiem rozumowania poniżej.
To jest wpis z serii edukacyjnej:
„Cykl dziesięcioletni w polskiej gospodarce i na rynku pracy”
- Rok 2013:
- Styczeń: Polską gospodarkę czeka kilka tłustych lat ? ? ? : Michał Stopka „Cykl dziesięcioletni”
- Styczeń: Michał Stopka “Cykl dziesięcioletni”: Co to jest tak naprawdę PKB?
- Styczeń: „Michał Stopka cykl dziesięcioletni”: przyczyny fundamentalne tłustych i chudych lat w polskiej gospodarce i bezrobociu
- Październik: Nadchodzi rynek pracownika… Jak niskie bezrobocie w 2013 i 2014 r.?
- Rok 2014 wrzesień: Bezrobocie w latach 2014-2018 spadnie do 5%!: Cykl dziesięcioletni na rynku pracy i w polskiej gospodarce <<< jesteś tutaj
- Rok 2015:
- Rok 2016 sierpień: Bezrobocie 2016 najniższe od upadku komunizmu :) Czekałem na ten wpis cztery lata (!) Cykl dziesięcioletni w gospodarce i na rynku pracy
- Rok 2017 luty: Prawdziwy rynek pracownika :) Rok 2017/2018 będzie masakra! Obniżenie wieku emerytalnego + cykl dziesięcioletni na rynku pracy i w polskiej gospodarce
Poniżej piszę o:
- Cykl dziesięcioletni na rynku pracy: artykuł z jesieni 2013 r.
- Cykl dziesięcioletni na rynku pracy: przegląd danych
- Cykl dziesięcioletni na rynku pracy: dynamika BAEL
- Cykl dziesięcioletni na rynku pracy: zatrudnienia powyżej 9 osób
- Cykl dziesięcioletni na rynku pracy: porównanie poprzednich cykli
- Cykl dziesięcioletni na rynku pracy: dynamika bezrobocia
- Cykl dziesięcioletni na rynku pracy: odwzorowanie poprzednich cykli na obecny stan
- Cykl dziesięcioletni na rynku pracy: podsumowanie
Cykl dziesięcioletni na rynku pracy w praktyce: artykuł z jesieni 2013
Poprzednich kilka wpisów dotyczących możliwego krachu systemu emerytalnego i bankructwa polskich finansów publicznych ma dosyć pesymistyczną wymowę: W matni: krach polskiej gospodarki w ciągu kilkunastu lat? Podatki + wyjazdy = bankructwo państwa i ZUS więc dzisiaj z kolei coś bardzo optymistycznego.
Oczywiście krach polskiej gospodarki nie musi nastąpić. Jeżeli My Polacy skoncentrujemy się na rozwoju gospodarczym, dzięki czemu mocno wzrosną wynagrodzenia. Ludzie przestaną wyjeżdżać i zwiększą się wpływy budżetowe.
Tak jak pisałem krach polskiej gospodarki może wystąpić dopiero po 2018 r. gdyż do tego czasu powinien realizować się scenariusz poprawy danych makro o którym piszę od jesieni 2012 r. : Giełda/Gospodarka.
Poprawa danych makro będzie się realizowała również w związku z cyklem dziesięcioletnim o którym pisałem w styczniu 2013 r.:
- Polską gospodarkę czeka kilka tłustych lat ? ? ? : Michał Stopka „Cykl dziesięcioletni”
- Michał Stopka “Cykl dziesięcioletni”: Co to jest tak naprawdę PKB?
- “Michał Stopka cykl dziesięcioletni”: przyczyny fundamentalne tłustych i chudych lat w polskiej gospodarce i bezrobociu
Dla przypomnienia dwa wykresy bardzo ciekawych, pięcioletnich tendencji na wskaźniku bezrobocia GUS:
Poniżej zaznaczyłem trzy pięcioletnie cykle wzrostu bezrobocia, czyli lata: 1989-1993, 1999-2003 oraz ostatni 2009-2013:
Jak widać na powyższym wykresie systematyczny, kilkuletni wzrost bezrobocia pojawiał się w Polsce od upadku komunizmu dokładnie co 10 lat! :
- Dołek bezrobocia jesień 1988 (zaraz przed „kryzysem” komunizmu i jego upadkiem)
- Dołek bezrobocia jesień 1998 (zaraz przed „kryzysem” rosyjskim i bankructwem Rosji)
- Dołek bezrobocia jesień 2008 (zaraz przed „kryzysem” światowym i upadkiem Lehman Brothers)
Poniżej zaznaczyłem dwa pięcioletnie cykle spadku bezrobocia, czyli lata: 1994-1998, 2004-2008
Jak widać na powyższym wykresie pięcioletnie okresy spadku bezrobocia również powtórzyły się dokładnie co 10 lat! :
- Szczyt bezrobocia 1994
- Szczyt bezrobocia 2004 (zaraz po ogłoszeniu „dziury” Bauca)
- Szczyt bezrobocia 2013/2014 ? (zaraz po ogłoszeniu „dziury” Rostowskiego)
Dlatego też kolejny, cykliczny spadek bezrobocia nastąpi w latach 2014-2018.
Zostawiając na boku rozważania co może stać się za parę lat. Dzisiaj parę moich przemyśleń co stanie się z rynkiem pracy i jak będzie wyglądało bezrobocie w Polsce w roku 2013 i 2014:
Parę lat temu, w połowie roku 2009 przedstawiłem analizę na temat wysokości wskaźnika bezrobocia w ciągu kolejnych dwóch lat czyli dla roku 2009 i 2010: Jak niskie będzie bezrobocie w Polsce w 2009 i 2010? czyli dlaczego analiza fundamentalna to klucz do sukcesu cz.3. Podałem wtedy 15 argumentów dlaczego bezrobocie, nie powinno przekroczyć 12 % (wzrost z około 9 %).
Z perspektywy czasu tezy tam zawarte bardzo ładnie się zrealizowały bo bezrobocie na koniec 2009 i 2010 roku rzeczywiście było około 12 %. Warto pamiętać, że jest to okres zaraz po upadku Lehmana i wiele osób pisało/mówiło, że bezrobocie może szybko wzrosnąć powyżej 15 %. Dla przypomnienia 1 % bezrobocia to około 150 tyś. osób bezrobotnych.
Oczywiście już wtedy zdawałem sobie sprawę z cyklu dziesięcioletniego więc po paru tygodniach, na jesieni 2009 zrobiłem kolejną kompleksową analizę gospodarki na lata 2009-2012: Wiedzieć dlaczego coś się wydarzyło a dzięki temu wiedzieć co może się wydarzyć to klucz do sukcesu cz.2?, czyli dlaczego PKB w latach 2006/2012 może być kopią lat 1996/2002. Analizę rynku pracy uzupełniłem więc o spostrzeżenie, że lepsze zachowanie rynku pracy będzie trwało najprawdopodobniej w roku 2009 i 2010, ale aby cykl się dopełnił ponownie będzie słabiej z gospodarką i rynkiem pracy w latach 2011, 2012 i 2013:
Od tamtego czasu minęły już jednak cztery lata i cykl na rynku pracy właśnie się dopełnił.
Dzisiaj ministerstwo pracy podało wstępne dane o wskaźniku bezrobocia za wrzesień 2013 r. Wyniósł on wstępnie 13 %. Oczywiście sam spadek poziomu bezrobocia nie ma znaczenia w okresie letnim w porównaniu do okresu zimowego, gdyż jest to spadek sezonowy.
Ale jak zobaczymy co dzieje się ze wskaźnikiem bezrobocia w skali roku widzimy, że skończył się już okres wzrostu bezrobocia:
Dla przypomnienia: prawa skala i niebieska linia to wskaźnik bezrobocia GUS a lewa skala i czerwona linia ile to bezrobocie się zmieniło w skali roku (aby właśnie „odsezonować dane”). Parę miesięcy temu bezrobocie rosło w skali roku nawet o ponad jeden punkt procentowy. W sierpniu i wrześniu bezrobocie wzrosło jednak już tylko o 0,6 punktu procentowego w skali roku.
Zielonymi i czerwonymi strzałkami zaznaczyłem co działo się w kolejnych kwartałach. Ze wskaźnikiem bezrobocia GUS kiedy „czerwona linia” zaczęła zakręcać jak ostatnio. Widać wyraźnie, że roczna zmiana wskaźnika bezrobocia fajnie wyprzedza tendencje na bezrobociu GUS.
Warto też zobaczyć na historię miejsc pracy BAEL w ciągu kilkunastu lat (średnia za ostatnie cztery kwartały):
Aby bezrobocie nie rosło (lub spadało) są albo tworzone nowe miejsca pracy jak na wykresie powyżej albo ludzie z Polski wyjeżdżają po prostu za pracą.
Podsumowując powyższe spostrzeżenia: w ciągu kilku miesięcy wskaźnik bezrobocia ustabilizuje się w skali roku a następnie zacznie mocno spadać. Będzie to miało miejsce w 2014 r.
Cykl dziesięcioletni na rynku pracy: przegląd danych
Skoro od jesieni 2013 roku minął już rok mamy odpowiednią historię aby zobaczyć co wydarzyło się na rynku pracy w ciągu ostatniego roku:
Natomiast obecnie, po wstępnych danych za sierpień 2014 roku wygląda już tak:
Jak widzimy powyżej, w ciągu ostatniego roku bezrobocie spadło już o niecałe dwa punkty procentowe.
Z kolei wykres miejsc pracy BAEL wyglądał rok temu tak:
A po roku już tak:
Cykl dziesięcioletni na rynku pracy: dynamika BAEL
A jeżeli zobaczymy na dane o miejscach pracy w ujęciu kwartalnym to zobaczymy następującą rzecz. W ciągu ostatniego roku przybyło około 300 tysięcy miejsc pracy (dynamika miejsc pracy w skali roku niecałe dwa punkty procentowe):
Cykl dziesięcioletni na rynku pracy: zatrudnienia powyżej 9 osób
Poprawę na rynku pracy potwierdzają też dane GUS. O liczbie osób pracujących w przedsiębiorstwa zatrudniających powyżej dziewięciu osób. Dynamika przyrostu miejsc pracy wynosi z kolei niecały jeden punkt procentowy. To również dlatego bezrobocie w Polsce spada:
Tak więc, jakby nie patrzeć, w ciągu ostatniego roku sytuacja na rynku pracy zdecydowanie się poprawiła.
W takim razie, jeżeli cykl dziesięcioletni: Polską gospodarkę czeka kilka tłustych lat ? ? ? : Michał Stopka „Cykl dziesięcioletni” bardzo ładnie tłumaczy nam tendencje na rynku pracy, możemy pokusić się o postawienie tezy co będzie działo się z rynkiem pracy aż do roku 2017/2018:
Cykl dziesięcioletni na rynku pracy: porównanie poprzednich cykli
Jeżeli nałożymy na jeden wykres zachowanie wskaźnika bezrobocia w Polsce od początku 1988, 1998 oraz 2008 roku (w rozbiciu na dziesięcioletnie okresy) otrzymamy następujący wykres (założyłem, że np. sierpień 1994 roku to to samo co sierpień 2004 roku oraz sierpień 2014 roku):
(uwaga: dla cyklu od 1988 roku wtedy był jeszcze w Polsce komunizm i dlatego nie mamy jeszcze wykresu bezrobocia, bezrobocie jako takie zaczyna stopniowo rosnąć dopiero od upadku komunizmu w połowie 1989 roku)
Jak widać powyżej cykl dziesięcioletni na bezrobociu historycznie miał swój dołek w okolicach roku kończącego się na „osiem” (1988, 1998,2008). Następnie szczyt w okolicach roku kończącego się na „cztery” (1994, 2004, podobnie ostatnio, gdybyśmy nie mieli bardzo łagodnej zimy na przełomie 2013/2014 a z kolei bardzo surowej na przełomie 2012/2013, szczyt bezrobocia mielibyśmy prawdopodobnie na wiosnę 2014 roku).
Cykl dziesięcioletni na rynku pracy: dynamika bezrobocia
Z kolei poniżej przedstawiłem te same okresy dziesięcioletnie na wskaźniku bezrobocia. Również zastanawiamy się o ile punktów procentowych historycznie bezrobocie rosło lub spadało w ciągu jednego roku:
Na wykresie powyżej, oprócz tego, że w okresie dziesięcioletnim bezrobocie historycznie zachowywało się podobnie. Widać na przykład również bardzo fajnie, że wzrost bezrobocia w skali roku po upadku Lehman Brothers w 2008 roku był bardzo podobny do wzrostu bezrobocia w skali roku w… 1998 roku, kiedy z kolei mieliśmy do czynienia z kryzysem rosyjskim i bankructwem Rosji.
Na wykresie powyżej widać również, że do 2018 roku bezrobocie powinno spadać. Podobnie jak było to dziesięć i dwadzieścia lat temu. A skoro tak, możemy założyć na przykład, że w ciągu kilku kolejnych lat. Do roku 2018, obecny wskaźnik bezrobocia będzie się zachowywał tak jak w poprzednim cyklu czyli w latach 2004-2008.
Cykl dziesięcioletni na rynku pracy: odwzorowanie poprzednich cykli
W takim układzie otrzymamy poniższy wykres, gdzie bezrobocie powinno nam spaść do poziomu niskich kilku procent:
Historię tego jak wyglądało bezrobocie w Polsce można znaleźć na stronach GUS. W sekcji wskaźniki makroekonomiczne natomiast jak wygląda na bieżąco bezrobocie w Polsce publikuje ministerstwo pracy w aktualnościach
Cykl dziesięcioletni na rynku pracy: podsumowanie
W latach 2004-2008 bezrobocie spadło o dwanaście punktów procentowych (z 21% na 9%). Z kolei w latach 1994-1998 bezrobocie spadło o osiem punktów procentowych (z 17% na 9%) co daje średnią w wysokości dziesięć punktów procentowych.
W obecnym cyklu, na wiosnę 2013 roku bezrobocie wynosiło prawie piętnaście punktów procentowych. Jeżeli odjąć od tego średnią spadku bezrobocia z ostatnich dwóch cykli dziesięcioletnich, otrzymamy docelowe bezrobocie w 2018 roku na poziomie pięciu punktów procentowych.
Oczywiście obecnie mamy wydarzenia na Ukrainie co jest dodatkowym czynnikiem wpływającym na gospodarkę. Niemniej jednak, jak pokazałem powyżej, cykl dziesięcioletni na rynku pracy to bardzo potężny cykl a najlepsze pod tym względem dopiero przed nami. Nie jest ważne, czy na końcu będzie to dokładnie pięć punktów procentowych, ważny jest kierunek i długoterminowe procesy zachodzące w gospodarce i na rynku pracy. Szczególnie w obecnej sytuacji i tego co dzieje się na Ukrainie oraz ryzyk dla gospodarki związanych z sankcjami.
I jeszcze na zakończenie taka ciekawostka związana z cyklem dziesięcioletnim: kiedy ostatnio była rewolucja na Ukrainie? Równo dziesięć lat temu w… 2004 roku. Po dziesięciu latach historia znowu się powtarza… Cykl dziesięcioletni ma wpływ na wiele rzeczy. Tylko tym razem Putin wyciągnął wnioski na podstawie tego co stało się dziesięć lat temu…
UWAGA: kwestia demografii jest kluczowa w zrozumieniu sytuacji na rynku pracy w Polsce i poziomu bezrobocia zarówno w okresie poprzednich dwudziestu lat jak i również w kolejnych latach. Dlatego w kolejnym wpisie dodatkowo zrobiłem na ten temat bardzo szczegółową analizę: Demografia Polski odpowiedzialna za ponad 20% bezrobocia w 2004 roku i emigrację Polaków? Wpływ demografii na rynek pracy w Polsce w latach 1966-2035, poniżej jej kluczowy fragment z którym warto się zapoznać w uzupełnieniu powyższych spostrzeżeń:
Jakiś czas temu przeanalizowałem również szczegółowo sytuację demograficzną w Polsce pod względem urodzeń w Polsce: Rok 2013: najlepsze za nami, katastrofa przed nami: tsunami demograficzne zbiera w Polsce żniwo a to dopiero początek…
Na tej podstawie wiemy, że w kolejnych latach będzie rodziło się coraz mniej dzieci i to jest nieuniknione:
Demografia Polski a rynek pracy w Polsce
Jeżeli powyższe dane o liczbie urodzeń przesuniemy o dwadzieścia lat do przodu. Czyli założymy, że dany rocznik wchodzi na rynek pracy w wieku 20 lat otrzymamy następujący wykres, który wskazuje kiedy dany rocznik wszedł na rynek pracy:
Poniżej na wykresie pokazałem roczniki które weszły na rynek pracy w wieku dwudziestu lat (po upadku komunizmu) a na to nałożyłem roczne dane o bezrobociu BAEL (uwaga: w artykule o cyklu dziesięcioletnim dane są trochę inne bo są to dane o bezrobociu GUS według polskiej metodologii):
Jak widać powyżej wykres bezrobocia dosyć ładnie pokrywa się z liczbą roczników wchodzących w danym roku na rynek pracy (na cykl demograficzny nakłada się dopiero krótszy cykl gospodarczy: cykl dziesięcioletni).
Mało tego, jeżeli wydłużymy powyższy okres dla lat 1980-2014 jesteśmy w stanie o wiele lepiej zrozumieć, dlaczego lata dziewięćdziesiąte oraz dwutysięczne to czasy sporego bezrobocia w Polsce. To nie tylko zasługa upadku komunizmu i przemian gospodarczych w początkowej fazie kapitalizum. To przede wszystkim demografia Polski: efekt wejścia na rynek pracy wyżu demograficznego urodzonego w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych poprzedniego wieku:
Demografia Polski i rynek pracy w przyszłości:
Z kolei poniżej pokazałem co nas czeka w kolejnych latach pod względem kolejnych roczników wchodzących na rynek pracy w Polsce, czyli jak demografia Polski będzie wpływała na bezrobocie w Polsce:
Jak widzimy powyżej przy szczycie wyżu demograficznego mieliśmy bezrobocie w wysokości około 20 %. Jednak obecnie bezrobocie jest już znacznie niższe, a w kolejnych latach bezrobocie powinno z tego tytułu dodatkowo bardzo mocno spaść.
Aby jeszcze lepiej uświadomić sobie jak ważna jest demografia na rynku pracy. Szczególnie w okresie kilku lat, poniżej pokazałem ile gospodarka musiała lub będzie musiała stworzyć miejsc pracy w okresach pięcioletnich aby nie rosło bezrobocie z tytułu takiej a nie innej demografii:
Jak widać powyżej w ciągu pięciu lat:
- Zaraz po upadku komunizmu na rynek pracy wchodziło trochę powyżej dwóch i pół miliona osób
- Zaraz przed wejściem do Unii Europejskiej w 2004 roku było to już trzy i pół miliona
- Obecnie jest to około dwa i pół miliona osób
- A około 2025 roku będzie to niecałe dwa miliony osób.
Różnica pomiędzy szczytem wyżu demograficznego a dołkiem niżu demograficznego wynosi ponad półtora miliona osób… Widać więc,że demografia Polski ma ogromne znaczenie.
Dla przypomnienia jeden punkt procentowy bezrobotnych więcej lub mniej to około 150 tys. osób. Wyobraźmy sobie teraz, że w ciągu ostatnich pięciu lat na rynek pracy nie weszłoby dwa i pół miliona osób ale trzy i pół miliona jak dziesięć lat temu… Czyli milion osób więcej. Mielibyśmy znacznie wyższe bezrobocie, pewnie pod dwadzieścia procent…
I to jest podstawowy powód dlaczego z Polski wyjechało aż tyle osób: na rynek pracy wszedł wyż demograficzny a gospodarka nie stworzyła aż tylu miejsc pracy więc mieliśmy bardzo wysokie bezrobocie:
A co najlepsze, w miarę jak w kolejnych latach bezrobocie będzie spadało bo demografia Polski jest jaka jest, kolejne rządy będą sobie przypisywały zasługi „walki z bezrobociem”. Mało tego pewnie nawet wyborcy dadzą się na to nabrać… Zresztą nie trzeba daleko szukać, przecież PO wygrało po raz drugi wybory między innymi dlatego, że bezrobocie było w miarę niskie w 2011 roku w porównaniu do tego co ludzie pamiętają sprzed kilkunastu lat…
Warto też zauważyć, że szczyt wyżu demograficznego okresu lat 1970/1980 wszedł na rynek pracy w jednym z najgorszych momentów, zaraz po:
- Kryzysie azjatyckim w 1997 roku
- Kryzysie rosyjskim i bankructwie Rosji w 1998 (a wtedy jeszcze Polska była w dużym stopniu powiązana z Rosją po czasach komunistycznych a nie z Unią Europejską w efekcie czego mieliśmy bankructwa firm na masową skalę; przy tym bankructwa niektórych firm w ostatnich latach to pikuś)
- Pęknięciu bańki internetowej w 2000 r. i ogólnoświatowym załamaniu koniunktury
Czynnik demograficzny i nowe roczniki wchodzące na rynek pracy jest podstawowym czynnikiem wpływającym na wskaźnik bezrobocia w danym państwie. Jest tak ponieważ ludziom młodym najtrudniej jest znaleźć pracę, co powoduje, że w tej grupie wiekowej zawsze jest podwyższone bezrobocie. Jest tak zarówno w okresach spowolnienia jak i lepszych czasów dla gospodarki.
Na przykład można to zobaczyć na ostatnich danych o bezrobociu BAEL za pierwszy kwartał 2014:
Ale i po danych za najlepsze lata 2007/2008, czyli kiedy bezrobocie było najniższe: przed upadkiem Lehman Brothers i ogólnym załamaniem gospodark światowej i polskiej:
Jest tak ze względu na brak doświadczenia osób młodych a po drugie ze względu na to, że większość ofert pracy znajduje się na zasadzie polecenia a osoby młode przecież jeszcze nie bardzo znają kogoś kto już pracuje i może powiedzieć o ofercie pracy.




























43 komentarze “Bezrobocie w latach 2014-2018 spadnie do 5%!: Cykl dziesięcioletni na rynku pracy i w polskiej gospodarce”
15/09/2014
DTOk. Mozna probowac dokladnie prognozowac przyszlosc na 2-ch wczesniejszych cyklach, ale 2 to ilosc minimalna.
Ja bym takze tu brał pod uwage nie spadek bezrobocia o „x”%, ale spadek stosunkowy, czyli srednio by tu wychodzilo „spadek o polowe”, z korekta, ze im nizsza wartosc wyjsciowa, tym stosunkowy spadek nieco mniejszy. Widac, ze spadek stosunkowy byl wiekszy, gdy spadalo z wysokich 21% (spadek do 9%), niz gdy spadalo z 17% (spadek do 8%). Inaczej przy starcie spadku bezrobocie z np. 9% bysmy wyladowali teoretycznie „na minusie”, odejmujac 10%;).
Tez inny czynnik bedzie znaczacy, czyli teraz szczegolna rola demografii. A co z cyklem jesliby czynnika demograficznego nie bylo?
Pozdrawiam
15/09/2014
PawełPanie Michale.
Bezrobocie w naszym kraju nie spadnie do 5% (przynajmniej w terminologii GUS-u), gdyż wielu Polaków z mniejszych miejscowości oraz miast poniżej 100 tys mieszkańców spędza za granicą kilka miesięcy w roku, a resztę w Polsce jako zarejestrowani bezrobotni.
Ponadto kompletnie niedostosowany do potrzeb rynku pracy system edukacji, szczególnie programy studiów na 90% uczelni to jakaś katastrofa w stosunku do potrzeb.
W związku z tym cały czas będziemy mieli wysokie bezrobocie strukturalne przez co ogólna stopa wyniesie w najlepszym wypadku może ok 7-8 %.
Proszę spojrzeć na Bułgarię czy Rumunię jaka tam jest emigracja a jaka stopa bezrobocia (ok 8-10%).
15/09/2014
DTp.s. w drugim cyklu spadek z 17% na 9% oczywiscie
15/09/2014
hugo co ...Ciekawe w jakich zawodach wystąpi najwiekszy wzrost płac i które staną sie najbardziej deficytowe jak sądzisz Michał?
15/09/2014
Michał Stopka@ hugo co …
Wynagrodzenia wzrosną najbardziej w zawodach dla których korzystne jest bardzo niskie bezrobocie (np. kredyty bankowe, inwestycje, rynek reklamy)
Ponadto po części spadek bezrobocia to też efekt wyjazdów do pracy za granicę a tutaj coraz więcej wyjeżdża osób z wysokimi kwalifikacjami. W efekcie będzie coraz bardziej brakować „ekspertów” z różnych dziedzin a to spowoduje wzrost płac. A te osoby teraz i tak relatywnie najwięcej zarabiają, tym bardziej będą zarabiały więcej takie zawody w przyszłości (np. informatycy, lekarze, inżynierowie)
@ Paweł
Tak to prawda, bezrobocie GUS w jakimś stopniu jest zawyżone przez ten proceder, jednak szacunki mówią, że jest to w granicach okoł dwóch punktów procentowych.
Ponadto jeżeli zobaczy Pan na statystyki bezrobocia to najwyższe, rzędu kilkudziesięciu procent jesto ono w skrajnych grupach wiekowych:
1) Powyżej 55 lat
2) Do lat 30
Z rok na rok jednak, wraz ze starzeniem się społeczeństwa będzie ubywało osób powyżej 55 roku, które w dużej mierze są też niedostosowane do systemu, który mamy teraz po upadku komunizmu (będą przechodziły na emerytury)
Z kolei niż demograficzny spowoduje, że będzie też ubywało młodych osób bezrobotnych (10/15 lat temu rynek pracy w Polsce musiał wchłonąć w okresach pięcioltenich niecałe 4 mln osób z wyżu demograficznego, teraz jest to niecałe 3 mln a w kolejnych latach będzie to niecałe 2 mln, spadek o 50%)
@ DT
Tak rzeczywiście takie odejmowanie doprowadziłoby do ujemnej stopy bezrobocia co nie jest możliwe :-) dlatego uśredniłem dwa cykle.
Rzeczywiście założenie relatywnego spadku wskaźnika bezrobocia GUS o np. połowę w stosunku do szczytu w danym cyklu wydaje się też ciekawą propozycją.
A na temat wpłwyu demografii na rynek pracy niedługo zrobię szczegółową analizę za lata 1990-2035, bo rzeczywiście jest to kolejny bardzo ważny czynnik który spowoduje niskie bezrobocie.
16/09/2014
Wojciech ReszkaAnaliza techniczna zapewne ma sens. Bez sensu są wnioski ekonomiczne/fundamentalne. Obecne bezrobocie wg.GUS nie bierze pod uwagę kilku zmiennych min.emigracji. Analiza bez tej zmiennej ma mały sens…..
16/09/2014
Michał Stopka@ Wojciech Reszka
Bierze pod uwagę bo poprzedni cykl spadkowy w latach 2004-2008 to właśnie okres emigracji.
16/09/2014
T111Wskaznik zatrudnienia obecnie wg GUS jest około 52% i niemal taki sam jak 2012 roku ,,, WIĘC GDZIE TE NOWE MIEJSCA PRACY ???. Na spadek bezrobocia składają się:
– pierwsze powiewy tsunami demograficznego, rocznik 1995 wchodzący na rynek pracy jest o około 180 tys mniej liczny niż 1983. Ja pracowałem już w wieku 19 lat tak duża część moich kolegów.
– Niemcy potrzebują rok rocznie około 200 tys pracowników z zewnątrz w wyniku starzenia się społeczństwa. Do tego dochodzą wyjazdy do skandynawi i UK. Tak więc 50-80 tys ludzi rok rocznie opuszcza Polskę NA STAŁE. Sprzedają mieszkania i inwestują w innym kraju.
Tym razem bezrobocie będzie spadać tak długo aż do BÓLU -aż Polsce flaki wypłyną na zewnątrz, nie będzie chętnych do pracy. Bo jest to kraj – nie do normalnego życia – ranking paying taxes – Polska na 113 miejscu, Bangladesz wyprzedza nas o 10 pozycji a UK o 100 pozycji. Bonus w postaci wyżu demograficznego lat 80-tych jest na wyczerpaniu,, a potem nie będzie nic na czym ten kraj mógłby byoprzeć.
16/09/2014
Michał StopkaNo niestety za 5 czy 10 lat może już być nieciekawie o czym pisałem rok temu tutaj: W matni: krach polskiej gospodarki w ciągu kilkunastu lat? Podatki + wyjazdy = bankructwo państwa i ZUS
Ale sprawa jest nadal otwarta w tym zakresie. Wszystko zależy od tego jak Polska wykorzysta pod tym względem najbliższe kilka lat.
Co do emigracji warto też pamiętać, że owszem Polacy wyjeżdżają ale i pomału zaczyna się też migracja do Polski w ramach UE: na przykład w Warszawie pracuje coraz więcej Hiszpanów czy Włochów. U nich nie jest od paru lat różowo więc jadą za pracą do Polski.
17/09/2014
KarlitoNiestety sprowadzanie pracowników będzie nieuniknione. Tylko kto do nas zawita, bo Unia trochę nas w tym przypadku ogranicza.
08/10/2014
FilipKiedy bezrobocie zacznie znowu rosnąć. 2019?
08/10/2014
Michał StopkaJeżeli wszystko pójdzie zgodnie z cyklem dziesięcioletnim na rynku pracy to tak. Trzeba jednak pamiętać, że nie ma 100% gwarancji, że historia zawsze się powtórzy tak samo czy też, że na pewno się powtórzy. Wydarzenia jak na przykład wojna na Ukrainie pokazują, że historia się powtarza, ale nie zawsze musi to być tak samo.
08/10/2014
Michał StopkaTrzeba po prostu trzymać rękę na pulsie, obserwować co się dzieje, analizować dane i stawiać ewentualnie kolejne tezy. Może na przykład być tak, że cykl dziesięcioletni w tej odsłonie trochę się skróci. Bo bezrobocie nie może spaść do zera. Jak będziemy mieli niedługo jednocyfrowe bezrobocie, coraz trudnie będzie znaleźć wykwalifikowanego pracownika co też będzie miało przełożenie na gospodarkę.
09/10/2014
SylwekWitam panie Michale, jak zwykle ciekawy artykuł jednakże mam kilka pytań/wątpliwości:
1) Czy aby , w tzw. „międzyczasie”, GUS nie zmieniał mocno definicji osoby bezrobotnej? Cel był przecież jasny: sprawić aby statystyki pokazywały niższe wskaźniki niż przy poprzednich metodach pomiarowych. To jest całkowicie pominięte w artykule.
2) Pisze Pan, że cykl 10cio letni jest mocnym cyklem. OK, to nie podlega to dyskusji. Tylko ja się zapytam a co jest jego pra-przyczyną? Czyż nie czynniki zewnętrzne?! Może cała ta ekstrapolacja jest warta funta kłaków bo zależy od kolejnego kryzysu światowego a nie od naszego lokalnego podwórka.
Jeśli moja hipoteza jest słuszna to wystrzał bezrobocia będzie „czekał” na globalne wydarzenie a nie na statystykę i ekstrapolację wykresów na zasadzie „kopiuj-wklej” z danych historycznych ….
3) Z trzeciej strony jeśli spadek bezrobocia będzie z przyczyny kolejnej fali emigracji to tak średnio jest się z czego cieszyć i wtedy powyższe wykresy (może i trafne) absolutnie nie odzwierciedlają dobrostanu społeczeństwa.
Pozdrawiam i czekam na kolejny wpis :)
09/10/2014
Michał Stopka@ Sylwek
Dziękuję :-)
1) GUS w międzyczasie pewnie coś gdzieś zmieniał, jednak to dotyczy w takiej sytuacji całego okresu. Po pierwsze dlatego, że każdy rząd pewnie chciał „upiększyć” dane o rynku pracy a po drugie zmieniały się też warunki chociażby kto bierze bezrobocie, ile razy można odrzucić ofertę pracy itd.
To co jendak ważne w cyklu dziesięcioletnim to trendy wzrostowe i spadkowe. A te są bardzo duże co do wartości i zmian. Tego nie da się w taki sposób zafałszować na przestrzeni ostatnich dwudziestu lat.
2) W dużej mierze cykl dziesięcioletni zależy od czynników wewnętrzynch i tego jak zachowują się konsumenci, przedsiębiorcy i rząd. Ponadto to też efekt zmian technologicznych i organizacyjnych, które następują w firmach w Polsce z roku na rok. Tak więc istota cyklu dziesięcioletniego jest jak nabardziej wewnętrzna.
Natomiast oczywiście czynniki zewnętrzne też się na to nakładają. Nie żyjemy w próżni. Jednak aby te czynniki zewnętrzne były siliniejesze od wewnętrznych musiałby nastąpić krach gospodarczy większy niż po upadku Lehman Brothers.
3) To prawda. Emigracja na dłuższą metę nie jest dobra ale w perspektywnie kilku lat nie ma aż takiego znaczenia. Proszę zauważyć, że jeżeli ktoś nie ma pracy to nie ma znaczenia czy jest bezrobotnym w Polsce czy wyjedzie za garnicę. Bo i tak nie pracuje, nie wytwarza PKB, nie konsumuje (konsumuje pracę kogoś innego kto ma pieniądze i mu daje czy to jako rodzina czy jako pomoc społeczna, nie ma to znaczenia)
Natomiast jak spadnie bezrobocie na niskie poziomy, wynagrodzenia pójdą do góry (popyt/podaż pracy), konsumenci będą się pewniej czuli (niskie bezrobocie) a banki będą udzielały chętniej kredytów.
27/10/2014
MateuszPo prostu 5 mln ludzi wyjedzie
04/11/2014
Michał StopkaUwaga: Jako uzupełnienie powyższego wpisu warto również zapoznać się z moją analizą sezonowości rynku pracy przez ostatnie ponad dwadzieścia lat oraz w konsekwencji analizy tego co stało się ze wskaźnikiem bezrobocia w 2014 roku: Historia sezonowości bezrobocia 1992-2014: Bezrobocie najniższe od czterach lat czyli od 2010 r.! Ale co najlepsze dane miesiąc do miesiąca są rewelacyjne w 2014 roku!
10/11/2014
Michał StopkaTak, jak pisałem w komentarzu powyżej, według dzisiejszych danych, bezrobocie spadło w październiku o 0,2% w stosunku do września 2014 roku a w ciągu roku spada już o prawie 2 punkty procentowe :-)
Jak widać cykl dziesięcioletni na rynku pracy idealnie (i cały czas) się realizuje :-)
Kilka cytatów z dzisiejszego komunikatu ministerstwa pracy poniżej.
„(…) – Październik był dziewiątym z rzędu miesiącem spadku bezrobocia w tym roku. Liczba osób bezrobotnych zmniejszyła się w tym czasie o 475 tys. Tak dobrego roku na rynku pracy nie było od 6 lat – powiedział Władysław Kosiniak-Kamysz, minister pracy i polityki społecznej. (…)
(…) Najniższa stopa bezrobocia jest w Wielkopolsce, gdzie wynosi 7,7 proc. (…)
(…) Firmy wciąż chcą zatrudniać nowych pracowników. Pracodawcy zgłosili w październiku do urzędów 97 tys. miejsc pracy i aktywizacji zawodowej. To o 37 proc. więcej niż w październiku ubiegłego roku.
– Rozpoczęta w maju reforma służb zatrudnienia zaczyna przynosić pierwsze efekty. Urzędy pracy rozliczane są z osiąganych wyników i to procentuje. Z każdym miesiącem pozyskują coraz więcej ofert pracy od pracodawców – powiedział minister Kosiniak-Kamysz.
Stopa bezrobocia rejestrowanego na koniec października wyniosła 11,3 proc. W porównaniu do września zmniejszyła się o 0,2 pkt. proc. To największy październikowy spadek od 7 lat. W latach 2009-2013 stopa bezrobocia w październiku nie zmieniała się lub rosła.” (…)
źródło: http://www.mpips.gov.pl/aktualnosci-wszystkie/art,5543,6957,jesienny-spadek-bezrobocia.html
08/12/2014
Michał StopkaPo dzisiejszych danych za listopad 2014 (11,3%) bezrobocie spada już o 1,8 punkta procentowego w skali roku (po październiku było to 1,7 punkta procentowego) i jest to najlepszy wynik od paru lat :-)
Fajnie wygląda ta czerwona opadajaca linia :-) Jak tak dalej pójdzie już za parę miesięcy będziemy mieli w Polsce jednocyfrowy poziom bezrobocia :-) :-) :-) Pewnie na wiosnę 2015, bo teraz w grudniu,styczniu,lutym bezrobocie trochę wzrośnie ze względu na sezonowść (brak prac sezownowych), szczególnie, żę zapowiada się ostra zima
18/12/2014
FilipJak szybko będą rosły realne pensje w związku ze spadkiem bezrobocia? Gdyby wynagrodzenie wzrosło dwukrotnie to zatrzymało by to emigrację.
13/01/2015
Michał Stopka@ Filip
To zależy co będzie się działo z gospodarką. Jeżeli gospodarka będzie się rozwijała około 4% w skali roku, wynagrodzenia podwoją się pewnie w około 10 lat
13/01/2015
Michał StopkaBEZROBOCIE GUS SPADA JUŻ O 1,9 PUNKTA PROCENTOWEGO W SKALI ROKU!!! (wyniosło 11,5% na koniec grudnia 2014, rok temu było to 13,4%) I jest to lepszy wynik niż wyszło mi z obliczeń dwa miesiące temu w analizie sezonowości bezrobocia:
„Historia sezonowości bezrobocia 1992-2014: Bezrobocie najniższe od czterach lat czyli od 2010 r.! Ale co najlepsze dane miesiąc do miesiąca są rewelacyjne w 2014 roku!”
Cytat:
„(…) Robi się coraz ciekawiej bo jeżeli tak pójdzie do końca roku 2014 to w grudniu bezrobocie nie wyniesie nawet 12%…
Zgodnie z historią dla lat 2004-2007 bezrobocie w październiku 2014 powinno spaść do 11,3% (-0,2% m/m), w listopadzie nie zmienić się (0% m/m) a w grudniu 2014 wzrosnąć do 11,6% (+0,3% m/m). I byłby to spadek o… 1,8 punkta procentowego w skali roku!(…)”
5% bezrobocia za jakiś czas nadal realne, cały czas ładnie realizuje się cykl dziesięcioletni na rynku pracy!
20/01/2015
JAREKWitam panie Michale
Bardzo ciekawy artykuł dający choć trochę optymizmu. Jednakże jak pana przypuszczenia mają się do tak ostatnio ogłaszanego w mediach upadku monetarnego i chaosu globalnego. Chodzi o upadek dolara i następstw z tym związanych. Czy to tylko czarny scenariusz czy jest się czego bac i jeśli tak kiedy może to nastapić???wtedy cały ten cykl dziesięcioletni i tak nie będzie miał miejsca. Pozdrawiam
10/02/2015
Michał StopkaPatrząc na historię mieliśmy do czyniania z różnymi procesami na świecie. Jedne potęgi upadają, inne się rodzą.
Dolar upada już od lat 70-tych więc to są raczej długoterminowe procesy. W krótkim terminie ważniejszy jest cykl dziesięcioletni.
10/02/2015
Michał StopkaBEZROBOCIE NADAL SPADA W SKALI ROKU! :-)
Zgodnie z wzorcem sezownowym: styczniowe dane to najprawdopodobniej najwyższy poziom bezrobocia w 2015r. : Historia sezonowości bezrobocia 1992-2014: Bezrobocie najniższe od czterach lat czyli od 2010 r.! Ale co najlepsze dane miesiąc do miesiąca są rewelacyjne w 2014 roku!
Jak wynika z sezonowości z powyższego wpisu, w lutym i marcu bezrobocie powinno już spadać miesiąc do miesiąca.
Tak przynajmniej było historycznie w okresie „pięciu lat tłustych dla gospodarki i rynku pracy”.
12/02/2015
karroryferDobre jest to że spadek bezrobocja wymusi szybszy wzrost wynagrodzeń. Natomiast obawiam się że ten okres uciechy będzie trwał krótko.
PS. Nie sądzę aby Hiszpanie czy Portugalczycy przyjeżdzali masowo do Polski za pracą – mają po drodzę Niemcy, łatwiejszy język i lepsze płace.
13/02/2015
Michał StopkaTak, to jedna z zalet sapdku bezrobocia. W poprzednich latach, szczególnie przez wyż demograficzny lat 70/80, bezrobocie było zawyżane przez co wynagrodzenia były niskie. W kolejnych latach to się zmieni. Zresztą w Warszawie już w wielu zawodach wynagrodzenia pomału zaczynają być takie jak na Zachodzie, szczególnie jeżeli weźmiemy koszty życia u nas i u nich.
Mamy sporo znajomych w Londynie i jak tak rozmawiamy ostatnio, dziwią się jak to porównujemy, bo jak Ci ludzie wyjeżdżali dziesięć lat temu, to było nie do pomyślenia.
13/02/2015
karroryferWynagrodzenia są porównywalne raczej tylko w kilku branżach – zwłaszcza takich które umożliwjają pracę zdalną więc miejsce pracy ma mniejsze znaczenie ( np prograamowanie ). Gdyby dotyczyło to większości to na pewno wielu by z mitycznego Londynu wróciło a jakoś nie wraca.
PS.
Oczywiście wydaje się faktycznie że będzie się teraz poprawiało ale trochę przypomina mi to ostatnie miesiące mojego teścia. Po późnym zdiagnozowaniu raka płuc leczenie nic nie dawało dostał więć sterydy które sprawiły że przez kilka miesięcy był jak nowo narodzony. Niestety potem wystarczyły 2 tygodnie … :(
14/02/2015
Michał Stopka@ karroryfer
No właśnie w poprzednich latach tak było (programiści/ informatycy), ale od paru miesięcy w Warszawie zrobił się znowu spory ruch na rynku pracy.
Nasi znajomi zmieniaja pracę przy naprawdę sporym wzroście wynagrodzenia do tego co mieli w starej pracy, nieraz nawet po kilkadziesiąt procent różnicy. Są to takie branże jak na przykład bankowość, generalnie finanse, zarządzanie aktywami, konsulting.
Jeżeli zastanowić się dlaczego jest aż taki wzrost wynagrodzenia w ich przypadku to są dwa powody:
1) Są ekspertami w swojej dziedzinie i nieraz mają już po kilkanaście lat doświadczenia w tym co robią.
2) Wiele wakatów na które wskakują wynika też z tego, że ludzie z Warszawy są wysyłani/podbierani z innych firm konkurencyjnych i wyjeżdżają do pracy za granicę. Też do Londynu.
Jak do tych obecnych, nowych wyższych zarobków, zobaczyć jakie są koszty życia w Warszawie a jakie np. w Londynie, okazuje się, że ostatnio ta różnica (ile można odłożyć z miesięcznej pensji) obecnie już nie jest tak duża, jak była kiedyś.
Myślę, że w ciągu najbliższych kilk lat, również dzięki spadkowi bezrobocia (cykl dziesięcioletni) na wzroście wynagrodzeń skorzystają też inne zawody i inne miejscowości. Warszaw jest zawsze pierwsza pod tym wględem.
Oczywiście nie mam na myśli Pani, która pracuje na kasie w supermarkecie, bo tutaj do wyrówania tych różnic jeszcze spora droga.
Ale zawody, stanowiska, gdzie wymagane są wyższe kompetencje, umiejętności, szczególnie te, które zdobywa się dopiero z kilku/kilkunastoletnim stażem, będą się mialy całkiem dobrze.
P.S Przykro mi z powodu teścia
10/03/2015
Michał StopkaCIESZYCIE SIĘ? :-) Bezrobocie GUS 12% na koniec lutego 2015 (wstępne dane. W lutym, sezonowo jest najwyższe bezrobocie w skali roku).
Jeżeli tak dalej pójdzie: będziemy mieli nadal spadki w skali roku w okolicach dwóch punktów procetowych, jednocyfrowe bezrobocie zobaczymy już… w czerwcu lub lipcu 2015. Rok temu było to odpowiednio 12% i 11,8%.
Odejmując od tych liczba dwa punkty procentowe mamy 10% i 9,8% bezrobocia.
Wszystko zgodnie z planem: cykl dziesięcioletni na rynku pracy w praktyce :-)
18/03/2015
KamilWitam Panie Michale, mam dość blache pytanie aczkolwiek dla mnie ma znaczenie. Jestem u progu zmiany pracy, planuje zrobić to w połowie sierpnia, będę poszukiwał pracy w której nie mam żadnego doświadczenia dlatego też boję się że młodzież, która kończy w czerwcu szkoły narobi mi konkurencji i będę miał mniejsze szanse na znalezienie pracy w sierpniu niż w czerwcu jak to jest z praca po rozpoczęciu wakacji?. Proszę wybaczyć za inteepunkcje, pisane na komórce. Pozdrawiam
18/03/2015
Michał StopkaHm… Trudno powiedzieć. Jeżeli Pan nie ma doświadczenie to i pewnie inni nie mają z tych co kończą szkołę więć szanse są wyrównane :-)
01/05/2015
RomekBardzo ciekawe! Jaki, według Pana, będzie miał wpływ imigracji do Polski zarówno na bezrobocie i na PKB. Czy imigracja niweluje skutki emigracji i jeśli tak to w jaki sposób?
23/07/2015
Łukasz W.Ja zmieniam pracę na lepszą:)Zaczynam od 1-go!
24/07/2015
Michał StopkaGratulacje! :-)
05/08/2015
RobertOptymistyczne te założenia. Ciekaw jestem jaka jest naturalna stopa bezrobocia w Polsce. Wydaje mi się, że ciężko będzie osiągnąć 5% chyba, że według metody Eurostatu ;). Widać to m.in. po niskiej aktywność zawodowej Polaków, która w Polsce wynosi coś ok. 60%. Osób w wieku produkcyjnym jest w Polsce obecnie ok. 24,7 mln, a ludności aktywnej zawodowo jest ok. 17,3 mln. Dlatego wątpię, aby bezrobocie tak mocno spadło.
A co do rynku pracowników, to ciekawy artykuły można znaleźć na obserwatorze finansowym. Piotr Arak piszę tu o tym http://www.obserwatorfinansowy.pl/tematyka/makroekonomia/w-niektorych-dziedzinach-juz-za-rok-pracownicy-znow-zaczna-dyktowac-warunki/. Pierwsze oznaki rynku pracownika będzie można dostrzec już w 2016 roku.
31/08/2015
BartekOby spadło może młodzi wrócą z emigracji
29/10/2015
moneygrabbingMłodzi tak szybko nie wrócą, przede wszystkim pensje muszą bardziej wzrosnąć. Chyba, że prawo się zmieni i Polacy będą musieli wraca do Polski. W przyszłym roku wchodzi nowe prawo przeciw imigrantom spoza UE, które mówi, że po 5 latach trzeba zarabiać 35tys funtów inaczej deportacja. Ciekawe co się stanie jak Wielka Brytania opuści Unię. Wówczas 80%-90% Polaków z wysp będzie musiała opuścić Anglię.
10/12/2015
JanWitam,
Czy na podstawie wykresu 3 na stronie dotyczącego „trzech pięcioletnich cykli wzrostu bezrobocia” można zobaczyć bezrobocie koniunkturalne, sezonowe i strukturalne?
11/12/2015
Michał StopkaTak
16/02/2017
wojtekWychodzi ze masz racje , i 5% jest calkiem realne na koniec 2018 zobaczymy
16/02/2017
Michał StopkaWłaśnie pracuje nad aktualizacją wpisu :): „Prawdziwy rynek pracownika :) Rok 2017/2018 będzie masakra! Obniżenie wieku emerytalnego + cykl dziesięcioletni na rynku pracy i w polskiej gospodarce”. Wieczorem będzie na blogu
16/02/2017
Michał StopkaJest!
Prawdziwy rynek pracownika :) Rok 2017/2018 będzie masakra! Obniżenie wieku emerytalnego -2 mln pracowników! Cykl dziesięcioletni na rynku pracy i w polskiej gospodarce
http://www.michalstopka.pl/prawdziwy-rynek-pracownika-rok-2017-2018/